Rolstoelbasketbalster Saskia Pronk (41) uit Julianadorp: ‘Het is de mooiste sport die er is’

Saskia Pronk benoemd tot Sportvrouw van het Jaar 2024

Saskia belandde in 2005 in een rolstoel door een dwarslaesie. “Ik had een goedaardig gezwel dat operatief weggehaald moest worden”, vertelt de geboren Jutter. “Tijdens de operatie raakte ik verlamd doordat ze door mijn ruggenmerg gingen. Ik heb een half jaar in Heliomare gerevalideerd, waarbij ik alles opnieuw moest aanleren.’’ Hoewel het herstel zwaar was, ontdekte Saskia op haar 23e een nieuwe passie: rolstoelbasketbal. “Het gebeurde heel onverwacht”, glimlacht ze. “Tijdens het boodschappen doen sprak iemand me aan of ik interesse had in deze sport. Zo gezegd, zo gedaan: ik ben eens gaan kijken bij Basketbalvereniging JBC/Noorderhaven hier in Julianadorp. De vereniging had op dat moment vier teams, wat ideaal was, omdat je zo langzaamaan hogerop kon komen.”

Gescout voor Paralympische Spelen

De teamsamenstelling bij rolstoelbasketbal werkt op basis van punten. ‘Iedere speler krijgt, afhankelijk van zijn of haar handicap, een score tussen de 1 (zeer beperkt) en 4,5 (licht beperkt). Het totaal aantal punten van de spelers op het speelveld mag maximaal 14,5 punt zijn. Zo is bijvoorbeeld iemand die door een knieoperatie niet meer valide basketbal kan spelen een 4,5 en ben ik een 1. In dat opzicht is het voor trainers fijn om mij te plaatsen, omdat er niet veel mensen met lage punters zijn.’’ Het was dan ook niet lang daarna dat Saskia werd gescout en de vraag kreeg of ze wilde deelnemen aan de open training voor het Nederlands team, in voorbereiding op de Paralympische Spelen van Beijing in 2008. “Ik nam deel aan de training, maar was nog lang niet zo goed. Ik kwam niet door de kwalificatie, wat ontzettend jammer was, maar ik liet me niet tegenhouden.’’ Haar doorzettingsvermogen leidde tot succes. “In 2009 begon ik met trainen in het topsportcentrum in Papendal, vlakbij Arnhem. We trainden drie keer per week, wat een enorme uitdaging was gezien de afstand vanuit de mooie Noordkop’’, lacht ze. Saskia werd geselecteerd voor de Paralympische Spelen in Londen en behaalde samen met het team de bronzen medaille.

De tekst gaat door onder de afbeelding.

Saskia in het Nederlandse tenue met de vlag. - Foto: aangeleverd

Na deze prestatie besloot ze de Spelen van Rio 2016 over te slaan, omdat de energie en tijd die het vergde op dat moment te veel waren. Maar na een jaar werd ze opnieuw benaderd om mee te doen met het Nederlandse team. “Dit keer ging het om de Europese kampioenschappen op Tenerife. Ik ontving het programma en nu stond er één training per week op de planning. Dat was beter te doen. Daarnaast miste ik de sport en een week naar de zon is natuurlijk ook heerlijk”, lacht ze. “Het voelde goed om weer deel uit te maken van het team. Ik had nieuwe energie en motivatie.” Haar terugkeer was een triomf: samen met het team won ze goud. Ook de Europese titels in Rotterdam (2019) en Madrid (2021) werden behaald.

Hoogtepunten

De Paralympische Spelen in Tokyo (2021) en Parijs (2024) waren de absolute hoogtepunten van Saskia’s carrière, waar ze samen met de Orange Lions goud behaalde. Hierop volgde in 2021 een Koninklijke onderscheiding; Saskia en de andere gouden rolstoelbasketbalsters werden benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ook mochten ze twee keer op bezoek bij de koning. “Dat is iets wat ik niet snel zal vergeten.” 

