Twee honden, één foto en een eeuwige vriendschap op de Oostzaanse boerderij

Max was een stoere bink met een dikke, blonde vacht. Hij was de rots in de branding, breedgeschouderd, kalm en altijd alert. Naast hem trippelde Resa, een echt vrouwtje. Zij was iets fijner gebouwd, met een diepzwarte vacht, blonde wangen en een bef. Ze had een prachtige dikke staart, waarmee ze bewust showde. Bij elke stap die ze deed, wiegde ze met haar heupen en de staart wiegde mee. Max was erg trots op haar en hij vond haar het mooiste wijffie van heel Oostzaan.

Buitenhonden

Hun leven speelde zich grotendeels af rond hun grote houten hondenhok bij de schuur. Hoewel ze echte buitenhonden waren, die de boerderij fel bewaakten tegen ongewenste gasten, mochten ze op koude avonden soms naar binnen in de warme keuken.

Resa hield van structuur en ze was een hond van de klok. Zodra ze rook dat de boerin met het eten bezig was, stond ze voor de deur te wachten tot de restjes naar buiten werden gebracht. Na het eten eiste ze een stoeipartijtje met Max, waarna ze zich tevreden tegen zijn warme, blonde flank aanvlijde voor een dutje. En, ze wist precies hoe ze haar kop op de knie van de boer moest leggen om vertroeteld te worden en een extra aai achter haar oren te krijgen.

Toonbeeld van geduld

Max vond het allemaal best. Hij was een toonbeeld van geduld en schikte zich volledig naar de grillen van zijn zusje. Als er iets lekkers werd uitgedeeld, wachtte hij rustig op zijn beurt, zolang hij maar wist dat Resa ook iets had gekregen.

Maar, als er wat te vieren viel op een zomerdag en de familie zat buiten bij elkaar met een glaasje brandewijn, dan was Max van de partij. Dan watertandde hij bijna van de trek. En als de boerin haar vinger in het glaasje doopte en hem een paar likjes gaf, kon hij niet stoppen met likkebaarden. Maar genoeg was genoeg; aan een aangeschoten waakhond had niemand wat bij de boerderij.

Onverzettelijke bewaker

Waken, dat kon Max als de beste. Zodra er een vreemde over het erf liep of een onbekende hondenkar over het zandpad ratelde, dan veranderde Max in een onverzettelijke bewaker. Hij ging altijd, net iets, voor Resa staan, zijn borst vooruit, klaar om zijn kleine zus te beschermen. In die tijd was het voorjaar voor honden een bevrijding na de donkere, modderige wintermaanden. De sloten stonden vol met jong kroos en het erf rook naar vers gras.

Op de boerderij was de grote schoonmaak begonnen en alle ramen stonden wagenwijd open. Resa scharrelde tussen de wapperende lakens en de emmers sop door en Max bekeek het spektakel vanaf zijn vaste plekje bij de staldeur. Terwijl de boerin de matten uitklopte, zag Resa vanuit haar ooghoek een snelle beweging bij de houten regenton. Een grote, bruine rat die de winter was doorgekomen, kwam waarschijnlijk even kijken of er wat te bikken viel.

Nog één felle blaf

Resa was er direct bij. De rat, in het nauw gedreven, probeerde langs de muur van de schuur te ontsnappen. Maar daar stond Max! Razendsnel draaide de rat zich om, schoot onder Resa door en sprong met een laatste krachtsinspanning de sloot in. Daar stonden ze dan, aan de rand van de drassige sloot. Resa kefte fanatiek naar de plek waar de rat was verdwenen. Max kwam naast haar staan en Resa gaf nog één felle blaf tegen de rimpelingen op het donkere slootwater. Maar de rat was weg en de rat bleef weg.

Hun taak zat erop, de boer kon tevreden zijn en opgelucht schudden ze hun vacht uit. Op dat moment stopte er een rondtrekkende fotograaf op het erf in Oostzaan. Hij reisde met zijn zware platencamera op de fiets langs de dorpen om, voor een paar dubbeltjes, families of een stolpboerderij vast te leggen.

Rattenjacht aan de slootkant

Max begon grommend te mopperen, maar daar kwam de boer al aan. De rattenjacht aan de slootkant was hem niet ontgaan en hij was apetrots op Max en Resa. Toen hij de fotograaf zag, kreeg hij ineens een geweldig idee. Nou hadden de meeste boeren in Oostzaan wel iets anders aan hun hoofd dan het fotograferen van hun erfhonden, maar hij vond dat ze het verdienden.

Na wat onderhandelen met de fotograaf, stelde deze zijn statief op in het gras en trok de zwarte doek over zijn hoofd. Terwijl de boer de twee honden met een zachte fluittoon bij de les hield, gebeurde het. Precies op het moment dat de sluiter klikte, leunde zwarte Resa vertederend met haar kopje tegen de blonde kop van Max. Het resultaat was een prachtige portretfoto van die twee. Max kijkt recht in de lens, terwijl Resa een eigenwijs pruimenmondje trekt, precies zoals ze was als ze weer eens vertroeteld wilde worden.

Deze foto, ooit voor een paar centen gemaakt door de rondtrekkende fotograaf, is nu een gekoesterd familiebezit. Het papier is na honderd jaar wat broos, maar op die oude foto blijven Max en Resa voor altijd samen, waakzaam en onafscheidelijk op de boerderij in het vroegere Oostzaan.

Sonja Duba