Nieuw jeugdhulpplan roept vragen op: kritiek op uitwerking van koers richting 2029

Wethouder Wouter de Nie (VVD) informeerde de gemeenteraad onlangs over het op 25 augustus vastgestelde Plan van Aanpak Verkenning Jeugdhulp 2029. Het plan vloeit voort uit landelijke afspraken tussen het Rijk, gemeenten, zorgaanbieders en cliëntenorganisaties. Doel is de jeugdhulp te verbeteren door onder meer sterker in te zetten op preventie, de rol van wijkteams te vergroten en gezinnen meer op eigen kracht te laten functioneren.

De aanleiding voor de verkenning ligt mede in veranderingen in wet- en regelgeving. Vanaf 1 januari 2029 kan het huidige jeugdhulpcontract niet meer worden voortgezet. Dat heeft gevolgen voor zowel de organisatie van de jeugdhulp als de inrichting van de wijkteams in Maassluis en de regio.

Momenteel verzorgt Mevis een belangrijk deel van de laagdrempelige ondersteuning en jeugdhulp. Door nieuwe landelijke regels zullen specialistische vormen van jeugdhulp vanaf 2029 via de jeugdhulpregio Rijnmond moeten worden ingekocht. Ook onderzoekt een werkgroep of een deel van de jeugdhulp opnieuw in MVS-verband, samen met Vlaardingen en Schiedam, georganiseerd kan worden.

Kritische kanttekeningen

Hoewel het plan volgens Stichting Recht Kinderen van de Staat op onderdelen aansluit bij de verkiezingsprogramma’s van coalitiepartijen Leefbaar Maessluys en VVD Maassluis, is dat volgens voorzitter Désirée van Doremalen niet voldoende. In een standpuntennota stelt zij dat veel belangrijke onderwerpen nog onvoldoende zijn uitgewerkt.

Zo ontbreken volgens haar concrete maatregelen rond wachttijden, betaalbaarheid, de effectiviteit van de hulp en het principe van één gezin, één plan en één regisseur. Ook is niet vastgelegd hoe de gemeente gaat toetsen of de beoogde verbeteringen daadwerkelijk worden behaald.

Van Doremalen concludeert dat de inhoudelijke richting van het plan herkenbaar is, maar dat duidelijke en meetbare normen ontbreken. Daardoor is het volgens haar lastig voor de gemeenteraad om straks te beoordelen of de jeugdhulp inderdaad sneller, beter en betaalbaarder wordt.

Juridische toetsing

Daarnaast waarschuwt de stichting dat belangrijke keuzes straks mogelijk worden gemaakt zonder voorafgaande juridische toetsing. Volgens Van Doremalen moet ieder voorstel worden getoetst aan onder meer de Jeugdwet, het Kinderrechtenverdrag, het VN-Verdrag Handicap en de Algemene wet bestuursrecht.

Zij vindt dat de raad pas definitieve kaders moet vaststellen nadat die toetsing heeft plaatsgevonden. Een controle achteraf zou volgens haar te laat zijn, omdat de gemaakte keuzes dan al zijn vastgelegd en eventuele fouten vervolgens door kinderen en ouders moeten worden aangevochten.

Nog veel onduidelijk

In het plan zelf worden ook verschillende risico’s genoemd. Zo is de planning van de jeugdhulpregio Rijnmond nog niet bekend. Daardoor is nog onduidelijk wanneer een concreet uitvoeringsplan kan worden opgesteld en welke keuzes uiteindelijk gemaakt zullen worden.

De komende periode moet daarom duidelijk worden hoe de landelijke veranderingen worden vertaald naar de lokale praktijk en of de gemeenteraad voldoende garanties krijgt dat de geplande hervormingen daadwerkelijk leiden tot betere jeugdhulp voor kinderen en gezinnen in Maassluis.