Christiaan is al 30 jaar molenaar in Akersloot: ‘Als we de molen zien, zijn we weer thuis’

Het vak van molenaar was niet onbekend in Christiaans familie. ‘‘Mijn opa was ook molenaar en ook mijn overgrootvader heeft in een molen gewerkt.’’ In 1996 kwam Christiaan voor het eerst bij De Oude Knegt en is er niet meer weggegaan.

Verwoestende brand

In 2001 sloeg het noodlot toe toen een vuurpijl tijdens de jaarwisseling een verwoestende brand veroorzaakte in de molen. ‘‘Het was vreselijk, alleen het karkas stond nog, de rest was allemaal weg’’, vertelt Christiaan. De molen werd daarna weer heropgebouwd en in mei 2004 heropend tijdens de Molendagen.

‘‘De Oude Knegt is de enige korenmolen in de omgeving’’, vertelt medemolenaar Elma de Weerd, die ook elke zaterdag bij de molen te vinden is. ‘‘Er zijn heel wat poldermolens, zoals de Dog in Uitgeest (van HHNK), die maalt ook de Castricummer polder’’, legt ze uit.

De Oude Knegt is eigendom van Stichting Uitgeester en Akersloter Molens (SUAM). ‘‘De stichting behartigt het belang van de molens in Uitgeest, Castricum en Uitgeest’’, licht Elma toe.

‘Geen dag is hetzelfde’

Wat het voor Christiaan zo leuk maakt om elke zaterdag weer naar de molen te gaan, is de diversiteit die het molenaarschap met zich meebrengt. ‘‘Je hebt voornamelijk met het weer te maken, we zijn eigenlijk molenaar en weerman ineen!’’ lacht hij. ‘‘De ene keer ben je daarnaast bezig met malen, de andere keer met onderhoud en daarnaast leiden we ook nieuwe molenaars op. We beginnen altijd gezellig met een kop koffie en daarna gaan we naar de molen om hem te kruien (draaien, red.) in de goede windrichting. Soms moeten we zeilen op de wieken voorleggen als er gemalen moet worden bij minder wind.’’

Niet elke week wordt er gemalen. ‘‘We willen niet te veel voorraad hebben, omdat het meel beperkt houdbaar is’’, legt Elma uit. ‘‘We malen spelt en tarwe. Hier maken we meel van, maar ook bijvoorbeeld pannenkoeken- en bakmixen.’’ Alle producten zijn te koop in het winkeltje naast de molen en de opbrengst ervan wordt gebruikt voor het onderhouden van de molen.

Cultuurhistorie

Wat molenaars wel zien en de bezoeker wellicht niet, zijn volgens Christiaan en Elma de bedreigingen voor molens. ‘‘Vrij zicht op molens is onderdeel van de cultuurhistorie. Daarnaast moet de wind ook weg kunnen, onregelmatigheid van windvlagen belemmert het draaiend vermogen van de molen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen als bomen te dicht op de molen geplant zijn.’’ Als je in de buurt van een molen woont, kun je volgens Elma het beste even informeren bij de molenaar of je een bepaald type boom kunt planten. ‘‘Maar de gemeente zou ook het eigen opgaande groen in de molenbiotoop kort moeten houden.’’

Werelderfgoed

De opleiding is volgens Christiaan intensief, maar het meer dan waard: ‘‘Ik beleef zo veel plezier aan het molenaar zijn, ik heb de opleiding er zeker voor over, je bent constant met de natuur bezig. Het vak is ook door UNESCO erkend als immaterieel werelderfgoed.’’ Ook de molens zijn erkend als erfgoed. Elma: ‘‘In Nederland zijn er in totaal ongeveer 1.200 functionerende molens.’’

Indrukwekkend

De molen is iedere zaterdag tussen 10.00 en 16.00 uur te bezoeken, en op woensdagen als de vlag uithangt, wat volgens Christiaan en Elma voor een hoop indrukken zorgt bij de bezoekers. ‘‘Ze kijken een machine in het hart, dat is iets wat de bezoekers vaak heel bijzonder vinden. De molen is volledig van hout, er zitten geen metaalverbindingen in. Dat het allemaal werkt op windkracht is iets wat veel mensen verwondert.’’ Ook veel kinderen brengen een bezoek aan de molen. ‘‘We hebben contact met veel scholen in de omgeving. Vaak combineren de scholen het met een project ‘van graan tot brood’, de reacties van de kinderen zijn altijd heel enthousiast.’’

Herkenningspunt

De Oude Knegt is volgens Christiaan voor vele Akersloters een echt herkenningspunt. ‘‘Je hoort vaak mensen zeggen, ‘als we de molen zien, zijn we weer thuis’. Toen de molen na de brand weer opgebouwd was, hoorden we ook reacties van mensen die de molen gemist hadden.’’

Des te meer reden voor de molenaars en andere vrijwilligers bij De Oude Knegt om de molen goed te blijven onderhouden. Christiaan: ‘‘Ik hoop dat we continu meel kunnen blijven produceren en een educatiepunt blijven voor de mensen in de omgeving.’’

Open Monumentendagen

Ook dit jaar kun je tijdens de Open Monumentendagen een kijkje nemen in Molen De Oude Knegt. Zaterdag 12 en zondag 13 september is de molen geopend van 10.00 tot 16.00 uur. Je vindt de molen aan de Pontweg Noord 2a in Akersloot.