Zo wordt het zoete, vloeibare Beemster Goud gemaakt
MIDDENBEEMSTER - Het kan zijn dat je een mensenmassa opzoekt of juist uit de weg gaat. Dat krioelen van die mensenzee, die drom van mensen, kun je hebben of niet. Sharon Schoof en Jeffrey Meijer bevinden zich regelmatig tussen die krioelende massa… Van bijen.
“Op vakantie in Oostenrijk fantaseerde en dagdroomde wij bij het zien van geweldige zonnebloemvelden met bijen”, aldus Sharon Schoof.
Jeffrey Meijer vult aan: “Dat maakte wat in ons los. We filosofeerden over een boerderij, moestuin, misschien een B&B, bijen, kippen en dieren die rond je erf liepen. Mooie toekomstdromen. Het toeval wilde dat we tijdens de Beemster Bijenmarkt iemand spraken die de éénjarige Basiscursus Imker gaf. Samen hebben we deze opleiding in 2020 gevolgd. Veel geleerd over die kleine bijen, zoals de anatomie van de bij, de biologie, hoe de bijenvolken in de gaten te houden, hoe te handelen in alle seizoenen. In combinatie met onze moestuin zitten we in puur natuur.”
De honingbij
Na positief afronden van het examen van de cursus imkeren kregen ze twee bijenvolken mee. Een uitdaging om daarmee aan de slag te gaan, want met het aantal kasten vraagt het meer tijd. Per kast zal het ongeveer twintig minuten zijn, aldus Schoof.
De honingbij had duidelijk hun aandacht. Sharon en Jeffrey: “Wist je dat één bij maar zes weken leeft? Ze werkt altijd, is altijd bezig, de eerste drie weken van haar leven in de bijenkast en de laatste drie weken buiten de kast, druk bezig met het verzamelen van voedsel.” De koningin zit in het onderste gedeelte van de bijenkast, de broedkamer. De andere bijen kunnen zelf naar nog een etage hoger, de honingkamer, waar ze ijverig werken. De warmte van de bijenkast is voelbaar en zichtbaar door een glazen plaat die bovenop ligt. De warmte wordt veroorzaakt door een bijenvolk van zo ongeveer 50.000 bijen. Want overleven is de modus. Vergelijk het met de Johan Cruijff arena, een mensenmassa van hetzelfde aantal en niemand zit stil.
Even terug naar de bijen, na die zes weken verlaten zij de bijenkast en sterven. De vrouwtjes werken het hardst, vandaar hun naam ‘werksters’ en de mannenbijen (de darren) die in feite niets doen in de bijenkast, dat is een gegeven. Hun taak is enkel de koningin éénmaal te bevruchten en dan loopt het slecht met ze af. Ze sterven.
Koningin weg, geen probleem
De koningin scheidt een sterkte geur af, welke de unieke identiteit en het karakter van het hele bijenvolk bepaalt. De geur wordt ook wel het ‘koninginnenferomoon’ genoemd. Hierdoor weten de bijen naar welke bijenkast ze moeten terugkeren.
Sharon en Jeffrey vertellen dat als de koningin het nest verlaat (een bijenzwerm), er van de overgebleven eicellen de beste wordt uitgekozen door de overgebleven werksters. De larfjes in deze cellen krijgen dan speciaal voedsel te eten, ook wel ‘koninginnengelei’ genoemd. IJverigheid, samen denken en werken om het doel te bereiken: het begin van een koninginnencel. Vanuit daar presenteert de nieuwe koningin zich. De overige bijen herkennen de nieuwe koningin weer aan die sterke geur. Het creëren van een nieuwe koningin gebeurt vaak in de maanden april, mei en juni. De oude koningin vliegt met de helft van het bijenvolk weg. De achterblijvers gaan er mee aan de slag.
Een pienter volkje die bijen en dat alles in die donkere bijenkast.
Eigen familie
’s Winters gaat het hele bijenvolk in ruste. Ze vliegen niet uit. Hun belangrijkste brandstof is ruim 14 kg honing die ze in de zomer hebben verzameld. Doordat ze op een grote tros zitten kunnen zij ook warmte creëren door dicht tegen elkaar aan te kruipen, de zogenaamde wintertros genoemd, waarbij de temperatuur in de kast kan oplopen tot 20 graden. De overige honing die in de zomer is verzameld, is de winst voor de imker.
Jeffrey: “Het ene bijenvolk is de andere niet. Soms kan een volk ontzettend agressief zijn. Door zachtaardige bijen met elkaar te kruizen krijg je rustigere bijen die prima zijn om mee te werken.” Jeffrey en Sharon begonnen in 2020 met twee bijenkasten, maar inmiddels hebben ze er al veertien.
Zwermmelding
Wat te doen bij een bijenzwerm hangend aan je dakgoot of in je tuin? De Gemeente verwijst door naar een imker. Bij de imker maak je een zwermmelding. Bij Jeffrey en Sharon. Laatst nog. Een zwerm aan een dakgoot op negen meter hoog en dichtbij een slaapkamerraam maakte het onveilig. Het was een klus. Het is ook niet direct een brandweertaak, maar, met toestemming van hogerhand, heeft Jeffrey het bijenvolk kunnen vangen.
Een gevaar
De Aziatische hoornaar is een gevaar voor biodiversiteit en met name voor bijenvolken. Komt de geelpoothoornaar de bijenkast binnen dan eten ze de bijen op en is het bijenvolk verloren. Jeffrey laat een geelpoothoornaar met haar embryo nest zien, die hij gevangen heeft. Hun onderkomen, gemaakt van hout en speeksel voelt aan als papiermaché. Ook van deze vliegende variant weten Sharon en Jeffrey veel te vertellen. Duidelijk experts in hun vak.
Nog meer kleur
Alle veertien bijenkasten vragen de nodige vierkante meters. “Voor een paar bijenkasten zijn we nog op zoek naar een grote tuin, nabij onze leefomgeving, zodat we daar ons bijenvolk kunnen laten leven en verzorgen. Daarbij”, zegt Sharon, “is een bloemrijke omgeving belangrijk, dat is hun leven, hun werk, het verzamelen van de nectar, een zoete suikerhoudende vloeistof en stuifmeel.”
Sommige bijen hebben zoveel stuifmeel aan de pootjes hangen dat ze net aan de bijenkast redden en daar geven ze het over aan hun zus, de andere werkster die daarmee aan de slag gaat. Aan de slag gaan geldt ook voor de imkers, duidelijk is dat beide dit vol passie doen, er veel tijd aan besteden en daarbij mooie producten kunnen laten ontstaan in de bijenkasten die de kleuren van de Beemstervlag hebben, rood, groen, geel en blauw.
Producten
De honingraten worden binnenkort geoogst en een paar dagen later geslingerd in speciale tonnen. Het zoete vloeibare Beemster Goud loopt in emmers. Dat vindt je terug in de glazen potjes Beemster Goud, maar zo ook lippenbalsem, kaarsjes en andere producten kun je vinden op www.beemstergoud.nl. Ook kun je melden als je in de Beemster een deel van je tuin wilt laten gebruiken door de imkers.
Er zit dus veel werk aan dat potje vloeibare Beemster Goud. Je moet het zelf eens proeven.
Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Purmerend. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie