Open dag tussen de buitenvarkens bij Brizljan in Schoorl: hier mogen ze écht varken zijn

Door: Elvis Horn

De varkens kunnen bij de boerderij in Schoorl buiten wroeten en modderbaden nemen en rusten binnen in een ruime stal met stro. De zeugen krijgen maximaal één nest per jaar en de biggen blijven twaalf weken bij hun moeder. “Het gedrag dat een varken in de natuur laat zien, kan bij ons ook”, geeft Florian aan. “Dat houdt in dat je het dier niet fysiek vormt, bijvoorbeeld door de tandjes en de staart te verwijderen. Maar de varkens kunnen ook continu hun wroetschrijf gebruiken.” Dat is een schijf in de snuit van het dier die ze gebruiken om in de grond te wroeten op zoek naar voedsel.

Gezinnen en andere belangstellenden zijn tussen 11.00 en 15.00 uur welkom om de buitenvarkens te ontmoeten en te ontdekken hoe dieren kunnen bijdragen aan natuur- en landschapsbeheer. Bezoekers kunnen de varkens van dichtbij zien en ontdekken wat dierwaardige veehouderij in de praktijk betekent. De boeren vertellen hoe zij ruimte geven aan natuurlijk gedrag, zoals wroeten, spelen en afkoelen in de modder.

Scorlewald

Boerderij Brizljan is een kleinschalige biodynamische boerderij met een zorgtak. Neeltje en Florian runnen het gemengde bedrijf samen met assistent-boeren van woon- en werkgemeenschap Scorlewald. Zo combineert Brizljan dierenwelzijn met betekenisvol werk.

“We zijn een onderdeel van Scorlewald, dat is een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Wij gaan uit van gelijkwaardigheid voor mensen met een beperking. Ik ben boer, maar de mensen die bij ons komen werken ook. Er zijn dan drie mensen die verantwoordelijk zijn voor de bedrijfsvoering van bijvoorbeeld de varkens. Dat gaat om voeren, uitmesten, het hok verschonen, maar ik neem ze ook mee als er varkens opgehaald worden of naar de slacht gaan.”

De assistent-boeren worden zo bij het hele proces op de boerderij betrokken. “Wanneer je de bewoners helemaal meeneemt in het proces, dat doet dan wat voor hun eigenwaarde. De mensen voelen zich belangrijk in het werk wat ze doen. Wij noemen het ook geen dagbesteding, maar onze mensen zijn elke dag heel hard aan het werk om iets bij te dragen voor andere mensen.”

Zelf ervaren hoe buitenvarkens leven

Tijdens de open dag vertellen de boeren over hun dieren, hun bedrijfsvoering en de kansen en uitdagingen van dierwaardiger boeren. Voor kinderen zijn er activiteiten zoals reststromen en meegebrachte bruine eikels aan de varkens voeren, een quiz en een foto- en videowedstrijd. De boerderijen zijn aangesloten bij GoedGehouden, een initiatief dat dierwaardige boeren verbindt met elkaar en met consumenten. Op Dierendag openen op verschillende plaatsen in Nederland aangesloten boeren hun erf.

De open dag vindt plaats kort nadat het kabinet nieuwe regels heeft vastgesteld om de veehouderij stapsgewijs dierwaardiger te maken. Zo moet er een einde komen aan het couperen van varkensstaarten. De eerste maatregelen worden vanaf 2028 verwacht; andere volgen richting 2040. De deelnemende boeren wachten daar niet op: hun varkens leven nu al grotendeels buiten.

Open dag bij Brizljan Schoorl

De open dag is van 11.00 tot 15.00 uur en is gratis, aanmelden is niet nodig. Boerderij Brizljan is gelegen aan Omloop 25. Over het schelpenpad kunnen bezoekers doorlopen naar het erf.