Shantymen Kaap Hoorn viert dertigjarig bestaan: ‘Het koor hoort gewoon bij Hoorn’

Hoorn is een havenstad en daar hoort ook een shantykoor bij. Tenminste, dat vinden Simon Verberne (80) uit Zwaag, Han de Ridder (78) uit Hoorn en Leo Bot (86) uit Blokker. De drie mannen zijn vanaf de oprichting lid van Shantymen Kaap Hoorn. Het koor bestaat sinds december 1995 en viert inmiddels dertig jaar zingen over zee, schepen en verre oorden.

Sail Den Helder

“Begin jaren negentig waren Han de Ridder, Han Felser en ik met sleepboot Avontuur bij Sail Den Helder”, vertelt Simon. “Daar zagen we een shantykoor zingen op een boot die de haven binnenvoer. Ik weet het nummer nog: ‘Toen wij uit Rotterdam vertrokken’. We vonden het prachtig. Toen dachten we: in Hoorn moeten we eigenlijk ook zo’n koor hebben. Dat past helemaal bij onze stad. We raakten daar ook in gesprek met Dick Timme en Frits van der Holst, die destijds bij de Compagniezangers in Medemblik zongen. Ook zij vonden dat in Hoorn een shantykoor moest komen. Toen zijn we samen gaan onderzoeken hoe we dat konden aanpakken.”

Shanty’s zijn van oorsprong werkliederen die op schepen werden gezongen om het tempo van het werk aan boord vast te houden. Maar het repertoire gaat verder dan alleen de liederen bij het hijsen of trekken. Onder shanty’s vallen ook nummers die zeelieden zongen in de beperkte vrije tijd, met verhalen over verre havens, de liefde en het leven op zee. Volgens Han was het idee om in Hoorn een eigen koor te starten al snel serieus. “De sfeer die zo’n koor geeft, het hoort echt bij zo’n havenomgeving.”

Watersportvereniging

De mannen kwamen uit bij de kantine van de watersportvereniging, aan de Karperkuil. Simon: “Daar liggen natuurlijk altijd veel bootjes. We dachten: dat is een mooie plek. De beheerder van de kantine, Kees Tilet, vond het een goed idee en stemde in. Toen hadden we een vaste plek om te oefenen.” Er volgde een oprichtingsvergadering en via via kwamen er al snel zo’n 25 mannen bij elkaar. Naast de oprichters sloten ook anderen aan, onder wie Joppe de Dekker en Jan Hekkert. “Bij de Compagniezangers in Medemblik was een ledenstop”, vertelt Leo. “Dus er was best animo vanuit Hoorn om ergens shanty’s te zingen.”

Vrouwelijke inbreng

Shantymen Kaap Hoorn is een mannenkoor, al is er inmiddels ook vrouwelijke inbreng. “Onze dirigent is een vrouw”, zegt Simon. “Jacqueline Reesinck. En de accordeonisten en de violiste zijn ook vrouw.” De eerste dirigent was Ruwald Diderich, die daarvoor ook de Compagniezangers had gedirigeerd. Hij bracht een basisrepertoire mee, waardoor het koor snel kon beginnen. “Hij heeft twintig jaar ons koor gedirigeerd”, vertelt Leo.

Eerste optreden

Het eerste optreden staat de mannen nog helder bij. “Dat was in de Drommedaris in Enkhuizen, tijdens een verjaardagsfeest”, zegt Leo. “Onze vuurdoop, en dat was best spannend.” Het koor groeide al snel uit tot een vaste naam in de regio en ver daarbuiten. “We hebben het zo gezellig samen”, zegt Simon. “Je moet wel voorzingen als je erbij wilt, om te kijken of je kunt zingen. Maar verder zijn we allemaal gewone jongens hoor.”

Grote vriendenclub

Shantymen Kaap Hoorn zingt meerstemmige shanty’s, seasongs en nautische folk, begeleid door een combo met accordeon, banjo, gitaar en bodhran, een Ierse drum. Het koor treedt veel op: gemiddeld zo’n 55 keer per jaar. De optredens zijn divers, van kerken tot festivals en van havenpodia tot salonboten. “We hebben ook in veel kerken gezongen, maar we zijn zeker geen kerkkoor”, benadrukt Simon. Han noemt vooral de sfeer binnen de groep een reden dat het al dertig jaar standhoudt. “We hebben veel gein met elkaar, we zijn eigenlijk een grote vriendenclub. Maar we willen ook gewoon een goed optreden neerzetten. Het moet goed klinken.” Leo knikt. “Van sommige nummers krijg ik zelfs kippenvel. Zo mooi vind ik het dan klinken.”

Toeristen

De optredens brengen het koor op veel plekken. Ze zongen tijdens Sail Amsterdam, traden op langs de Belgische kust en waren meerdere keren in Engeland. Ook Zwitserland stond al op het programma. “We komen overal met het koor”, zegt Simon. “Ameland, Terschelling, Vlissingen… te veel om op te noemen.” Een groot deel van het jaar zingt de groep ook voor toeristen op riviercruiseboten en salonboten, onder meer in Amsterdam. “Vaak Chinese toeristen en daarom zingen we niet alleen Nederlandstalige liederen, maar ook in het Engels, Frans en we hebben zelfs een nummer in het Chinees”, lacht Simon.

Repertoire blijft groeien

Het repertoire van Shantymen Kaap Hoorn blijft in beweging. Er komen nog steeds nieuwe liederen bij. Inmiddels staan meer dan honderd nummers op de lijst. De leden zijn inmiddels op leeftijd: Leo is met 86 jaar het oudste lid, de jongste zanger is 70. Daarom is nieuwe aanwas welkom. “Het zou zonde zijn als het shantykoor over een paar jaar verdwijnt”, zegt Han. “Een shantykoor is toch aan Hoorn verbonden. Het hoort er gewoon bij.”

Kennismaken op dinsdagavond

Wie benieuwd is naar Shantymen Kaap Hoorn kan op dinsdagavond komen kennismaken tijdens de repetitie. Die is van 20.00 tot 22.00 uur in de kantine van de watersportvereniging aan het Kleine Oost 16 in Hoorn. Daarna is er vaak nog tijd om gezellig na te praten. Vooral tenoren en bassen zijn welkom.

Meer informatie over het koor kun je vinden op www.kaaphoorn.nl . Leuk om te weten: zaterdag 4 juli organiseert Shantymen Kaap Hoorn in samenwerking met de Waterweek een shantyfestival in de haven van Hoorn.