HEILOOËR IN BEELD: buitengewoon levensverhaal van Jean Thomassen

Door Yvonne ten Bruggencate

Wat moeten we beslist weten, wie ben jij?

“Ik voel me geen kunstenaar, maar een simpele, ouderwetse schilder, zoals iemand anders bakker of timmerman is. Hoe dat zo is gekomen? Op ongeveer tienjarige leeftijd zeulde ik met mijn oudere broer aan de hand van mijn moeder door het Haagse Mauritshuis. Ze vond, dat je kinderen even wat cultuur moest laten opsnuiven. Ik was als door de bliksem getroffen bij het zien van een paar kleine miniaturen, die zo perfect waren geschilderd dat ik er niets van begreep, hoe ze dat konden maken met verf. De schilder Jean Thomassen werd daar in 1959 geboren, want ik wilde dat ook kunnen. Het zou mij een halve eeuw kosten. Bijzonder gemotiveerd ben ik mij gaan toeleggen op tekenen en schilderen tot afgrijzen van mijn ouders. “Als je nergens voor deugt kan je toch altijd nog schilder worden”, mompelde mijn vader serieus. Hij heeft mijn latere succes helaas nooit meegemaakt, want hij stierf in 1967. Ik ben ooit straatarm geweest. Dat er loketten bestonden waar je geld kon halen, was mij niet bekend. En ondanks dat mijn toenmalige vriendin mij in de steek liet, heb ik toch mijn droom gerealiseerd. Bij mijn eerste grote museumtentoonstelling in 2000 kon men lezen op drie pagina’s van de weekendbijlage in ons grootste ochtendblad: Jean Thomassen is geniaal of knettergek! Er volgden nog andere museum tentoonstellingen zoals in het Westfries Museum en twee jaar geleden in museum Slager in Den Bosch, waar ook alle records van bezoekersaantallen en publiciteit sneuvelden. Normaal kijkt men 20 seconden naar een schilderij in een museum. Bij mijn werk staan ze vaak heel lang te kijken naar die absurde voorstellingen, waarmee ik ooit prijzen won in Bulgarije, de VS, Canada en Duitsland. Verder sta ik sinds 1998 ook in het Guinness Book of Records vanwege het allerkleinste olieverfschilderij, Ines linkeroog in de maat 1,2 x 1,2 mm. Natuurlijk zonder loep vervaardigd. Ik schilder uitsluitend nog opdrachten en ik heb nog voor jaren werk liggen.” 

Wat heeft jou het meeste gemaakt tot wie je bent? 

“Ik dank alles in dit leven aan dat fanatieke meisje uit Heiloo, dat in de jaren vijftig via de Alkmaarse Balletschool en de Nel Roos Academie als zeer talentvolle ballerina in 1955 werd ontdekt voor het beroemde Opera Ballet van Hannover. Ine Veen (Koog aan de Zaan 1937) was zeer gedisciplineerd en had maar één droom: balletdanseres worden en daar moest letterlijk alles voor wijken. Dus niks geen gezin stichten en een echtgenoot was niet echt gewenst, laat staan kinderen. Ze wilde alleen maar dansen en heeft haar droom gerealiseerd midden jaren vijftig en heeft mogen optreden voor Koninklijke hoogheden zoals het prinselijk paar van Monaco, de sjah van Perzië, keizerin Soraya, de Begum en het Deense koningshuis. Een plotselinge ziekte maakte een paar jaar later een voortijdig einde aan haar carrière en ieder ander zou op hangende pootjes naar zijn vaderland terugkeren, maar Ine Veen niet. Ze had theaterlucht geroken en besloot dan maar toneellessen te gaan volgen. In recordtijd haalde ze in Hamburg aan de academie haar diploma Schauspielerin. Ze heeft daarna jarenlang in Duitsland met alle grootheden van haar generatie op de planken gestaan, onder wie Maximiliaan en Maria Schell, Anneliese Rothenberger en Johan Heesters. 

Ze werd in Lübeck in 1962 bij toeval ‘ontdekt’ door de bekende regisseur Karl Gutmann, die haar wist te strikken om in Nederland te ‘debuteren’ in haar 33ste theaterrol als Markiezin van Arcis in het gelijknamige toneelstuk naast Ko van Dijk en Mary Dresselhuys, de grote namen in Nederland. Het werd het begin van een lange carrière, ook in Nederland. ze danste in 33 balletten, speelde in 46 tv-stukken en 60 toneelrollen. Ook was ze te zien in de beroemde of liever beruchte film Blue Movie, waar half Nederland naar toe ging en die de makers in recordtijd miljonair hebben gemaakt. 

Henk van der Meyden, de bekende Telegraaf journalist van toen, schreef in 1973 een groot artikel over ‘Het mysterie Ine Veen, de mooiste actrice die Nederland ooit had gekend.’ Ik las geen kranten, ging niet veel uit en wilde een doek plamuren en spreidde een oude krant uit op mijn ateliervloer en keek naar de foto van deze ontzettend mooie vrouw. Die wilde ik schilderen! Ik vroeg Henk van der Meijden om die foto, in plaats daarvan stuurde hij mijn brief door aan Ine zelf, met alle gevolgen van dien.”

