Herdenking Slag in de Javazee in Den Helder

‘Belangrijk om bij stil te staan’

Marineofficier en gemeenteraadslid Rogier Bruin organiseert deze herdenking: “Jaarlijks vindt er een grote herdenking plaats in de Kloosterkerk in Den Haag, die wordt georganiseerd door het Karel Doormanfonds. Maar ook in Den Helder is het belangrijk om stil te staan bij dit belangrijke en tragische moment in de geschiedenis van ons land en zeker ook van de Koninklijke Marine. Bij de herdenking van vorig jaar was er een zeer hoge opkomst, waaronder vele nabestaanden die een familielid hebben verloren in deze zeeslag. Ook waren er familieleden aanwezig van degenen die de zeeslag hadden meegemaakt en overleefd, wat natuurlijk een traumatische ervaring voor hen moet zijn geweest. Een opa, (oud)oom en zelfs nog een paar mensen wier vader deel uitmaakte van de bemanning van een van de deelnemende schepen. Uit hun verhalen kon ik opmaken dat het hen tot op de dag van vandaag bezighoudt, zelfs nu het inmiddels 83 jaar geleden is. Er was dan ook veel waardering voor deze herdenking, die ik organiseer met ondersteuning van en in nauwe samenwerking met het KIM.”  

Karel Doorman

“Het borstbeeld van Karel Doorman werd in 1954 geschonken door de burgers van Den Helder aan het KIM en het Korps Adelborsten, bij het 100-jarig bestaan van de adelborstenopleiding. Voor mij staat het niet alleen voor de nagedachtenis aan de schout-bij-nacht, maar aan alle omgekomen 915 marinemannen. Een ongelooflijk groot aantal slachtoffers, dat op één avond, in een tijdsbestek van een paar uur, het leven liet. Het is daarom niet meer dan logisch dat we daar juist hier in Den Helder, de enige marinestad van ons land, aandacht aan besteden. En natuurlijk ook omdat het belang van herdenken de laatste tijd alleen maar is toegenomen. Zoals de toenmalige Bevelhebber der Zeestrijdkrachten, vice-admiraal jr. H. van Foreest, al zei bij de herdenking in 1992: “De Slag in de Javazee bewijst dat vrijheid bevochten moet worden, het is niet iets vanzelfsprekends. Het past ons dankbaar te zijn voor de offers daarvoor door anderen gebracht.’’

Offers

‘’Eens te meer zijn deze woorden nu toepasselijk, nu er al weer drie jaar oorlog woedt op ons continent en in heel Europa generaals, staatshoofden en ministers van Defensie uitspreken dat vrijheid (helaas) niet langer vanzelfsprekend is. Door te herdenken worden we ons bewust van de offers die zijn gebracht en moesten worden voor onze veiligheid. De Slag in de Javazee is een dramatisch voorbeeld van zo’n offer. Het is niet te hopen, maar als het nodig is, zullen Zijner Majesteits oorlogsschepen met honderden marinemannen en -vrouwen uitvaren vanuit Den Helder om onze vrijheid te beschermen, op en vanuit zee. Het is daarom belangrijk om zeker in onze marinestad samen te komen bij het monument ter nagedachtenis aan Karel Doorman, die ook destijds in 1942 met meerdere schepen ten strijde trok om die vrijheid te beschermen. Er zullen meerdere kransen worden gelegd, o.a. door de burgemeester. En ik ben blij dat ook de Helderse jeugd weer vertegenwoordigd zal zijn, want een paar klassen van Scholen aan Zee zullen deelnemen aan de herdenking.’’ Net als vorig jaar is docent Remco Schaap enthousiast om zijn leerlingen bij de herdenking te betrekken. 

Scholen aan Zee

“Deze zeeslag, die werd uitgevochten in de Tweede Wereldoorlog in de wateren rond Nederlands Oost-Indië, is tegenwoordig bij veel Nederlanders onbekend. Herdenkingen als deze helpen bij het ontwikkelen van historisch bewustzijn, het eren van de slachtoffers en het overdragen van kennis aan jongere generaties”, aldus Schaap. “Scholen aan Zee probeert het onderwijs voor haar leerlingen steeds zo relevant mogelijk vorm te geven”, legt Schaap uit. “De leerlingen hebben zich tijdens de geschiedenislessen verdiept in de achtergronden van de Slag in de Javazee en in het belang van herdenken en herdenkingen. Deelname aan deze herdenking brengt de wereld de school in, en de school de wereld. Leerlingen zien dat wat zij via boeken en websites leren in verbinding staat met de echte wereld buiten het schoolgebouw. Deze herdenking helpt onze leerlingen om zich bewust te worden van historische gebeurtenissen die hun wereld hebben gevormd. Het vergroot hun begrip van hoe gebeurtenissen uit het verleden van invloed zijn op het heden. Door deelname aan deze herdenking voelen de jongeren zich mogelijk meer verbonden met hun geschiedenis en erfgoed. Het helpt hen te begrijpen dat ze deel uitmaken van een groter geheel en dat hun keuzes invloed kunnen hebben op de toekomst.” Als het aan Schaap ligt mag de herdenking van de Slag in de Javazee een traditie worden in Den Helder. 

Aanmelden

De herdenking vindt plaats op vrijdag 28 februari om 10.30 uur op het Koninklijk Instituut voor de Marine. Omdat het op defensieterrein is, dienen belangstellenden, die de herdenking willen bijwonen, zich vooraf aan te melden (via email: RN.Bruin@mindef.nl, bij voorkeur uiterlijk maandag 24 februari).