Wethouder Mary van Gent stopt na 12,5 jaar: ‘Ik ben dankbaar dat ik de tijd heb gekregen om echt iets op te bouwen’

"Het draaide voor mij altijd om de kracht van onze inwoners", zegt Van Gent terwijl zij terugblikt op haar bestuurlijke loopbaan. Het is een uitspraak die haar werk in de afgelopen jaren misschien wel het beste samenvat.

Eigenlijk had haar afscheid al eerder moeten plaatsvinden. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 verwachtte Van Gent dat haar partij niet opnieuw zou deelnemen aan de coalitie. Toen dat toch gebeurde, werd opnieuw een beroep op haar gedaan. Ze besloot nog twee jaar door te gaan. Uiteindelijk werden dat er meer, mede vanwege projecten die zij graag wilde afronden, zoals Campus De Terp in Wieringerwerf, en haar voorzitterschap van de GGD Hollands Noorden. "Toen ik besloot die extra jaren erbij te doen, wist ik wel: hierna stop ik echt. Het is goed zo. Het is tijd om het stokje over te dragen."

Bouwen aan een andere zorg

Wie terugkijkt op haar wethouderschap ziet vooral een bestuurder die zich vastbeet in de veranderingen binnen de zorg. Toen gemeenten in 2015 verantwoordelijk werden voor jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie, stond Hollands Kroon voor een enorme uitdaging. Meer taken, minder geld en nauwelijks bestaande ervaring. Volgens Van Gent ligt daar een van de belangrijkste prestaties van haar bestuursperiode. Onder haar wethouderschap werd het zorgsysteem anders ingericht dan in veel andere gemeenten. Minder bureaucratie, minder administratieve lasten en meer directe ondersteuning voor inwoners. "We hebben ervoor gezorgd dat het geld zoveel mogelijk naar de zorg zelf ging. Daardoor kunnen inwoners sneller worden geholpen en staan professionals dichter bij de mensen."

Tien jaar later ziet zij daarvan de resultaten terug. Grote wijkteams, laagdrempelige schulddienstverlening, preventieve ondersteuning en jeugdondersteuners en jeugdwerkers op scholen zijn volgens haar voorbeelden van beleid dat daadwerkelijk verschil maakt. Het zijn resultaten die alleen mogelijk zijn wanneer bestuurders de tijd krijgen om iets op te bouwen. "De eerste jaren ben je vooral aan het leren. Pas daarna kun je echt bouwen. Ik ben dankbaar dat ik die tijd heb gekregen."

Zorgen om de jeugd

Een onderwerp waar Van Gent zich ook na haar vertrek zorgen over blijft maken, is de jeugdzorg. Landelijk groeit het aantal kinderen dat gebruikmaakt van hulpverlening nog steeds. Volgens haar moet de samenleving oppassen dat niet ieder probleem direct wordt gezien als een zorgvraag. "Niet alles behoeft zware jeugdhulp. Kinderen moeten ook de ruimte krijgen om gewoon kind te zijn. "Juist daarom zette Hollands Kroon sterk in op ondersteuning op scholen, zodat problemen vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt. Door dichtbij gezinnen te blijven, kunnen vaak grotere problemen én zwaardere zorgtrajecten worden voorkomen.

Crisis en moeilijke keuzes

Naast structurele beleidsvraagstukken kreeg Van Gent ook te maken met acute crises. Een daarvan was het faillissement van huisartsenketen Co-Med, waardoor ongeveer 6.500 inwoners van Anna Paulowna en Breezand plotseling zonder vaste huisarts kwamen te zitten. Hoewel huisartsenzorg officieel geen gemeentelijke taak is, besloot zij te kijken wat ze als bestuurder wel kon betekenen. Achter de schermen werd intensief samengewerkt met zorgorganisaties, inspecties en huisartsenorganisatie HKN. Uiteindelijk werden nieuwe huisartsen gevonden en kon de zorg worden hersteld. "Je kunt als bestuurder op zo’n moment niet zeggen dat het niet jouw verantwoordelijkheid is. Mensen verwachten dat je helpt."

