Hoornse Hotel Maria Kapel is jarig en viert dit met jubileumtentoonstelling

“Veel mensen kennen het ‘gebouw met de man op het dak’ aan de Korte Achterstraat wel, maar zijn hier nog nooit binnen geweest. En daar willen we graag verandering in brengen”, vertelt Rik Dijkhuizen, die naast zijn kunstenaarschap verantwoordelijk is voor de communicatie van HMK. “Deze jubileumtentoonstelling is wat ons betreft dé gelegenheid om eens binnen te wandelen.”

HMK is een internationale bekende plek waar kunstenaars van over de hele wereld komen voor een periode van onderzoek, reflectie en productie van nieuw werk. “Dat is waar het woordje ‘hotel’ dus naar verwijst”, legt Rik uit. “De kunstenaars logeren gedurende hun ‘residency’ een tijdje in het Buismangebouw, hier om de hoek. Van HMK krijgen ze voor hun project een bepaald budget. We ontvangen subsidie van de gemeente Hoorn, maar we worden ook gesteund door het landelijke Mondriaan Fonds. Wat dat betreft heeft HMK echt wel een grote naam opgebouwd in de kunstwereld.”

Herinneringen

Het prachtige gebouw kent een lange geschiedenis. In 1508 werd het gebouwd als onderdeel van een klooster en weeshuis. Voor verschillende organisaties is de Mariakapel een ‘thuis’ geweest. Van 1976 tot 1982 waren hier bijvoorbeeld een boksschool en een discotheek te vinden. In 1983, dit jaar veertig jaar geleden, startten Joep Neefjes en Jawek Kwakman hier het Kunstenaarsinitiatief De Achterstraat. Uit die periode herinneren veel mensen zich grand café DaDa en Filmhuis Hoorn nog wel, dat jarenlang in de voorste delen van de Mariakapel gevestigd was. De filmzaal wordt nog steeds gebruikt om kunstenaarsfilms te tonen en het voormalige café wordt nu gebruikt als ontvangstruimte. Na het vertrek van De Achterstraat in 1995 is de kapel nog een aantal jaren een locatie geweest van het Sandberg Instituut, de masteropleiding van de Gerrit Rietveld Academie. In 2003 namen Danielle van Zuijlen en Bart Lodewijks het gebruik van de kapel over en richtten ze Stichting Kunstenaarsinitiatief Hotel Mariakapel op, waarmee nu niet één maar twee jubilea gevierd worden. Rik: “Wat dat betreft kleven voor veel mensen herinneringen aan dit gebouw.”

Visueel spektakel

Op dit moment bestaat het team van HMK uit Inez Piso (Artistiek Leider), Annelien de Bruin (Zakelijk Leider) en Rik Dijkhuizen (Programma & Communicatie). “Verder wordt het gedragen door een grote groep geweldige vrijwilligers”, vertelt Rik. “Ieder doet waar ‘ie goed in is of wat ‘ie leuk vindt.” Toen het idee ontstond voor de jubileumtentoonstelling, was al snel duidelijk dat het geen traditionele overzichtstentoonstelling zou worden. “Jawek komt met een bijzondere installatie, waarbij AI-generated animaties en avatars op de muren van de kapel worden geprojecteerd. Op de grond leggen we heerlijke kussens neer, zodat de bezoekers lekker kunnen loungen terwijl ze zich laten onderdompelen in het verleden van de kapel, waarbij we allerlei beelden van de geschiedenis van HMK laten zien. Een stukje verleden in een nieuw jasje dus. Piet Jan Blauw voegt een auditieve laag toe met een soundscape. Het wordt een visueel spektakel dat voor een bijzondere ervaring zorgt. En het leuke is: het is een doorlopende expositie, waarbij mensen gewoon kunnen binnenlopen wanneer ze willen. De drempel om hier binnen te stappen was best hoog, maar er wordt hard aan gewerkt om die te verlagen. HMK is een inspirerende en bijzondere plek, niet alleen voor kunstenaars, maar ook voor bezoekers. Daarom nodig ik iedereen van harte uit om langs te komen. Deze expositie is dé perfecte gelegenheid.” 

Archief

Verder is tijdens de jubileumtentoonstelling een presentatie te zien van het archiefmateriaal uit Riks permanente installatie ‘Inside Archive’. Deze permanente installatie, die volgens hem doet denken aan een ‘klein boswachtershuisje’, fungeert zowel als een openbaar archief van HMK als een privé-schuilplaats, een visuele metafoor voor de mentale gezondheid. “Vergelijk dit archief maar met een levend lichaam dat voortdurend zorg nodig heeft. Maar het is ook een plek waar je je even in kan terugtrekken in tijden van crisis. Dat maatschappelijke component komt eigenlijk altijd terug in mijn projecten.” Ten slotte kunnen bezoekers diverse artefacten van eerdere tentoonstellingen bewonderen die door kunstenaars in de kapel zijn achtergelaten. 

De tentoonstelling opent vrijdag 14 juli om 17.00 uur. Deze avond is de kapel tot 22.00 uur geopend. Vervolgens is de expositie te zien tot en met 22 juli. HMK is in deze periode geopend van donderdag tot en met zondag van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Kijk voor meer informatie op www.hotelmariakapel.nl .