Ingrid Schipper: Wherelant als rangeerterrein van de kunst

Met pensioen na 35 jaar bij Cultuurhuis Wherelant

In die 35 jaar zijn Ingrid en Cultuurhuis Wherelant compleet met elkaar verstrengeld geraakt. Als docent en afdelingshoofd Cursussen en Projecten maakte ze bijna alle verhuizingen mee, ze tekende zelf de muren in het huidige pand, en ze stond aan de basis van de vele bijzondere projecten en exposities. Toen zij startte zat het cultuurhuis nog op de Koemarkt, in Juliana’s. Ingrid: “Ik kwam net van de Kunstacademie en ben gelijk gaan lesgeven daar met een paar cursussen in de week. In tekenen en schilderen en in glas en lood. De eerste jaren was ik daarnaast ook nog bezig met mijn eigen kunst. Dat was in feite een fantastische combinatie; zelf kunst maken maar tegelijk dat weer overdragen aan anderen. Je bent met hetzelfde bezig, maar dan met mensen. Ik ben een mensenmens. Ik ben erg happy achter mijn ezel, maar wil niet altijd alleen zijn.”

Les geven en zelf kunst maken

Mede daardoor kon zij zich goed verplaatsen in de vele docenten die bij Wherelant actief waren. “Ook zij gaven les naast hun eigen praktijk. Daar heb je het over met elkaar, het schept een band. Ik was alleen op een gegeven moment zo eigenwijs om me ook met organisatorische zaken te bemoeien. Zo werd ik medewerker kwaliteit, de eerste stap naar alles wat ik daarna heb gedaan, Leo Vroman, destijds directeur, nam mij echt onder zijn arm mee. Wij konden goed samenwerken en daarom nam hij mij in dienst.”

Noodzaak

Dat betekende wel dat ze minder tijd overhield om zelf te creëren. “Mensen vroegen wel eens; hoe heb je dat zo lang volgehouden, zo zonder zelf meer iets te schilderen? Maar ik zag ook mijn werk als een kunstproces. Een noodzaak. Er was niets, er moest iets komen. Dat is hetzelfde als kunst. Vanuit niets iets maken. Zo heb ik het ook ervaren. Het voelt niet als werk. En eigenlijk gaf het nog meer voldoening dan zelf kunst maken omdat ik hier met mensen werkte. Dan is kunst de motor.”

Het is een eer om waar en zichtbaar te maken dat iedereen mee kan doen.

Veel projecten en exposities

Trots en blij kijkt ze dan ook terug op de vele projecten die ze opzette. Zoals de Community Art, kunst in de wijk waarin ze samen met bewoners en gebruikers werkte aan een blijvend resultaat in de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld het Vlaggenproject dat buren met elkaar verbond door middel van een mede door hen ontworpen buurtvlag. Hierbij werkte Wherelant samen met kunstenaars, de gemeente, scholen, woningcorporaties, zorginstellingen, welzijnswerk en de wijkbewoners. “Voor mij was dit ultiem. Alle schakels samenbrengen in één daverend geheel, met de mens centraal. Dit oversteeg de euforie over de Puberpoort in project ‘Kunst’ uit 1999 waar scholieren de 1100 tegels maakten op de poort bij het Leeghwaterbad.” 

Trots

Die kunsteducatie en waar het toe kan leiden, dat is wat ze geweldig vindt. “Daarin kijk ik blij terug op een aantal echte ‘big bangs’. Zoals Flexibel voor acteurs met een verstandelijke beperking. Samen met Henriette ter Riet ontdekten wij al heel snel de enorme power en potentie van deze mensen. Met deze groep zijn theateravonturen beleefd wat uiteindelijk uitmondde in het huidige Theaterschool Flexibel. Iedereen doet mee. Daar ben ik heel trots op. Ze worden professioneel, komen op tv, er ligt een universum voor ze open. Daar kan ik een brok van in mijn keel krijgen. Hetzelfde geldt voor mensen met een GGZ achtergrond , waarvoor wij creatieve activiteiten gingen opzetten, wat resulteerde in KunstWerkt. En niet te vergeten de programma’s voor senioren, zowel kwetsbaar als vitaal: Atelier voor Twee en Kunstgenoten. In dat opzicht zie ik Cultuurhuis Wherelant als een rangeerterrein van de kunsten. Wanneer er een spoor mist wil ik dat aanleggen.”

Kunst met vluchtelingen

“Mijn laatste wapenfeit als ik het zo mag noemen is het programma voor de vluchtelingen in de tent in de Purmer. Dat viel precies in mijn straatje. Je zit met de taal, met de cultuur, hebben ze er wel oren naar? En zo lesgeven, hoe doe je dat dan? Dat we hier uiteindelijk een mooi team van 10 docenten hadden, en dan in die tent met 400 man, hoe geweldig was dat. Met tot slot een mooie expositie in het stadhuis.”

Kunst op een presenteerblaadje

Ze wordt nog steeds duidelijk geraakt bij die herinnering. “Het is een eer om waar en zichtbaar te maken dat iedereen mee kan doen.” Wat blijkt uit de vele exposities die ze heeft samengesteld in Purmerend. Om te laten zien dat kunst van en voor iedereen is. “Met een tentoonstelling lever je de kunst op een presenteerblaadje. Voor mij, zoals ik het zie, hangen de mensen zelf aan die muur. Een schilderij zegt meer dan 1000 woorden over iemand, in een oogopslag.”

Cirkel is rond

En nu is de cirkel weer rond. “Nu zit ik weer alleen in mijn atelier. Mijmeren wat er op het doek moet komen. Ik heb dat wel warm gehouden en onderhouden omdat ik niet anders kon. Doek of beeld; het komt eruit. Natuurlijk ga ik de mensen heel erg missen. En ik ben ontzettend dankbaar dit allemaal te hebben mogen doen, niet alleen, maar samen met al mijn geweldige collega’s in de afgelopen 35 jaar. Maar ik kan hier nog elke dag binnenlopen he. Ik doe hier nu zelf een cursus, ik heb het speksteen ontdekt.” Het ontstrengelen was niet makkelijk. “Maar nu gaat het weer over mijn eigen kunst. Mijn afsluiter is de expositie van docenten van Cultuurhuis Wherelant in het stadhuis. En die heet niet voor niets Doek. Niet het doek dat valt, maar dat op een ezel staat. Waar iets uit kan komen. Dat is het symbool voor wat ik ben en de laatste 35 jaar ben geweest.”