Vuurwerkvrije zones en handhaving op illegaal vuurwerk in Rijswijk

Door Debbie van Eijk

Anice Hagui draait al veertien jaar mee in de handhaving op vuurwerk in Rijswijk. Inmiddels is hij projectleider. Onder zijn hoede werken gemeentelijke handhavers, de politie, Buurtpreventie, jongerenwerkers en inwoners samen om het illegaal afsteken van vuurwerk tegen te gaan. “De vuurwerkaanpak is multidisciplinair: ieder handelt vanuit zijn rol en expertise. Daar ligt de kracht.”

Vuur maken

De boa’s van Team Handhaving zijn niet alleen gefocust op vuurwerk, maar ook op brand. Vuur maken in de openbare ruimte (behalve je eigen tuin of privéterrein), mag maar op één manier: in een oliedrum, een ijzeren vat. “Voor een paar tientjes koop je die al via Marktplaats,” weet Anice. Iedere andere vorm van vuur maken is tijdens Oud & Nieuw verboden. Dus bijvoorbeeld geen stapels kerstbomen, pallets, of vuurkorf/vuurkooi. “Dit laat allemaal schade na aan de betegeling, ondergrond en of asfalt,” legt Anice uit, “met hoge kosten voor de gemeente tot gevolg. Het dringende advies is om bij gebruik van oliedrums op de openbare weg voldoende voorzorgsmaatregelen te nemen zodat er geen schade aan het wegdek kan optreden. Dit kan door onder de oliedrum een laag zand aan te brengen of door de drum op tegels of klinkers te plaatsen.”

Dit mag dus niet: zo’n vuur veroorzaakt schade aan de openbare weg, met hoge kosten tot gevolg. - Archief/Rodi.nl

Vuur maken mag alleen in een oliedrum, geplaatst op veel zand of tegels/klinkers om schade aan de openbare weg te voorkomen. Deze zijn vaak voor een paar tientjes te koop via Marktplaats.

Rijswijk ‘schoon’ overdragen

Om te voorkomen dat er van alles in de fik wordt gezet op de feestelijke avond, is Handhaving de hele maand december bezig om alles weg te (laten) halen van straat dat brandgevaarlijk kan zijn. Hierbij gaat het om voertuigwrakken, aanhangers met brandbaar puin erin, puincontainers, mobiele toiletten, keetwagens, pallets/hout en natuurlijk kerstbomen.

Het doel is uiteindelijk: op 31 december om 21.00 uur ‘s avonds Rijswijk ‘schoon’ overdragen aan de politie. “Als ons dat op 31 december gelukt is, kan de politie zich tijdens Oud & Nieuw focussen op illegaal vuurwerk en de openbare orde.”

Vuurwerkregels

Anders dan in 2021 mag dit jaar weer consumentenvuurwerk in categorie 2 worden afgestoken. Maar alleen tussen 18.00 uur ‘s avonds op 31 december, en 2 uur ‘s nachts op 1 januari. Dit zijn de jaarlijkse geoorloofde afsteektijden. 

Met flyers, sociale media, Rijswijk regelrecht, website gemeente en folders probeert de gemeente inwoners op de hoogte te brengen van wat er wel en niet mag, zodat de jaarwisseling voor iedereen veilig en gezellig verloopt. Anice: “We hebben oog voor de veiligheid, maar willen vooral dat het een feestje is voor Rijswijkers.” Hierbij is er ook oog voor de jeugd. “Er zitten ook jongerenwerkers en gebiedsregisseurs in ons team. We letten erop dat jongeren zich niet gaan vervelen (Graag benoemen wat we voor jongeren organiseren, welke activiteiten?).” Als een minderjarige wél betrapt wordt op het afsteken van vuurwerk vóór de afsteektijden, worden ze niet meteen beboet, maar doorverwezen naar Bureau Halt. Anice legt uit waarom ze deze samenwerking met bureau Halt hebben: “Een boete wordt betaald en dan gaan ze weer door. Maar Bureau Halt investeert ook in bewustwording, voorlichting en geeft uitleg over wat de gevolgen kunnen zijn. Dat vinden wij een veel betere aanpak.” 

Ook in burger

Illegaal vuurwerk bestrijden is niet van de een op de andere dag geregeld. Anice: “Ons team steekt er veel energie in, ook in het geven van informatie.” Tussen de verschillende teams - Handhaving en politie bijvoorbeeld - zitten korte lijntjes. Er wordt zowel gecontroleerd in uniform als in burgerkleding. Een doodgewone meneer die voorbij fietst langs jongeren die illegaal vuurwerk aan het knallen zijn of vóór de afsteektijden vuurwerk afsteken, kan dus zomaar een handhaver zijn. Gelukkig zijn er jaarlijks niet heel veel verwijzingen, weet Anice. Maar goed opgelet wordt er wel. “We communiceren veel met de politie. Er wordt veel gemeld. We werken informatie gestuurd en hopen daarmee het kwaad voor te zijn.” Een voorbeeld: jongeren die al dagen met pallets aan het slepen zijn. “Dan bellen we gerust even aan, vaak samen met de wijkagent, om te kijken wat ze daarmee willen doen.”

Cijfers

Uit een enquête door de gemeente Rijswijk in 2019 blijkt dat meer dan de helft van de inwoners van Rijswijk (57%), een beetje tot heel veel overlast ervaart van vuurwerk. Daarbij ging het vooral om henzelf, huisdieren of huisgenoten, zoals kinderen. Bijna 65% van de Rijswijkers gaven aan vuurwerkvrije zones te willen. Toch dacht 33% dat er geen meerderheid van zijn of haar buurt zou willen dat het er vuurwerkvrij werd.

Voor wie ook op de aangewezen afsteektijden tijdens Oud & Nieuw liever geen vuurwerk in de straat heeft, biedt de gemeente hulp. Als er genoeg draagvlak is onder buren om daar met elkaar afspraken over te maken en zelf op toe te zien dat het verbod wordt nageleefd, kunnen inwoners speciale borden aanvragen die de vuurwerkvrije zone aanduiden. Deze borden kunnen worden aangevraagd via de website van de gemeente: www.rijswijk.nl/vuurwerkvrijezone. Hierbij moet je aangeven om welke straten het gaat, hoeveel buren er meedoen en hoeveel borden er moeten worden geplaatst. Anders dan in de officiële vuurwerkvrije zones, zoals parken en winkelcentra, zullen gemeente en politie hier niet op handhaven. Dat moeten buren zelf doen. “We kijken bij iedere aanvraag wel of het breed gedragen is of niet. Alleen als een groot gedeelte van de straat erachter staat, werkt het.”

De borden voor een vuurwerkvrije zone kunnen worden aangevraagd tot en met maandag 26 december.