Week 44

Purmerend door de tijd: van 17e-eeuwse buitenplaats tot woonwijk Spieringshof

Nieuws
Van 17e-eeuwse buitenplaats tot woonwijk Spieringshof
Van 17e-eeuwse buitenplaats tot woonwijk Spieringshof (Foto: VHP & Naomi Fischer)

PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: woonwijk Spieringshof.

Door: Naomi Fischer

De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.

Spieringshof door de tijd

De geschiedenis van Spieringshof in de Purmer laat zien hoe een statige 17e-eeuwse buitenplaats uiteindelijk plaatsmaakte voor een moderne woonwijk. Wat begon als een luxueus koopmanshuis, groeide uit tot een agrarisch bedrijf en kreeg uiteindelijk een nieuwe bestemming binnen de uitbreiding van Purmerend.

Buitenplaatsen in de 17e eeuw

In de 17e eeuw werden in de Purmer ongeveer tien buitenplaatsen aangelegd. Bekende namen zijn onder andere Wolfenhoek, Zandwijk en Zwanenburg. Deze landgoederen waren eigendom van rijke Amsterdamse kooplieden en bestuurders. Tegenwoordig kennen we ze vooral nog uit archiefstukken, waarin informatie te vinden is over hun architectuur en bewoners.

Westwijck: een prestigieuze buitenplaats

Een van de meest opvallende buitenplaatsen was Westwijck, gelegen aan de Westerweg in de Purmer. De opdrachtgever was Dieric Tholincx, bewindhebber van de VOC en lid van de Amsterdamse Vroedschap.

Het huis werd in 1637 gebouwd naar een ontwerp van de bekende architect Philips Vingboons. Westwijck was een indrukwekkend en luxueus gebouw, typerend voor de welvaart van Amsterdamse kooplieden in die periode. Toch werd het, zoals veel van deze buitenplaatsen, ongeveer een eeuw later alweer afgebroken.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

<p><span>Schilderij van Cornelis Holsteijn</span></p>
Schilderij van Cornelis Holsteijn (Foto: VHP)

Het schilderij van Westwijck

Van Westwijck is een schilderij van Cornelis Holsteijn bewaard gebleven. Hierop is de rijk gedecoreerde voorgevel in detail afgebeeld, wat een goed beeld geeft van de oorspronkelijke uitstraling.

In 1644 ging eigenaar Dieric Tholincx failliet. Hierdoor wisselde de buitenplaats van eigenaar. Reinier Pauw, lid van een invloedrijke Amsterdamse familie, werd de nieuwe eigenaar.

Van Westwijck naar Spieringshof

Na meerdere eigendomsoverdrachten veranderde de naam Westwijck in Spieringshof. In deze periode begon het verval van het landgoed. In 1731 werd het “considerabel heerenhuijs” via een advertentie in de Amsterdamse Courant te koop aangeboden. Uiteindelijk werd het herenhuis gesloopt. De bijbehorende boerderij bleef echter bestaan en behield de naam Spieringshof.

Spieringshof als boerenbedrijf in de 19e eeuw

In 1859 kwam de boerderij in handen van Dirk Bakker. Hij zette het agrarische bedrijf voort tot aan zijn overlijden. Na zijn dood verkocht zijn weduwe het bedrijf, inclusief 18 hectare land. Hun enige zoon bleef op de boerderij wonen en werken als pachtboer, waarmee de agrarische functie van Spieringshof behouden bleef.

Van boerderij naar woonwijk in Purmerend

Met de uitbreiding van Purmerend in de Purmer veranderde het landschap opnieuw. De boerderij Spieringshof werd gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Om de historische band met het verleden te behouden, kreeg de nieuwe woonwijk de naam Spieringshof. Zo leeft de geschiedenis van deze bijzondere plek voort in het hedendaagse Purmerend.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Woonwijk Spieringhof in 2026
Woonwijk Spieringhof in 2026 (Foto: Naomi Fischer)

Vereniging Historisch Purmerend

De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.

Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.

Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Purmerend. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.

Meer nieuws uit Purmerend?

Ontvang de laatste updates per mail —

Volg ons op:

Heb je ook een nieuwtje? —

Deel dit bericht: