‘Al toen Tako twaalf was, voelde ik dat hij niet oud zou worden’ - Trienke Minkema (75) uit De Goorn schrijft boek over haar overleden zoon (49)

“Ik was eigenlijk helemaal niet van plan om nog een boek te schrijven”, vertelt Trienke. “Maar tijdens het ziekbed van Tako had ik behoefte om alles op te schrijven. Dat hielp me om op de been te blijven. Na zijn overlijden voelde ik dat het een boek moest worden.” Dat schrijven werd haar houvast in een periode waarin alles op losse schroeven kwam te staan. Toch ziet ze zichzelf niet als slachtoffer van het leven. “Ik wil niet in een hoekje gaan zitten treuren. Natuurlijk is het verschrikkelijk om een kind te verliezen. Dat besef je pas echt wanneer het je zelf overkomt. Maar ik wil de ervaring delen, niet wegstoppen.”

Die ervaring klinkt door op vrijwel iedere pagina van haar nieuwe boek. Niet alleen het verdriet om het verlies van haar zoon, maar ook haar overtuiging dat de dood niet het einde is. “Voor mij zijn mensen niet weg als ze overlijden. Ze zijn alleen vooruitgegaan. Tako leeft voort, daar ben ik van overtuigd.”

Voorgevoel

In januari 2024 belandde Tako (49) op de spoedeisende hulp. Daar bleek al snel dat rekening gehouden moest worden met het meest ernstige scenario. De kanker zat in zijn lymfeklieren. Toch bleef er hoop. “Tako had een enorme wilskracht. Hij zei steeds: dit gaat mij lukken. Zijn humor hield hem ook op de been. De chemo noemde hij bijvoorbeeld ‘kastanjelikeur’.” Begin oktober maakte hij nog een reis naar Kreta met zijn vrouw en twee jonge dochters. Hij was toen ernstig ziek, maar wilde nog één keer herinneringen maken met zijn gezin. Trienke laat een foto zien van een stralend gezin in een zwembad. “Als je die foto ziet, zou je niet zeggen hoe ziek hij was. Hij zag er tot het einde goed uit.”

Lotswijziging

De gedachte dat Tako jong zou overlijden, hield haar echter al veel langer bezig. Toen hij twaalf jaar oud was, kreeg ze volgens eigen zeggen een sterk intuïtief gevoel dat hij niet oud zou worden. Jaren later kwam Tako zelf met een opvallende droom. “Toen hij zeventien was vertelde hij dat hij had gedroomd dat hij jong zou sterven. Ik heb dat toen uitgelegd als een symbolische droom. Dat hij een levensfase achter zich liet: de puberteit. Maar diep vanbinnen voelde ik iets anders, omdat ik zelf ook al zo’n voorgevoel had gehad. Ik ben er echter nooit naar gaan leven. Ik bleef hopen op een lotswijziging. Dat er iets zou gebeuren waardoor zijn leven toch een andere wending kreeg. Die hoop maakte het voor mij tegelijkertijd draaglijk.”

Gangmaker

Volgens Trienke was Tako een echte gangmaker. “Hij had ook altijd wel wat te vertellen, maakte veel grappen en was goudeerlijk. Hij kon absoluut niet tegen onrecht.” Ook in Hoorn liet hij zijn sporen na. Zo stond hij aan de basis van de ijsbaan op de Roode Steen en kenden veel mensen hem ook van de Kermiskrant, waar hij de werving van advertenties en de verspreiding voor verzorgde. “Je kon niet om hem heen. Dat zeggen zijn vrienden ook allemaal.” Zijn overlijden liet een grote leegte achter. Niet alleen bij zijn ouders en broers, maar ook bij zijn vrienden, zijn vrouw en zijn twee dochtertjes, die pas drie en zes jaar oud waren toen hun vader overleed. “Tako wordt door iedereen gemist. Het leven wordt nooit meer zoals het was. Bij iedere gebeurtenis denk je: hij is er niet meer bij.”

Droge tranen

Toch komen die emoties er bij Trienke niet gemakkelijk uit. Dat verklaart ook de titel van het boek. “Ik ben nog altijd in de rouw, maar de tranen komen niet. Misschien krijg ik na de boekpresentatie meer ruimte om die te laten stromen. Dat hoop ik. Iedereen verwerkt verlies op zijn eigen manier. Het schrijven van het boek heeft mij niet van het verdriet afgeholpen, maar het gaf wel woorden aan alles wat ik voelde. Mijn verdriet zit verweven in alle woorden van dit boek.”

Niet vergeten

Ondanks het gemis voelt Trienke dat haar zoon nog altijd deel uitmaakt van het gezin. Bij bezoek van haar kleindochters wordt steevast een kaarsje voor hun vader aangestoken. “Papa zit in hun hart. Ze zullen hem nooit vergeten.” Het overkomt Trienke nog regelmatig dat ze denkt Tako te zien. “Dan komt er iemand een hoek om fietsen en denk ik heel even: daar is Tako. Natuurlijk kan dat niet. Maar dat soort momenten blijven. Tako blijft bij ons horen, ook al is hij er fysiek niet meer. En hij zal er zelf wel voor zorgen dat hij niet vergeten wordt hoor. Dat weet ik zeker.” De uitvaart in Schouwburg Het Park in Hoorn vormde volgens haar daar al een bewijs van. Tako had die grotendeels zelf geregeld. De zaal zat afgeladen vol. “Het was precies zoals hij het wilde. Ik vond het overweldigend.”

Op de cover van het nieuwe boek staat een foto van Tako die uit zee loopt. “Het is een beeld van hem dat ik al vaker in mijn dromen gezien heb. Ook zo bijzonder. En dezelfde foto werd gebruikt voor zijn rouwkaart. Dit boek had hij prachtig gevonden, dat weet ik zeker. Hij heeft in dit boek precies het plekje gekregen dat bij hem past.”

Rouwen met droge tranen verschijnt zaterdag 10 oktober en is te bestellen via info@trienke.com of via uitgeverij BronBoeken. Meer informatie is te vinden op www.trienke.com.