Meer werken is geen vies woord

Nederland kampt niet met een tekort aan vrije tijd. Nederland kampt met een tekort aan mensen die het werk doen. Overal zie ik dezelfde problemen terug. Er zijn te weinig verpleegkundigen, leraren, monteurs, politieagenten, chauffeurs en technisch personeel. Wachttijden lopen op, bedrijven kunnen niet uitbreiden en publieke diensten staan onder druk. In zo’n situatie lijkt het mij vreemd om te pleiten voor nog minder gewerkte uren.

Een 40-urige werkweek was jarenlang de normaalste zaak van de wereld. Daar werd de Nederlandse welvaart mee opgebouwd. Wegen, scholen, ziekenhuizen en bedrijven zijn niet ontstaan doordat mensen steeds minder gingen werken. Die zijn ontstaan doordat generaties bereid waren hun schouders eronder te zetten. Natuurlijk is de wereld veranderd. Technologie maakt veel dingen makkelijker en productiviteit is gestegen. Maar tegelijkertijd stijgen de kosten van vergrijzing, zorg, defensie en infrastructuur. Al die voorzieningen moeten worden betaald. Dat lukt niet door de rekening telkens bij werkgevers of belastingbetalers neer te leggen.

Ook economisch wringt het. Wie minder werkt tegen hetzelfde of zelfs een hoger salaris, maakt arbeid duurder. Uiteindelijk worden producten en diensten ook duurder. Dat ziet iedereen terug aan de kassa, op de energierekening of bij de aankoop van een woning. Op papier lijkt minder werken aantrekkelijk, maar ergens moet de rekening worden betaald. Ik pleit niet voor een terugkeer naar werkdagen van twaalf uur of zes werkdagen per week. Daar gaat het niet om. Een normale vijfdaagse werkweek van veertig uur is echter helemaal niet onredelijk. Sterker nog, voor veel sectoren zou het helpen om personeelstekorten terug te dringen en economische groei mogelijk te houden.

Wie meer werkt, draagt bovendien meer bij aan de samenleving. Daar mag best een passende beloning tegenover staan. Maar het idee dat Nederland tegelijk minder kan werken, meer kan verdienen én dezelfde publieke voorzieningen kan behouden, voelt steeds meer als een fantasie. Welvaart ontstaat niet vanzelf. Uiteindelijk moeten er mensen zijn die de uren maken. Daarom denk ik dat Nederland beter af is met een herwaardering van de 40-urige werkweek dan met voortdurende discussies over nóg minder werken tegen nóg meer loon.