Waar ben je erg trots op?

“Dat die destijds beroemde actrice zomaar naar mijn schilderijen kwam kijken. Ik was straatarm, niemand wilde mijn werk. Ik bezat helemaal niets. Zij was de eerste die wat in mijn werk zag en heeft mij in de gelegenheid gesteld mijn verdere leven te kunnen schilderen. Ik heb er altijd vorstelijk van kunnen bestaan. Later stimuleerde ze mij ook te gaan schrijven. Zij heeft mij alle mogelijkheden geboden en door mij is zij ook gaan schilderen en schrijven. Ook daar had ze succes mee, haar bestseller over de moord op Pim Fortuyn haalde in zeer korte tijd vier drukken. Helaas is dat voor haar nu allemaal niet meer mogelijk door haar ziekte.”

Wat zou je graag nog eens over doen?

“De eerste ontmoeting met Ine Veen in mijn atelier. Ze kwam onverwacht na filmopnamen met de crew van Bruce Lee in Scheveningen langs. Ze wilde mijn werk zien en had honger. Of ik een boterham had? Ja, die had ik, een boterham met kaas… Die ging er grif in, maar ze wilde er nog een en die had ik niet. ‘Het was de laatste’, zei ik beschamend. Ze keek verbaasd en nam mij mee om in een restaurant op haar kosten te gaan eten, want ik was straatarm in die tijd. Ik bezat alleen een broek, twee overhemden en wat verfspullen. Als ik die ontmoeting mocht overdoen, zou ik zeker voor meer eten hebben gezorgd. Deze wonderlijke vrouw verraste mij een paar weken later met een apart cadeau. Ik maakte het doosje open en er zaten twee ringen met een diamantje in en ik keek er heel verbaasd naar. Vind je het leuk? Jij heb toch geen geld, dus ik heb ze maar gekocht. Wij zijn nu verloofd, maar verbeeld je niets, ik trouw nooit, ook niet met jou.  We  zijn dus sinds 23 juli 48 jaar verloofd.”

Wat zijn jouw wensen voor de toekomst?

“Ik ben inmiddels met grote toewijding haar fulltime mantelzorger en ja, dat is wel eens vermoeiend. Mijn dierbare Ine is bijna 84 en betaalt nu de prijs voor haar zeer hectische en zware leven. Ze lijdt aan ‘algehele malaise’ zoals dat zo mooi heet. Een groot deel van de dag brengt ze in bed door en wij ontvangen afgezien van de thuishulp en de dokter niemand. Het gaat helemaal niet goed met haar. Mijn wensen voor de toekomst zijn, dat ik hopelijk Ine nog lang om mij heen mag hebben. Zonder haar hoeft het voor mij niet verder en trek ik ook de stekker eruit, want zij is mijn inspiratiebron. Ik zou nog wel een paar boeken willen schrijven en nog wat schilderijen (af)maken.” 

Welke boodschap zou je de mensen om je heen willen meegeven? 

“Besef toch dat het leven heel kort is. Verknoei je tijd dus niet met onbenulligheden en volg je droom. Als je iets echt wilt, kan je alles bereiken in dit leven. Ik ben er het bewijs van. Maar succes kost opofferingen, hard werken en doorzettingsvermogen. Men zal mij wel knettergek vinden, want ik leid al jaren een nogal Spartaans leven. Meestal sta ik om drie uur in de nacht op. Dan kan ik tot een uur of twaalf werken. Ine is nooit voor twaalf uur wakker, maar daar besteed ik de rest van de dag aan. Uitrusten kan ik als ik dood ben. Wij hebben geen tv, ik lees ook geen kranten en bezit geen mobiele telefoon of radio. Alle 365 dagen zijn hier hetzelfde, maar we zijn gelukkig nog samen. Soms lukt het om even een klein stukje met haar voor het huis te lopen. Je waardeert dan opeens dat zoiets nog kan! Dat heet echt geluk.”

Ben ik nog iets vergeten te vragen?

Eigenlijk wel, want naast die schilder bestaat er nog die andere Jean Thomassen; de man die tussendoor nog even boeken schrijft, de teller staat momenteel op 21 stuks over de meest uiteenlopende onderwerpen, zwendel in de kunsthandel, hekserij, boeken over schilderkunst, het oude Egypte, de geschiedenis van punk en rock and roll muziek, kanttekeningen bij de Holocaust, de spraakmakende biografie over ballet legende Anna Pavlova waarmee ik zelfs op CNN kwam. Twee jaar geleden verscheen tenslotte ‘Doek op voor een echte ster,’ de ultieme biografie over het sprookjesachtige leven van Ine Veen en mijn eigen autobiografie 1900 en gisteren, die in Kasteel Oud Wassenaar die door Tineke de Nooij ten doop werd gehouden. Ik heb het momenteel heel erg druk vanwege het nakijken van de drukproef van Race naar de sterren, UFO’s en andere mysteries. Het is misschien wel mijn meest opvallendste boek, met verbijsterende onthullingen, want ze bestaan echt. U hoort er in de nabije toekomst nog wel meer over...”

Meer informatie:

www.jeanthomassen.nl