Jet Vos uit Hoorn is contactclown voor mensen met een verstandelijke beperking of dementie

M’n horloge doe ik altijd af

Bij een clown denken veel mensen waarschijnlijk aan grappen en grollen. Mensen aan het lachen maken en ‘gek doen’. “Maar dat is niet per se wat een contactclown doet”, legt Jet uit. “Ik treed absoluut niet op als clown, maar ik maak contact met mensen. En als je dan een glimlach op iemands gezicht kan toveren, is dat natuurlijk mooi meegenomen. Mijn doel is om contact te maken, op een manier die voor de ander als fijn wordt ervaren en aansluit bij zijn of haar belevingswereld. En dat is voor iedere cliënt anders. Sommige mensen vragen bijvoorbeeld een heel rustige benadering en bij anderen kun je wat meer ‘toeters en bellen’ tevoorschijn halen. Wanneer ik in een zorginstelling kom en de mensen zie, probeer ik de situatie zo goed mogelijk in te schatten voordat ik contact maak. Ik heb dus geen vooropgezet plan en ga zonder verwachtingen of doelen ergens naartoe. Wat vindt iemand prettig of leuk, of juist helemaal niet? Goed observeren dus en dan kijken wat er gebeurt.”

Kneepjes van het vak leren

Afgelopen september startte Jet met de clownsopleiding voor contactclown in de zorg. “Om de week ga ik een dag naar clownsschool Esterella in Zeist, waar ik samen met zeven andere dames de opleiding volg. Dit duurt een jaar en hier leer ik de fijne kneepjes van het vak. Stemgebruik, mimiek, materialen, kleding; alles komt aan bod. Ik weet bijvoorbeeld van mezelf dat ik snel praat, dus daar probeer ik mezelf in te verbeteren door heel veel oefeningen te doen. Met mimiek kun je natuurlijk ook heel veel doen. Als contactclown wil je niet boos of ongeïnteresseerd overkomen, maar juist open en blij, zonder dat het kinderachtig wordt. Met je mimiek en lichaamstaal kun je heel duidelijk laten zien dat je contact wilt maken. Verder zijn kleding en materialen ook belangrijk. Zo gebruik ik zelf vaak handpoppen, een muziekdoosje of muziekinstrumenten zoals een triangel of tamboerijn. Een liedje zingen werkt meestal wel goed.”

Jet als contactclown aan het werk. “Als je een glimlach op iemands gezicht kan toveren, is dat natuurlijk mooi meegenomen.” Foto: aangeleverd

Voor het komende jaar staan voor Jet al zeker vijftig bezoeken aan zorginstellingen gepland. “Er is inderdaad veel vraag contactclowns, dat blijkt. Ik wil mensen gewoon een fijne middag bezorgen en probeer daarbij zoveel mogelijk één-op-één-contact te maken. Sommige cliënten willen dat niet en die kijken toe. Ook prima, want niets moet.” 

Jet legt uit dat de mensen die zij bezoekt zelf vaak moeite hebben met contact maken. “Wanneer het mij dan tóch lukt om dat contact te maken, geeft me dat veel voldoening. Mooi dat je dat als contactclown kunt bereiken. Daar word ik heel blij van. Ik neem overigens wel altijd alle tijd hoor. Daarom doe ik altijd mijn horloge af en kijk ik niet op de klok. Heerlijk toch?”