Château Marquette opent zijn deuren: ‘Een stukje Heemskerkse historie doorgeven’

Door Romy Kerseboom

Wie de poort van Château Marquette binnenstapt, betreedt een plek waar bijna achthonderd jaar geschiedenis zichtbaar en voelbaar is. Wat ooit begon als een kasteel dat Kennemerland moest beschermen tegen de Westfriezen, is tegenwoordig een bijzondere plek voor bijeenkomsten, feesten en recreatie. Tijdens Open Monumentendag op zondag 13 september krijgen bezoekers de kans om het monument van dichtbij te bekijken en meer te horen over zijn rijke verleden.

“Het is mooi om mensen te laten zien wat hier allemaal heeft plaatsgevonden”, vertelt Klaas, die betrokken is bij het openstellen van het gebouw. “Veel mensen weten wel dat Marquette oud is, maar realiseren zich niet hoeveel historie er achter dit gebouw zit.”

Daar ligt volgens hem ook precies de waarde van Open Monumentendag. Château Marquette is voor veel mensen uit Heemskerk vooral bekend als een locatie voor bijvoorbeeld bruiloften en andere bijeenkomsten. Door het gebouw tijdens Open Monumentendag open te stellen, krijgen bezoekers een andere kant van Marquette te zien. “Als mensen weten hoe het hier van binnen is en welke geschiedenis deze plek heeft, komen ze misschien ook makkelijker eens binnen. We dragen de historie graag uit.”

Artikel gaat door onder de foto.

Militaire geschiedenis

De geschiedenis van Marquette gaat terug tot ongeveer 1200. Rond 1250 was er op deze plek al sprake van een kasteel. Marquette maakte deel uit van een reeks kastelen in Kennemerland die een belangrijke rol hadden in de verdediging van het gebied tegen de Westfriezen. Daarmee was het gebouw eeuwen geleden veel meer dan alleen een woonplek. Het maakte deel uit van de machtsstrijd en verdediging in de regio. Ook Kasteel Assumburg speelde in de geschiedenis van Heemskerk een belangrijke rol. “Het is belangrijk om dat verhaal te vertellen”, zegt Klaas. “Mensen worden zich er daardoor meer van bewust wat zich hier in het verleden heeft afgespeeld en welke betekenis Marquette voor Heemskerk heeft gehad.”

Tijdens Open Monumentendag verzorgt de Historische Kring rondleidingen, terwijl Sjeff. verantwoordelijk is voor het openstellen van het gebouw. Tussen 10.00 en 16.00 uur start ieder uur een rondleiding. Bezoekers wordt gevraagd zich vooraf via de website van Château Marquette aan te melden. Zeker bij mooi weer kan het druk worden.

Van torentje tot ontvangsthal

Wie tijdens de Open Monumentendag binnenkijkt, ontdekt dat verschillende onderdelen van het huidige gebouw eeuwen oud zijn. Een van de plekken die Klaas persoonlijk bijzonder vindt, is de ontvangsthal. “De ontvangsthal dateert uit ongeveer 1740. Dat is een heel mooie ruimte.” Ook het torentje is een bijzonder overblijfsel uit het verleden. Dat dateert uit ongeveer 1420. Bezoekers kunnen het torentje tegenwoordig niet meer betreden, omdat de trap daarvoor niet veilig genoeg is. Toch blijft het een tastbare herinnering aan de ouderdom van het kasteel.

Het gebouw zoals het er nu staat, dateert grotendeels uit de periode rond 1800. Ooit was het complex groter dan tegenwoordig. Zo stonden er onder meer een stal en een koetshuis.

Wat Marquette volgens Klaas onderscheidt van andere monumenten in de regio, is vooral de stijl en de authentieke inrichting. De ontvangsthal en de balzaal springen daarbij in het oog. De zalen op de begane grond zijn grotendeels authentiek en dateren uit de periode 1740-1750.

Bijzondere werkplek

Werken op een plek met zo’n lange geschiedenis voelt voor Klaas bijzonder. “Het is fijn om hier te werken. Mijn interesse ligt ook bij de historie. Je bent bezig om het gebouw netjes te houden en ervoor te zorgen.”

De leeftijd van het gebouw speelt daarbij voortdurend mee. “Je gaat er toch met wat meer respect mee om. Je denkt soms na over hoe het vroeger geweest moet zijn en houdt rekening met het feit dat het gebouw al zo oud is.”

Ook bezoekers reageren vaak enthousiast wanneer zij tijdens een rondleiding meer te weten komen over Marquette. Een reactie die regelmatig terugkomt, is dat mensen nooit beseft hebben hoeveel geschiedenis er achter het gebouw schuilgaat. “Er worden veel vragen gesteld. Dat laat zien dat mensen betrokken zijn en echt meer willen weten.”

De bezoekers komen niet alleen uit Heemskerk. Ook inwoners uit Uitgeest, Castricum, Beverwijk en zelfs de Zaanstreek weten de weg naar Marquette te vinden. Opvallend is dat ook veel Heemskerkers het monument nog onvoldoende kennen. “Dat geldt ook voor jongeren. Veel mensen weten niet hoe bijzonder dit gebouw eigenlijk is.”

Artikel gaat door onder de foto.

Van Huis ter Heemskerk naar Marquette

Een van de verhalen die tijdens de rondleidingen zeker aan bod komt, is dat van Daniel de Hertaing, naar wie Marquette uiteindelijk is vernoemd. De Hertaing was rond 1600 een belangrijke militair in dienst van prins Maurits tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

In 1610 werd het landgoed gekocht door De Hertaing. In 1625 kreeg hij toestemming om het officieel Marquette te noemen. Daarvoor stond het bekend als Huis ter Heemskerk.

Nog eerder speelde Wouter van Heemskerk een rol in de geschiedenis van het kasteel. Deze ridder kwam oorspronkelijk uit Alkmaar, van kasteel Torenburg, maar werd naar Heemskerk gehaald toen hier een ridder nodig was.

Het zijn verhalen die laten zien dat de geschiedenis van Marquette nauw verbonden is met die van de omgeving.

Een plek voor iedereen

Hoewel Marquette een belangrijke historische betekenis heeft, is het tegenwoordig ook een plek waar mensen samenkomen en recreëren. Er worden onder meer zomerconcerten gehouden en sinds vorig jaar is er ook een moestuinvereniging actief op het terrein. “Marquette is tegenwoordig niet alleen een monument. Het is ook een plek waar mensen komen om te recreëren en elkaar te ontmoeten.”

Juist die combinatie van geschiedenis en hedendaags gebruik maakt de plek volgens Klaas bijzonder. Het gebouw en het landgoed blijven onderdeel van het dagelijks leven in Heemskerk.

Wie tijdens Open Monumentendag voor het eerst door de poort loopt, hoopt Klaas vooral te laten denken: wat een mooie plek. “Het straalt rust en historie uit.”

En uiteindelijk is er maar één boodschap die hij bezoekers graag mee naar huis geeft: “Dat ze na hun bezoek een stukje Heemskerkse historie rijker zijn.”

Tijdens Open Monumentendag op zondag 13 september zijn bezoekers welkom op Château Marquette. Tussen 10.00 en 16.00 uur vinden ieder uur rondleidingen plaats. Vooraf aanmelden via de website van Château Marquette wordt aangeraden.