Doodsbedreigingen

Maar het zwaarste dossier uit haar loopbaan was zonder twijfel de asielopvang. Een onderwerp dat emoties losmaakt en waar volgens Van Gent geen eenvoudige antwoorden bestaan. In Hollands Kroon leidde de opvang van vluchtelingen tot maatschappelijke onrust, protesten en uiteindelijk ook persoonlijke bedreigingen. De impact daarvan was groot. Haar autoruit werd vernield, er werden eieren tegen haar woning gegooid en uiteindelijk volgden zelfs doodsbedreigingen. "Mijn eerste reactie was dat ik ermee wilde stoppen. Dat vroegen mijn dochters mij ook. Maar al snel besefte ik dat je nooit mag zwichten voor intimidatie." Ze maakte voor zichzelf een belangrijk onderscheid: de bedreigingen waren niet gericht tegen Mary als persoon, maar tegen de bestuurder die een besluit vertegenwoordigde. Juist daarom vond zij dat doorgaan noodzakelijk was. "Als je stopt vanwege bedreigingen, geef je het signaal af dat geweld werkt. Dat mogen we nooit accepteren in een democratie."

De kracht van mensen

Ook de coronaperiode maakte diepe indruk. Als voorzitter van de GGD Hollands Noorden stond zij midden in de regionale aanpak van de pandemie. Wat haar vooral bijbleef, was de enorme inzet van medewerkers en vrijwilligers. "We zagen hoeveel veerkracht er in de samenleving zit. Mensen stonden klaar voor elkaar. Dat vond ik indrukwekkend."

Ondanks alle grote dossiers zijn het uiteindelijk vooral de ontmoetingen met inwoners die haar zijn bijgebleven. Zo denkt zij met warmte terug aan haar jaarlijkse bezoeken aan mevrouw Van der Es, die uiteindelijk 109 jaar oud werd. Negen jaar lang kwam Van Gent bij haar verjaardag langs. "Dat soort momenten zijn ontzettend waardevol. Daar doe je het uiteindelijk ook voor."

Voor haar opvolger heeft zij dan ook een duidelijke boodschap: blijf dicht bij de dorpen, luister naar inwoners en stel bij iedere beslissing de mens centraal.

Nog lang niet klaar

Nu haar afscheid nadert, kijkt Van Gent met tevredenheid terug op een periode waarin zij samen met ambtelijke collega’s, inwoners en maatschappelijke organisaties veel heeft opgebouwd. Natuurlijk zal ze de eindeloze vergaderingen, volle agenda’s en avonden buitenshuis niet per se missen. Maar de samenwerking, de dynamiek en het gezamenlijk bouwen aan oplossingen voor inwoners zal zij wel degelijk gaan missen.

Toch is stoppen niet hetzelfde als stilzitten. Integendeel. "Ik heb zojuist mijn opleiding voor Raad van Commissarissen afgerond. Ik zou heel graag mijn 12,5 jaar aan bestuurlijke kennis inzetten in een Raad van Commissarissen of een Raad van Toezicht om zo te blijven bijdragen aan de maatschappij." Daarmee blijft zij trouw aan wat haar al haar hele loopbaan heeft gedreven: van betekenis zijn voor anderen. En aan energie ontbreekt het haar bepaald niet.

"Ik wil door tot over de 100, leeftijd is immers maar een getal. Ik sport me momenteel een ongeluk om fit te blijven: ik sta een paar ochtenden in de week om zeven uur in de sportschool en ik wandel regelmatig flinke afstanden. En dat ben ik van plan nog heel lang te blijven doen."

Eerst wacht er echter iets waar de agenda jarenlang nauwelijks ruimte voor bood: vakantie. Even geen afspraken, geen dossiers en geen vergaderingen. Maar wie denkt dat Mary van Gent daarna achter de geraniums verdwijnt, kent haar duidelijk nog niet.