Indringende boodschap bij herdenking Kamp Schoorl: ‘We moeten niet weer wegkijken’

Door: Ed Bausch

Bruut van straat geplukt waren de 1900 mannen van Joodse afkomst, in twee razzia’s in 1941. En vanuit Schoorl op de trein gezet, om te eindigen in een van de vele concentratiekampen in het oosten. “Als we echt vrede willen moeten we daar met z’n allen keihard aan werken”, sprak Nico Schrijver. En hij haalde het motto van de Unesco aan: ‘Als mensen elkaar beter begrijpen en er meer tolerantie is, zal vrede zegevieren.’

Het was vorige week duidelijk: Er hangt opnieuw een donkere wolk boven ons. Vorige week was dat ook letterlijk zo. Daarom de woorden van de burgemeester:

“Vrijheid vraagt om onderhoud. Verdraagzaamheid vraagt om inzet. Democratie vraagt om betrokkenheid. We herdenken nu hier, maar we hebben ook een opdracht voor het heden.”

Zorgen over steeds weer nieuwe trauma’s bij kinderen

Rozette Catz, zelf als baby geadopteerd omdat haar ouders waren afgevoerd, sprak haar zorgen uit over alle nieuwe oorlogstrauma’s voor de kinderen van nu. De herhaling. Ook zij sprak woorden die smeken om begrip: “Je kunt de ander niet begrijpen, als je je niet in die ander verplaatst.” Hoe raak gezegd in juist ook deze tijd. En ze bedoelde het twee kanten op, van de een naar de ander, van de ander naar de één.

Wat kunnen wíj doen, nu?

De kinderen van de Teun de Jagerschool en van het Klimduin droegen gedichten voor en hielpen bij het bloemen leggen. Rabbijn Spiero sprak zijn traditionele gebed uit. Het koor Hejmisj Zain zong onder de meer de hoogmis uit de Mauthausencyclus van Mikis Theodorakis. Dat gaat, heel ingrijpend over levenskracht. Die de mensen in de kampen tegen alle krachten in probeerden levendig te houden.

Wat kunnen wij doen?

Dat is ook de opdracht aan ons nu: “We moeten niet weer wegkijken als struisvogels, in een wereld die opnieuw geïnfecteerd lijkt te worden met haat. We moeten ons die vraag stellen: Wat kunnen wij doen om te voorkomen dat we elkaar iets aandoen?