In het Open koffie Huis in Schalkwijk komen verhalen samen

Door Weert Schenk

Het Open koffie Huis is een bijzondere plek. Niet alleen omdat er nog een cappuccino wordt geserveerd voor 1,50 euro, maar vooral vanwege de grote verscheidenheid aan bezoekers en medewerkers. Vrijwel nergens in de regio is een plek waar zoveel mensen uit heel verschillende landen en culturen een ”bakkie” doen en vaak ook met elkaar in gesprek raken. 

‘Schalkwijkers hadden behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsplek’

“Hier zitten mensen met elkaar aan tafel, die elkaar buiten op straat straal voorbij zouden lopen”, zegt bedrijfsleider Anja Rijkers. 

Functie

Wat de meeste bezoekers niet in de gaten hebben, is dat het Open koffie Huis geen horecavoorziening is, maar een werk- en activeringsplek voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, zoals statushouders, mensen met psychische problemen, dak- of thuislozen. Bijgestaan door professionele hulpverleners en vrijwilligers werken ze hier gestructureerd naar een betaalde baan, terugkeer in de maatschappij of op zijn minst aan een actiever bestaan. De gasten merken er niets van.

Ontmoetingsplek 

Het begon zes jaar geleden in winkelcentrum Schalkwijk met een eenvoudige koffietafel in de kringloopwinkel van de stichting Woord en Daad. Daar werd duidelijk, zegt Anja Rijkers, dat bewoners van Schalkwijk behoefte hadden aan een laagdrempelige ontmoetingsplek. Rijkers was daarbij betrokken als werktraject-coördinator van de stichting Ontmoeting, een landelijke organisatie die perspectief wil bieden aan mensen die zijn vastgelopen in het leven. Met collega’s ontwikkelde ze een visie voor een ‘inclusieve” koffiebar annex werkervaringsplek, waar net als in de kringloopwinkel iedereen welkom is en vooral ook mensen met een kleine beurs.

Voor iedereen

Het idee werd in 2021 werkelijkheid in de voormalige Ford-garage. De showroom werd een koffiehuis met een doorloop naar de kringloopwinkel waar voorheen monteurs auto’s stonden te repareren. Koffiehuis en kringloopwinkel versterken zo elkaar. De gasten komen uit alle lagen van de bevolking, zegt Rijkers. “Dit blijkt ook een toffe plek voor bijvoorbeeld hippe twintigers. Die bezoeken vanwege de duurzaamheid de kringloopwinkel en raken in de koffiebar in gesprek met een gevluchte Iraniër of een gepensioneerde docent. Dat gaat heel snel.”

In het koffiehuis hoeft niemand zich alleen of eenzaam te voelen. Er zijn gastvrouwen die, zonder opdringerig te zijn, een informeel praatje aanbieden. “Daar zit een gedachte achter”, zegt Rijkers, “de meeste mensen vinden het fijn om gezien en gehoord te worden. Dan doe je ertoe. De gastvrouwen zorgen er ongedwongen voor dat mensen met elkaar in contact komen. En wij bereiken zo de kwetsbare mensen die zelf om allerlei redenen geen hulp vragen.”

Dubbel gemotiveerd

Er zijn bezoekers die zich op een gegeven moment zo vertrouwd en veilig voelen dat ze vragen of ze ook iets in het koffiehuis kunnen doen. Rijkers: “dat is mooier en krachtiger dan dat ze door een instantie worden gestuurd. Deze mensen zijn dubbel gemotiveerd.”

Een half uur voordat de koffiebar opent, zitten alle medewerkers aan de stamtafel. Iedereen die dat wil, kan daar zijn hart luchten. Volgens Rijkers zijn de meesten daartoe bereid, omdat ze weten dat er wordt geluisterd. “Op die manier leren mensen met heel verschillende ideeen en achtergronden begrip voor elkaar te hebben. Zo vallen ook barrières weg om over bepaalde problemen te spreken.”

Het Open koffie Huis wordt volgens Rijkers beschouwd als een succes. Vorig jaar won het koffiehuis de Haarlemse Participatieprijs. 

De mensen van het koffiehuis

Haarlems Nieuwsblad publiceert maandelijks een portret van een van hen. Later deze week het relaas van een moeder van wie de dochter al bijna veertig jaar is vermist.