Lezersactie: Schrijver Carl Slotboom neemt je mee door de oorlog in Abbekerk en Lambertschaag

Precies dat maakt het boek, een jaar na verschijnen, opnieuw actueel in de week van 4 en 5 mei. Terwijl Nederland stilstaat bij herdenken en vieren, laat de schrijver zien hoe dichtbij die oorlog eigenlijk nog is. Niet als droge geschiedenis, maar als menselijke verhalen. Carl (geboren in 1949, Zutphen) groeide zelf op in de schaduw van de oorlog. “Ik heb de oorlog niet meegemaakt, maar ik voel me wel een kind van die tijd”, vertelt de schrijver. In de jaren vijftig hoorde hij de verhalen aan de keukentafel: over angst, over schaarste, maar ook over veerkracht. Die verhalen bleven hangen, en keren nu terug in zijn roman. Toen het Comité Oorlogsmonument Abbekerk hem vroeg een boek te schrijven over de jaren 1940-1945 in Abbekerk en Lambertschaag, aarzelde hij even. “Ik besefte dat het een enorme opgave was”, zegt Carl. “Maar tegelijkertijd: dit moest verteld worden.” Carl stemde er mee in, maar stelde één duidelijke voorwaarde: de vrije hand tijdens het schrijven. Hij wilde geen opsomming van feiten, maar een verhaal dat leeft. Dat leest. Dat raakt.

Documenten naar roman

Het werk begon met een dikke map vol documentatie. Dertig jaar onderzoek lag voor hem. Namen, gebeurtenissen, verslagen. Uit deze verslagen nam Carl verschillende gebeurtenissen mee en verwerkte die naar eigen fantasie in zijn roman. De hoofdpersoon is een oudere man die terugkeert naar zijn geboortedorp, dat hij als kind vanwege een dramatische gebeurtenis verliet. Angst om weer geconfronteerd te worden met de traumatische ervaring van destijds, weerhield hem dat er altijd van om zijn geboortegrond te bezoeken. Eenmaal teruggekeerd ontmoet hij een kleine jongen die zegt met hem mee te zullen gaan. Wie is deze jongen? Welke rol vervult hij in het leven van de oude man. Dan blijkt de tijd een bizar spel te spelen.

Carl zat niet alleen achter zijn bureau. Samen met zijn vrouw reed hij langs plekken uit het verhaal. Ze bezochten boerderijen waar onderduikers woonden. Ze bestudeerden de Mijnsherenweg, die een sleutelrol speelt in het boek. De twee spraken met mensen die de oorlog meemaakten. “Je moet de tijd in je hoofd terugdraaien”, zegt hij. “Pas dan voel je het echt.” Juist die herkenbaarheid maakt het boek zo krachtig. Carl woonde zelf 21 jaar in Abbekerk. De oude Abbekerker kent de dorpen, de straten, de sfeer. Hij weet hoe het landschap zich uitstrekt, waar de boerderijen staan, hoe het licht valt. Dat voel je. De locaties in het boek zijn geen decor, maar onderdeel van het verhaal. Lezers herkennen plekken, namen, misschien zelfs familiegeschiedenissen. Veel personages leefden echt, en dragen in het boek hun eigen naam.

Tijd

De schrijver koos bewust voor een bijzondere vorm. Hij laat heden en verleden door elkaar lopen. De lezer wandelt als het ware door het nu, terwijl het verleden daar voortdurend doorheen dringt. Dat spel met tijd maakt De tijd voorbij meer dan een historische roman. Een ervaring. Een herinnering die zich opnieuw afspeelt. “Het verhaal ontstond terwijl ik schreef”, zegt Carl. “Het ontwikkelde zich vanzelf.” Een recensent noemde het een ‘integere en menselijke beschrijving van zowel vreselijke als hoopgevende gebeurtenissen’. Precies die balans zocht de schrijver: de hardheid van de oorlog, maar ook de menselijkheid die blijft. Zelf kijkt hij met plezier terug op het hele proces. “Niet alleen het schrijven, maar ook de gesprekken, de locaties, de ontmoetingen… het was een bijzondere reis.”

Waarom nu lezen?

Een jaar na verschijnen krijgt het boek een nieuwe lading. In de week van Dodenherdenking en Bevrijdingsdag worden verhalen belangrijker dan ooit. Een van de grootste gebeurtenissen in onze geschiedenis, vertelt door juist de kleine, lokale verhalen. Want wat gebeurde er hier? In deze dorpen? In deze straten? De tijd voorbij beantwoordt die vragen. Verwacht geen definitief antwoord; dit verhaal neemt je mee, laat je voelen en dwingt je tot nadenken. Wie niet wil wachten op de uitslag van de lezersactie, kan het verhaal overigens nu al ontdekken. De schrijver stelt zijn roman namelijk gratis beschikbaar als e-book en PDF via zijn eigen website: www.carlslotboom.nl/gratis-boeken.nl. Daarmee maakt hij het verhaal voor iedereen toegankelijk. De drie fysieke exemplaren die we weggeven, zijn dus een tastbare extra, voor wie het boek graag in handen heeft. Woon je in de gemeente Medemblik, Koggenland of Opmeer? Dan maak je kans op één van de drie gesigneerde exemplaren van De tijd voorbij. Stuur een mail naar de redactiemail: redactie.medemblik@rodi.nl met als onderwerp “De tijd voorbij” en vermeld:

• Je naam

• Woonplaats

• Waarom jij dit boek wilt lezen

De winnaars ontvangen een bericht.