Tentoonstelling ‘Tuindorp Oostzaan onder water’ met nieuwe foto’s en beelden

Nieuws do 19 dec 2024, 17:20

TUINDORP OOSTZAAN – De oude bewoners raken er niet over uitgepraat, de nieuwe willen er alles over weten als ze horen dat hun woonomgeving ooit – op 14 januari 1960 – is getroffen door een waternoodramp als gevolg van een dijkdoorbraak. Reden genoeg voor de Stichting Historisch Archief Tuindorp Oostzaan (HATO) om er in januari weer een tentoonstelling aan te wijden. Met nieuwe foto’s en, voor het eerst, inwoners in beeld en aan het woord die het hebben meegemaakt.

Door Marcel van Stigt

Het was die zwarte donderdag in 1960 de chauffeur van een militaire patrouille die het ontdekte: een gat in de dijk van het Zijkanaal H van de Noorder-IJpolder. Hij reed daar rond halfzeven in de ochtend en moest abrupt boven op zijn rem staan, anders was hij erin getuimeld. Verbijsterd zag hij hoe het kolkende water met kracht door het gat, dat inmiddels dertig meter breed was, de polder binnen stroomde.

Het was het begin van een ramp, waarvan de omvang pas in de loop van de ochtend duidelijk werd. Tuindorp Oostzaan liep onvermijdelijk onder water. De gehele bevolking moest worden geëvacueerd.

Het duurde tot 29 februari voordat de inwoners konden terugkeren. En toen moesten ze flink slikken. Het water was gezakt, maar de veroorzaakte schade was onvoorstelbaar en onherstelbaar. De huizen waren drijfnat, alles was bedekt door een dikke laag, olieachtige modder en hun bezittingen waren door schimmel stuk geweekt en wit uitgeslagen. Huisraad die op de begane grond had gestaan was hopeloos verloren en vergaan. En dan die stank - die omvatte alles.

Archieven

Het is aan de Stichting Historisch Archief Tuindorp Oostzaan te danken dat alle informatie over deze ramp bewaard blijft. Verslagen, foto’s, documenten – alles is netjes opgeborgen, gerangschikt en opgeslagen in papieren en digitale archieven op het kantoor in de Steenbokstraat. En de medewerkers houden het niet allemaal voor zichzelf. Om de vijf jaren organiseren ze een tentoonstelling in Het Zonnehuis en die wordt altijd goed bezocht. Door oude en nieuwe inwoners van Tuindorp Oostzaan, maar ook door voormalige dorpelingen die zijn verhuisd naar omliggende of verder gelegen plaatsen. Secretaris Gerard van Putten: “Als we weer een tentoonstelling aankondigen, bellen oude buren elkaar op. Of ze ook komen. Dan ontstaat er een reünie.”

Op een tentoonstelling kunnen vaak nieuwe foto’s worden getoond. Het bestuur krijgt die immers met enige regelmaat aangeleverd. Bijvoorbeeld na het overlijden van een oude Tuindorper. Dan stuit de familie bij het opruimen op plakboeken en allerhande materiaal. Weggooien is dan geen optie; liever naar een mooie bestemming: de Stichting HATO. Zo blijft het onderhouden van het archief voor de medewerkers zelfs nog aantrekkelijker dan het al is.

Nieuwe foto’s en beelden

Ook de komende tentoonstelling is vernieuwd. Opnieuw worden er foto’s getoond die de vaste bezoekers niet eerder hebben gezien. Daarnaast worden beelden vertoond van Tuindorpers die de ramp hebben meegemaakt en daarover vertellen.

Tentoonstelling ‘65 jaar na dato; Tuindorp Oostzaan onder water’. Zondag 5 tot en met 19 januari in Het Zonnehuis. Dagelijks van 11.00 tot 16.30 uur.