De Afsluitdijk, de dijk van Dr. Ir. Cornelis Lely

Cornelis Lely werd in Amsterdam op 23 september 1854 geboren. Tijdens zijn studie aan de Polytechnische School te Delft, de latere Technische Universiteit, ontpopte hij zich als één van de beste leerlingen. Na diverse werkzaamheden op waterstaatkundig gebied elders werd Ir. Lely in 1886 aangesteld bij de in dat jaar opgerichte Zuiderzeevereniging. Deze vereniging had als doel een onderzoek in te stellen naar de wenselijkheid en de mogelijkheid van inpoldering en droogmaking van de Zuiderzee of een deel daarvan. Er bleek in de praktijk voor deze plannen weinig enthousiasme te bestaan. Na een eerste nota in 1887 verschenen er van de hand van Ir. Lely uiteindelijk nog zeven nota’s waarin hij de mogelijkheden voor een gedeeltelijke inpoldering en afsluiting van de Zuiderzee beschrijft. Uit de nota’s blijkt dat hij zelf voor afsluiting is door middel van het bouwen van een afsluitdijk.

Eerst, nadat hij als Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid deel ging uitmaken van het kabinet van Tienhoven, lukte het hem een staatscommissie in te stellen die de plannen van de Zuiderzeevereniging, als plan Lely, in 1894 positief beoordeelden. Tegenwerking, zowel politiek als maatschappelijk, waren er de oorzaak van dat pas op 9 september 1916 het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer werd ingediend en op 21 maart 1918, zonder hoofdelijke stemming, werd aangenomen. De watersnoodramp van 1916 speelde hierbij een belangrijke rol. In 1927 werd met de aanleg begonnen en op 28 mei 1932 werd met de afsluiting van de Vlieter de Afsluitdijk een feit. Voor 120 miljoen gulden was Noord Holland met Friesland verbonden.

Dit bedrag staat in schril contrast met de kosten die gepaard gaan met de huidige renovatie, maar ondanks dat zal het Ir. Lely goed hebben gedaan dat zijn levenswerk ook de komende 100 jaar een dijk van een dijk blijft.

Henk Braad, lid archiefcommissie Historische Vereniging Wieringen