Brigitte (55) leeft samen met tien uilen: ‘Ze zijn als mijn kinderen’

Door: Sandra Ooms

Wanneer je het huis van Brigitte Furnemont binnenstapt, waan je je in een wereld van uilen. Van muurschilderingen tot beeldjes, zelfs de keukenkastjes zijn door haar zelf beschilderd met het geliefde dier. “Het zijn net honden, hè,” zegt Brigitte vertederend, terwijl ze wijst naar een van haar uilen die rustig op een stok in de woonkamer zit. Themba, een Afrikaanse oehoe, kijkt ons aan met grote, wijze ogen. “Ze voelen het aan als ik me niet goed voel. Toen ik ziek was, zat mijn uil Ahyoka elke dag naast me op de bank totdat ik beter was.”

Brigitte’s passie voor uilen begon al in haar kindertijd, toen ze gefascineerd raakte door roofvogels, wolven en indianen. In 2015 begon ze aan een opleiding tot valkenier, maar brak deze af omdat het jachtgedeelte haar niet aansprak. “Ik leerde ontzettend veel, maar jagen met dieren? Dat doe ik niet.” Haar liefde voor uilen kwam volledig tot bloei toen ze besloot zelf uilen te gaan redden en verzorgen. Inmiddels heeft ze tien uilen, waaronder Jos, een Europese oehoe die haar allereerste metgezel was. Jos is nu zestien jaar oud en is volgens Brigitte haar ‘grootste graadmeter’.

“Jos laat zijn vleugels tijdens wandelingen losjes naar beneden hangen. Als Jos zijn vleugels strak tegen zijn lichaam houdt, dan weet ik dat er iets is met iemand,” vertelt ze met een glimlach. “Hij voelt mensen heel goed aan. Bij een workshop zag ik zijn houding veranderen bij een meisje, en later bleek dat ze zich verschrikkelijk beroerd voelde. Het is ongelooflijk wat deze dieren kunnen aanvoelen.” Ze noemt Jos dan ook gekscherend haar ‘rugzakje’ omdat hij haar altijd vergezelt bij wandelingen en workshops.

Broodfok

Brigitte heeft ook te maken gehad met de minder mooie kanten van de uilenwereld. Takoda, een Afrikaans witgezichtuil, was een van de uilen die ze met veel zorg grootbracht. Takoda was het slachtoffer van broodfok, waarbij het welzijn van de dieren vaak wordt opgeofferd voor winst. “Ze had een krom pootje en snaveltje, en ze was kleiner dan haar soortgenoten. Ze was mijn ‘donderstraaltje’, maar uiteindelijk overleed ze door de gevolgen van inteelt,” vertelt Brigitte met een verdrietige blik. Takoda’s verhaal motiveert haar nog meer om op te komen voor uilen die uit benarde situaties komen.

Uilen als therapie

Met haar organisatie ATJ Owls richt Brigitte zich niet alleen op het redden van uilen, maar ook op het delen van hun rustgevende invloed met anderen. Ze bezoekt regelmatig zorginstellingen en zorghuizen met haar uilen. “Ouderen, mensen met een beperking, ze worden er vaak heel rustig van,” vertelt ze. “Ik was eens bij een dementerende man die compleet in paniek was vanwege een verhuizing. Ik ging bij hem zitten met een uil en je zag de rust over hem heen komen. Het is prachtig om te zien wat deze vogels kunnen betekenen.”

Brigitte’s uilen geven ook workshops voor visueel beperkten. Ze heeft een speciaal programma genaamd ‘zien met de handen’, waarbij mensen de vogels kunnen voelen en zo hun kracht en schoonheid kunnen ervaren. “Een man aaide Ahyoka een kwartier lang, helemaal kalm. Toen zijn vrouw erbij kwam, wilde Ahyoka niks met haar te maken hebben, want zij mankeerde tenslotte niets. Zo bijzonder hoe uilen dat aanvoelen.”

Een dure liefde

Het houden van tien uilen brengt ook de nodige kosten met zich mee. Alleen al het voeren van haar uilen – ze eten kuikens, ratten en muizen – kost zo’n 3000 euro per jaar. Er is gelukkig ook steun: veel mensen sparen lege statiegeld flessen voor haar (de doppen gaan naar de blindengeleidehonden). Ook wordt ze gesteund door mensen die een uil symbolisch adopteren. Tevens ontvangt ze af en toe donaties van jagers en valkeniers, zoals ganzen en hazen, maar de meeste kosten betaalt ze uit eigen zak via een groothandel. “Het is pittig, maar ik doe het met liefde. Ze zijn als mijn kinderen.”

Jos en Ahyoka.

Brigitte’s zoons hebben ook een bijzondere band met de uilen. Echter, toen Jos nog maar net bij ze woonde, was hij niet zo gek op de jongens: “Op een dag kwam mijn oudste zoon Junior thuis na een avondje stappen, hij had flink gedronken en gedroeg zich nogal ‘anders’,” schatert ze. “Jos, die hem regelmatig beet in die tijd kwam nu wél direct bij hem zitten. Mijn zoon mocht van alles met hem doen. Jos had wel in de smiezen dat er iets mis wat met mijn zoon, maar de volgende dag was dit feest voorbij,” lacht ze.

Wandelen met uilen

Naast haar werk in zorginstellingen en het geven van workshops, biedt Brigitte ook wandelingen met haar uilen aan. Elke maandag- en dinsdagavond vanaf 19:00 uur kunnen mensen mee op een bijzondere wandeling bij het Lutjestrand in Westerland. Voor 20 euro per persoon, waarvan 5 euro wordt gedoneerd aan de stichting ALS, kunnen deelnemers kennis maken met deze fascinerende vogels. “Het is een unieke ervaring,” zegt Brigitte trots. “De uilen vliegen soms naast je en je krijgt echt de kans om hun kracht en schoonheid van dichtbij te ervaren.”

Een missie

Met ATJ Owls zet Brigitte zich in om mensen van alle leeftijden en achtergronden kennis te laten maken met haar uilen. “Wij willen iedereen van heel nabij kennis laten maken met deze prachtige en mysterieuze vogels,” vertelt ze. “Het ‘werken’ met de uilen noemen we avonturen. Het gaat om het tonen, vliegen en bespreken van onze uilen. We willen mensen inspireren en hen een onvergetelijke ervaring bieden.”

Voor Brigitte is het belangrijk dat het welzijn van de vogels altijd voorop staat. “Onze uilen zijn de baas. We dwingen ze nooit ergens toe. Alles gebeurt op hun tempo.” Het doel van ATJ Owls is niet alleen om mensen een mooie ervaring te geven, maar ook om bewustzijn te creëren over het impulsief aanschaffen van uilen als huisdier. “Door het zien van een roofvogelshow of de film Harry Potter schaffen veel mensen een uil aan zonder te beseffen wat dat allemaal met zich meebrengt. Net als met veel andere (huis)dieren die men impulsief aanschaft, proberen wij via onze educatie te voorkomen dat dit met de uilen ook gebeurt.” Vanuit een keerpunt in haar leven en haar maatschappelijke betrokkenheid is ATJ Owls ontstaan.

Brigitte’s liefde voor haar uilen is onvoorwaardelijk. Voor haar zijn ze niet zomaar dieren, maar metgezellen die haar leven verrijken en die ze met heel haar hart beschermt. “Uilen zijn mijn passie, mijn leven,” zegt ze vastberaden. Meer informatie: www.atj-owls.nl.