‘Denk maar niet dat je van een monument rijk wordt’: Station Wieringerwaard als woonhuis

Door: Sandra Ooms

Het stationsgebouw stamt uit 1911 en diende tot 1934 als eindpunt van een 15 kilometer lange smalspoorlijn tussen Barsingerhorn en Van Ewijcksluis. De lijn werd aangelegd voor het transport van landbouwproducten en als verbinding naar Wieringen en Friesland, voordat de Afsluitdijk er in 1932 kwam. Het gebouw wordt in het dorp nog altijd het ‘tramhuis’ genoemd, naar het smalle spoor waarop de kleine lokale tram reed.

"We hebben het huis met Kerst 2004 gekocht en kregen de sleutel in 2005", vertelt Janny. De aankoop duurde een half jaar. Het echtpaar verhuisde vanuit Kolhorn naar het vervallen stationsgebouw dat 100 meter van de Zuid Zijperweg in het weiland staat. "Het was verlaten, smoezelig en achterstallig, maar bouwtechnisch wel goed. Geen verzakkingen, geen grote scheuren. Dat gaf vertrouwen", herinnert Janny zich de eerste bezichtiging. "Je kunt hier goed in klussen en Arie heeft twee rechterhanden."

Het echtpaar begon met de eerste verdieping: eerst badkamer en slaapkamer, daarna de keuken. "We zijn redelijk flexibel met wonen: tijdelijk hier, tijdelijk daar, totdat alles naar wens is. De verbouwing is een lang proces", zegt Arie.

Alles met eigen handen

Arie doet bijna al het werk zelf. "Grote, hoge dingen zijn door een aannemer gedaan, maar alles wat binnen is, heeft Arie zelf gedaan: de keuken, de badkamer", vertelt Janny trots. Arie vult aan: "Het enige wat we kopen zijn stoelen; de rest van de meubels maken we zelf."

Een hoogtepunt van de verbouwing was het vrijleggen van de balkenconstructie op de bovenverdieping. "Daar is heel veel moeite voor gedaan om die weer zichtbaar te krijgen. We moesten ook twee badkamervloeren eruit halen", legt Janny uit.

Originele indeling hersteld

Het echtpaar ging bewust terug naar de oorspronkelijke indeling van het Rijksmonument. Bij de gemeente vonden ze na enig zoekwerk de originele bouwtekeningen uit 1911. "De vorige bewoners hadden binnen zoveel veranderd. Als je een ruimte binnenkomt, dan weet je dat er iets gebeurd is; de afmetingen kloppen niet meer. Er zit geen goede architectonische verhouding in, dat voel je", legt Janny uit.

Voor het dak gebruikten ze maar liefst 1,2 kilometer kraaldelen voor de voor- en achterkant, die ze drie keer verfden. Ook oude deuren kregen een tweede leven. "Volgens de goede gewoonte van de jaren ‘70 hadden ze die met hardboard bekleed, zonder vakverdeling. Die hebben we er allemaal afgehaald en met een mooie kleur in hoogglans geverfd. Ze komen weer tot leven."

Puin- en tuinweekenden

Voor het zware sloopwerk organiseerden Janny en Arie ‘puin- en tuinweekenden’. "Vrienden zeiden: ‘Janny en Arie hebben een huis gekocht, willen ze aldoor langskomen?’ Maar voor je het weet, zit je alleen maar koffie te drinken", lacht Janny. "We hebben toen een weekend georganiseerd. Slopen! Iedereen kwam, familie en vrienden. We hebben de hele bovenverdieping in één weekend leeggehaald."

Ook voor details gingen ze ver. Toen ze tegeltjes boven de ramen wilden herstellen, zochten ze een tegelbakker in Friesland op. "Op basis van de tegels die we meenamen, hebben ze die helemaal opnieuw gebakken", vertelt Janny.

Rijke geschiedenis

Wieringerwaard was ooit een welvarende gemeente, ook wel Pauwstad genoemd vanwege de mooie panden en goede verdiensten. De spoorlijn werd in 1911 aangelegd uit economische overwegingen. De financiering kwam uit drie bronnen: overheid, gemeente en privé-investeerders.

De laatste trein reed op 31 december 1934. "Toen was het niet meer rendabel. Dat had alles te maken met de opkomst van busvervoer en investeringen in wegen en vervoer over water", legt Janny uit.

Vrienden op de Fiets

De begane grond, ooit de wachtruimte van het station met het kantoor van de stationschef, gebruiken Janny en Arie nu als logeeradres voor fietsers via ‘Vrienden op de Fiets’. Arie maakte een speciale bedkast: "Het lijkt op een kast, maar als je hem open doet, komt er een tweepersoonsmatras uit."

"Ze schrikken eerst dat het nog niet helemaal klaar is, maar daarna vinden ze het ontzettend bijzonder en raken ze er niet over uitgepraat", vertelt Janny. De ruimte is 4,5 meter hoog van vloer tot plafond.

Uitzicht tot Schagen

Vanaf de eerste verdieping hebben bewoners uitzicht tot aan Schagen en de Wieringermeer. "Als je weg bent, waardeer je het weer als je terugkomt. Onze vakanties zijn eenvoudig, we gaan kamperen. Dan kom je thuis met ‘verse ogen’ en dan denk je elke keer weer: wat is dit bijzonder en eigen."

Bezoekers reageren altijd hetzelfde: "Wat een uitzicht en wat een werk! Ze gaan ook echt voor de ramen staan en genieten", zegt Janny.

‘Het is het allemaal waard’

De directeur Monumenten Noord-Holland deed ooit de legendarische uitspraak: "Denk maar niet dat je van een monument rijk wordt." Janny beaamt dat: "Je hebt de lusten en de lasten, maar wij hebben zeker de lusten. We wonen fantastisch. Het kost veel tijd en geld, maar het is het allemaal waard."