Winters vol ijspret: Haarlem glijdend door de tijd

Nieuws wo 31 dec 2025, 11:06

HAARLEM - Zodra het vroor, veranderde Haarlem. Niet alleen de temperatuur daalde, ook het tempo van de stad verschoof. Waar normaal werd gefietst, gewandeld en gewerkt, klonken ineens het krassen van ijzers over ijs en het gelach van kinderen. Schaatsen was geen uitje, maar een vanzelfsprekendheid.

Schaatsen op de Meerwijkplas, 1982 ((Foto: [Schaatsen op de Meerwijkplas], Door [Meertens, E.J.], Noord-Hollands Archief / [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [26236]))

De foto’s van deze week nemen ons mee naar winters Haarlem van toen. Naar de Meerwijkplas in 1982, waar jong en oud het ijs op ging, vaak met kinderen aan de hand. Geen hippe thermokleding of felgekleurde helmen, maar dikke jassen, wollen mutsen en rode wangen van de kou.

Schaatsplezier op de vijver

Schaatsen op de vijver in de Noorderhout thans Schoterbos, 1966. ((Foto: [Schaatsen op de vijver in de Noorderhout thans Schoterbos.], Door [Heyboer, H.M.], Noord-Hollands Archief / [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [28402]))

Ook de Noorderhout, tegenwoordig beter bekend als Schoterbos, was in 1966 een geliefde plek. De vijver veranderde in een openluchtijsbaan, waar buurtbewoners elkaar ontmoetten. Hier werd niet alleen geschaatst, maar ook gepraat, gelachen en gekeken. Het ijs bracht mensen samen.

Als je schaats maar goed zit

Schaatsen op De Delft bij het Pim Mulier sportpark, ziende naar het zuiden, 1985. ((Foto: [Schaatsen op De Delft bij het Pim Mulier sportpark, ziende naar het zuiden.], Door [Boer, Cees C. de *1918 †1985], Noord-Hollands Archief / [1478 - foto’s en negatieven van Fotopersbureau De Boer te Haarlem, Collectie van], [5723]))

Bij het Pim Mulier sportpark zien we in 1985 hoe schaatsers hun veters vastmaken langs De Delft. Even bukken, even helpen, dan weer door. Het ijs was soms ruw, soms spiegelglad, maar altijd van iedereen. Wie viel, werd overeind geholpen.

We moeten het allemaal leren

Haarlem en regio gerelateerd, schaatsen, 1985 ((Foto: [Haarlem en regio gerelateerd, schaatsen], Door [Bert van Voorden], Noord-Hollands Archief / [1103 - foto’s van fotograaf Bert van Voorden te Haarlem, Collectie van], [154]))

Schaatsen is iets wat iedereen ooit onder de knie moet krijgen! Op deze foto zie je een vrolijke groep kinderen die elkaar stevig vasthoudt terwijl ze in een polonaise over het ijs glijden. Een perfect voorbeeld van plezier, samenwerking en winterpret!

Vooroorlogse ijspret

Schaatsen op de ondergelopen tennisbaan in de winter van 1939-1940. ((Foto: [Schaatsen op de ondergelopen tennisbaan in de winter van 1939-1940.], Door [Anoniem], Noord-Hollands Archief / [1334 - Beeldcollectie van de Historische Vereniging Haerlem te Haarlem], [1738]))

De oudste foto voert ons zelfs terug naar de winter van 1939–1940, toen er werd geschaatst op een ondergelopen tennisbaan. De oorlog hing al in de lucht, maar op het ijs was er even ruimte voor ontspanning. Schaatsen bood afleiding, verbondenheid en een moment van vrijheid.

Volksvermaak

Deze beelden herinneren ons eraan hoe diep het schaatsen in Haarlem geworteld is. Niet als topsport, maar als volksvermaak. Als winterse traditie die generaties met elkaar verbindt. Of het nu op een vijver, plas of ondergelopen baan was: zodra het ijs het hield, was Haarlem buiten.

En misschien is dat wel de grootste charme van deze foto’s. Ze laten zien dat schaatsen in Haarlem niet draait om snelheid of perfectie, maar om samen zijn — op het ijs, in de kou, met een warm gevoel.