Tijdens de Spelen in Tokyo konden familie en vrienden vanwege de coronamaatregelen niet aanwezig zijn, maar in Parijs waren ze wel van de partij. “Daar kwam wel de nodige druk bij kijken. Vrienden en familie hadden kaartjes voor de finale, terwijl wij dachten: ‘we moeten dat eerst nog maar eens zien te halen’. Gelukkig konden we het voor elkaar boksen. We speelden ons eigen spel, stap voor stap.’’ Saskia omschrijft de Orange Lions als een hechte groep met een mooie mix van oud en jong, wat zorgt voor een goede dynamiek. Daarnaast speelt er nóg een Jutter in het Nederlandse team van de Orange Lions, Mariska Beijer. Zij nam vier keer deel aan de Paralympische Spelen. “In het team ben je tenslotte ook lotgenootjes. We leren veel van elkaar, vragen elkaar hoe we iets aanpakken en delen ervaringen.’’

De tekst gaat door onder de afbeelding.

Saskia bij de Paralympische Spelen in Parijs. - Foto: aangeleverd

Een persoonlijk zwaar jaar

Ondanks de gouden medaille in Parijs, was 2024 voor Saskia persoonlijk een zwaar jaar. Haar vader werd ziek en overleed twee maanden voor de Spelen. “Het was een hectische periode. Als ik niet aan het trainen was of bij mijn vader, dan was ik weer aan het werk. Ik wilde constant bij mijn vader zijn, maar hij stimuleerde me om door te gaan met trainen. Hij zei: ‘je moet gaan en die gouden plak binnenhalen’. En dat is gelukt. Het is jammer dat hij er niet bij kon zijn, maar in gedachten was hij er wel.’’

Gestopt

Per 1 januari 2025 is Saskia gestopt bij de Orange Lions. “Ik kreeg minder speelminuten en daardoor haalde ik er niet meer het plezier uit. Je steekt zoveel tijd en energie in de sport, en als je dan minder speelt, is dat jammer. Maar ik kijk terug op een geweldige tijd.” Niet heel gek dat Saskia met al deze mooie prestaties woensdag 29 januari benoemd werd tot ‘Sportvrouw van het Jaar 2024’ in Den Helder. “Ik kon er helaas fysiek niet bij zijn in Cinema Zevenskoop, omdat dit niet heel rolstoeltoegankelijk is. Maar het is een enorme eer.” 

De tekst gaat door onder de afbeelding.

De titel Sportvrouw van het Jaar 2024.- Foto: Pers Bureau Dasbach.

Zaterdag 1 februari is Saskia ook gehuldigd bij Carnavalsvereniging De Krabbetukkers. Zij benoemden haar tot Ridder in de Orde der Sportmatadoren! “Het was nog even spannend of ik erbij kon zijn, want ik speel nu rolstoelbasketbal in een team in Sprang-Capelle, in de buurt van Waalwijk. Erg ver, ja, maar er zijn helaas weinig rolstoelbasketbalteams in Noord-Holland. Maar het was gelukt en het was een erg gezellige middag!’’

Toekomstplannen

Met haar topsportcarrière achter zich richt Saskia zich nu op nieuwe uitdagingen. “Ik ben in januari met mijn familie naar Curaçao geweest en haal veel plezier uit mijn werk als administratief medewerker bij een fysiopraktijk. Ik werk daar twee ochtenden per week en kijk nu naar wat ik eventueel nog erbij kan doen. Ik heb mijn diploma als doktersassistente, dus ik kan verschillende kanten op.”

Toch is rolstoelbasketbal nog steeds een belangrijk onderdeel van Saskia’s leven. “Ik raad iedereen aan om te sporten, of je nu valide bent of in een rolstoel zit. En ja, natuurlijk basketbal. Dat is de mooiste sport die er is.’’