De 23 doneerrekjes voor statiegeld in Den Haag blijven wel maar effect is onvoldoende

Van december tot april 2024 heeft de gemeente Den Haag geëxperimenteerd met 32 doneerrekjes. Deze zijn vastgemaakt aan afvalbakken op de Korte- en Lange Poten, bij het Centraal Station en op de Turfmarkt. De rekjes moesten het statiegeldzoekers makkelijker maken. Ze hoefden niet langer in de afvalbakken op zoek te gaan naar statiegeldblikjes en - flesjes. Een win-win situatie. Mensen die iets krapper bij kas zitten kunnen op een makkelijke manier wat geld bijverdienen, en doordat prullenbakken niet langer ‘uitgehaald’ worden blijft de openbare ruimte ook wat schoner.

Helaas blijkt uit de pilot dat de doneerrekjes in praktijk onvoldoende effect hebben. Uit onderzoek een enquête onder 2128 bewoners bezoekers bleek dat 73% van de personen niet bekend was met het concept, ondanks de inzet van stickers, communicatie, en afvalvoorlichters. Bij het monitoren van de doneerrekjes viel op dat er meer ander afval werd gevonden dan statiegeldflesjes en -blikjes. Positief is dat 88% van de bevraagde wel de meerwaarde ziet van doneerrekjes. Reden voor de gemeente om de pilot niet uit te breiden.

Wethouder Arjen Kapteijns vindt het jammer dat de pilot niet tot het gewenste resultaat heeft geleid. “We laten de 32 rekjes wel staan, ik hoop dat deze leiden tot een grotere bewustwording rondom het thema. Tenslotte wil ik ook het bedrijfsleven aanspreken: jullie hebben grote stappen te zetten om ervoor te zorgen dat er meer innamepunten komen.’’

Het bedrijfsleven schiet stelselmatig tekort op het gebied van statiegeld. Verpact heeft in zowel 2022 als 2023 de wettelijke inzameldoelstelling niet gehaald. Gemeentes heeft zelf geen manier om te handhaven op het behalen van de inzameldoelstellingen, maar ondervinden wel de lasten van het huidige systeem in onze openbare ruimte. Door van iedere verkooppunt een innamepunt te maken, zou het bedrijfsleven hier wel iets aan kunnen doen. En ook zouden ze ingedeukte blikjes ook moeten accepteren bij het inleveren.

De gemeente is een enorme voorstander van statiegeld. In 2023 werden ruim 90% minder plastic flesjes gevonden op ons strand. Daarnaast is volgens Rijkswaterstaat de hoeveelheid gevonden blikjes en flesjes in zwerfafval met 60% afgenomen sinds het invoeren van statiegeld. Statiegeld is dus essentieel om zwerfafval te verminderen.