Zeden en gebruiken op het eiland Wieringen, deel 3
En zo naderen we het einde van het jaar. De winter is de tijd voor gezelligheid binnenshuis. Men krijgt af en toe kopjesgaste of men gaat zelf uut te gast. Soms op reis, uut warskippen (uut lozeren) of uut vernachten bij een familielid. De winter is ook de tijd voor de reptiesjes van de meziek en teneel of spullekiek. In de huiselijk kring en op feestjes wordt het mondorgel of de mook of harmoenika bespeeld.
Kerstmis
De Kerstviering bepaalde zich tot de traditionele kerkgang en lekker eten en drinken. Na het eiland af zijn werden door de Hervormde en Doopsgezinde kerken kerstvieringen georganiseerd waarbij het kerstverhaal wordt verteld, de kerstboom brandt en de kinderen lekkernijen krijgen. Heel vroeger werd er op beide Kerstdagen gedobbeld, het zogenaamde bollen dobbelen om een krentenbol. ‘s Middags voor de kinderen en ’s avonds voor de volwassenen. Een paar dagen voor Kerstmis kwam een arme man uit Medemblik het eiland rond met een ster.
Hij zong: Sta op, moeder Magdalena,
Sta op van uw bittere nood.
Uw zonden zijn
U vergeven,
Al waren ze nog zo groot.
In de Kerstweek trokken de kinderen met een ster zingend langs de huizen.
Oud- en Nieuwjaar
Oud- en Nieuwjaar werden met weinig bijzondere gebruiken gevierd. Op Ouwejaarsèvend bakt moeder oeliekoeke, op Nieuwjaarsdag worden de eerste snijbonen uit het zout gegeten en Nieuwjaarsbrij. Arme mensen en kinderen gingen het dorp door te nieuwjaarswensen. De wens was simpel: “‘k wens je veul zegen in ‘t Nieuwe-jaar”. De kinderen maakten het iets langer: ‘k Wens je veul zegen in ’t Nieuwe-jaar. Hejje geen senten voor me klaar. Of een appel of een peer’,
Kom ik het hele jaar niet weer.
De gastvrijheid was groot en waar men kwam werd veelal een borrel gedronken.
Henk Braad, Historische Vereniging Wieringen
Meer nieuws uit Hollands Kroon?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie