Demonstratie traditionele vistechniek in Kolhorn: zo werd er vroeger met netten gevist op de Zuiderzee

Het uitzetten en binnenhalen van het staand want wordt vastgelegd op film. Het beeldmateriaal wordt onder andere gebruikt in een lespakket voor basisschoolleerlingen. Dit lespakket wordt ontwikkeld in het kader van het project ‘Vissersverleden verbindt Kolhorn aan toekomst en heden’. Het project ontvangt steun van de gemeente Hollands Kroon via het programma ZuiderZeeWerken, van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Stichting Oud Kolhorn en Kern met Pit, en is een samenwerking tussen Stichting Varend Erfgoed Kolhorn, OBS Op Avontuur, museum De Turfschuur, Historische Vereniging Kolhorn en Stichting Cultuur in de Noordkop.

Vissen met staand 

Wat is vissen met staand want eigenlijk? Frans Schepers is voorzitter van Stichting Varend Erfgoed Kolhorn, die de KH44 beheert. Hij legt uit: “Vissen met staand want is een traditionele vismethode die ooit beeldbepalend was voor de regio. Het staand want bestaat uit een net dat verticaal in het water wordt geplaatst, met drijvers aan de bovenkant en een verzwaarde onderlijn aan de onderkant. Het net staat op de bodem en vormt een soort muur in het water. Vissen die tegen het net aan zwemmen, raken met hun kieuwen verstrikt in de mazen en kunnen niet meer ontsnappen. Door de keuze van de maaswijdte en de plek waar het net wordt uitgezet, is deze methode zeer selectief en leidt deze tot weinig bijvangst.” Vroeger werd er dus in Kolhorn voornamelijk op ansjovis gevist met deze methode. Op 5 juli worden netten met grotere maaswijdten gebruikt, die speciaal bedoeld zijn voor snoekbaarzen.

Unieke demonstratie

De demonstratie is in alle opzichten uniek. Niet alleen omdat deze wordt gefilmd en met de KH44 wordt uitgevoerd, maar ook omdat er normaal gesproken niet zomaar op het Kolhornerdiep met netten gevist mag worden. Frans Schepers: “We hebben een ontheffing gekregen van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en een schriftelijke toestemming van de partij die het recht heeft om op het Kolhornerdiep te mogen vissen, de Noordhollandse Bond van Beroepsvissers. Daar zijn we heel blij mee, want door hun medewerking zijn we in staat om deze unieke demonstratie te houden.”

Levende geschiedenis op het water

De KH44, de enige overgebleven ansjovisjol van Kolhorn, speelt een hoofdrol in het levend houden van deze tradities. Door de demonstratie en het lespakket leren nieuwe generaties niet alleen over de techniek van staand want, maar ook over de rijke geschiedenis van Kolhorn als vissersdorp. Zo blijft het vissersverleden niet alleen zichtbaar, maar krijgt het ook een plek in de toekomst van het dorp.

Met deze demonstratie en het bijbehorende educatieve project wordt het unieke erfgoed van Kolhorn opnieuw tot leven gewekt – op het water, in de klas en in de harten van jong en oud.

Bij normaal weer vindt de demonstratie plaats op zaterdag 5 juli tussen 10.00 – 12.00 uur op het bredere deel van het Kolhornerdiep. Vanaf de walkant kun je de demonstratie zien. Je kunt helaas niet mee als passagier.

Wil je meer weten over de KH44 of zelf een keer meevaren? Meer informatie vindt u op www.kh44.nl.