Deze jeukveroorzaker is terug van weggeweest in Nederland - en dit kun je eraan doen

Eikenprocessierups in Nederland

In 2019 zat meer dan de helft van de onderzochte eiken vol met rupsen, maar sindsdien was sprake van een gestage afname. In 2023 werden rupsen nog slechts in 4,5 procent van de bomen aangetroffen. Dit jaar is dat gestegen naar 6 procent – een stijging die het einde markeert van de jarenlange daling. Volgens het kenniscentrum gaat het hier om een voorlopige tussenstand; bij bomen waar geen maatregelen zijn genomen, zal het percentage vermoedelijk verder oplopen.

Lokale ‘hotspots’ baren zorgen

Vooral in gemeenten zoals Almere, Steenwijkerland, Ede (noordzijde) en Nieuwegein is het probleem acuut. Op sommige plekken is tot 20 procent van de eiken aangetast en troffen inspecteurs in vrijwel elke boom nesten aan. Het warme voorjaar en de beperkte verspreiding van vlinders door het natte weer in 2024 worden genoemd als oorzaken.

Daarnaast bleken processierupsen die in eerdere jaren in grondnesten verbleven dit jaar weer actief. Deze bevinden zich vaak laag op de stam, wat de kans op contact met mensen vergroot.

Lees ook

Eikenprocessierups weer in opmars: zo voorkom je klachten

Gevaar voor mens en dier

De eikenprocessierups is berucht vanwege de microscopisch kleine brandhaartjes, die ernstige huidklachten, allergische reacties en irritaties kunnen veroorzaken. Deze haartjes komen met name in de zomermaanden vrij. Daarom waarschuwt het kenniscentrum: wees alert tijdens buitenactiviteiten zoals festivals en sportevenementen in de buurt van eiken.

Gemeenten grijpen in

Sinds de uitbraak in 2019 zijn diverse methodes getest om de rups te bestrijden. Denk aan het opzuigen van nesten, het inzetten van mezen via nestkastjes en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Nieuwegein experimenteert dit jaar bijvoorbeeld met een lokmiddel voor mannetjesrupsen en een speciale stofzuiger waarmee bestrijders in de boom klimmen. Dit alles gebeurt in beschermende pakken, want zelf nesten verwijderen is zeer risicovol.

Alert blijven

Het is duidelijk dat de overlast weer toeneemt volgens experts. Dus ondanks dat het lijkt alsof de rups verdwenen was, dient men alert te blijven. Ook oude nesten kunnen nog steeds brandharen bevatten en dus voor overlast zorgen. De boodschap is helder: de eikenprocessierups is voorlopig nog niet verdwenen uit het straatbeeld.