Forse bezuinigingen voor financieel gezond Rijswijk

Door: Marc Tangel

“Al sinds ik wethouder ben geworden in 2022 kijk ik vooruit naar 2026, wat financieel ook wel het ravijnjaar wordt genoemd. Dat ravijn komt steeds dichterbij. Zeker nu het Rijk een deel van de bezuinigen die voor 2026 stonden gepland al komend jaar laat ingaan”, constateert wethouder Financiën Werner van Damme. Het Rijswijkse tekort op de jeugdzorg bedraagt in dit jaar al 7 miljoen euro. Het Rijk bezuinigt nog eens 2,3 miljard euro op gemeenten. Voor de gemeente Rijswijk betekent dit jaarlijks zo’n 8 miljoen euro minder inkomsten. “Feitelijk betekent dit dat waar we vorig jaar nog dachten naar een gezond 2025 te kijken, het nu wel duidelijk is dat het nog een flinke opgave wordt komend jaar rond te krijgen”, aldus Van Damme. “Alle inwoners en ondernemers in Rijswijk zullen helaas iets van de bezuinigingen merken. Toch willen we de dienstverlening en de uitvoering op het huidige niveau handhaven. De service van een paspoort afhalen bij de publieksbalies, een WMO-voorziening aanvragen of een verhuizing doorgeven, zijn zaken waarop niet bezuinigd mag worden.”

Bezuinigingsopgave

De gemeente kijkt onder andere naar het stopzetten of versoberen van beleid en het verhogen van de opbrengsten. De bezuinigingsopgave is zo groot dat er naar alle denkbare maatregelen gekeken wordt. Per direct is gestart met de uitvoering van kostenbeheersing in de jeugdzorg. Sinds vorig jaar is het aantal jongeren dat zorg afneemt sterk toegenomen en daarbij zijn ook de uitgaven op dit gebied behoorlijk gestegen. Rijswijk wijkt hierin niet af van het beeld bij andere gemeenten. “Ondanks dat er landelijk veel onderzoek naar wordt gedaan, is de oorzaak van die toegenomen hulpvraag nog niet helemaal duidelijk”, erkent Van Damme, “maar ik denk ook dat het nu vooral belangrijk is om te kijken wat we kunnen doen om de kosten in de hand te houden. Inzetten op zelfredzaamheid en zelfstandigheid helpt veel jeugdzorgkosten voorkomen.”

Belastingen

Op middellange termijn zijn maatregelen op alle beleidsvlakken noodzakelijk. “We zullen moeten bezuinigen op de inzet van handhaving en het beheer van de buitenruimte. Ook zullen de wijkregisseurs een andere rol krijgen: de aparte wijkregisseurs zullen verdwijnen, maar de wijkwethouders blijven”, somt de wethouder op. Aan de inkomstenkant worden eveneens maatregelen getroffen. Onvermijdelijk is het verhogen van belastingen. Al jarenlang rekent de gemeente met een lager inflatiecijfer dan de werkelijke hoogte van de inflatie. “Dat komt omdat in de begroting wordt gerekend met verwachte inflatiecijfers”, legt Van Damme uit. “Belastingen verhogen doet pijn, maar door de gigantische bezuiniging op het gemeentefonds zijn we genoodzaakt om een inhaalslag te maken. Dit betekent dat de OZB gemiddeld met 27 euro per jaar omhooggaat. Ook het tarief voor parkeren op straat gaat omhoog naar het regionaal gemiddelde.”

Pijnlijke keuzes

Er zijn op de lange termijn nog meer keuzes nodig. Zeker gelet op de taken die de gemeente heeft op het gebied van huisvesting, zorg, energie, klimaat en mobiliteit. Van Damme maakt zich zorgen over de uitvoering van die taken en wat dat betekent voor de stad, inwoners en ondernemers: “Pijnlijke keuzes zijn onvermijdelijk. Niemand wil bezuinigen, versoberen of de inkomsten verhogen, maar ik denk wel dat hier onder de omstandigheden een breed en evenwichtig voorstel ligt. Het jasje moet wat strakker aan en dat gaan we gewoon doen. Dat is geen leuke boodschap, maar ik zit hier niet alleen om de leuke boodschap te verkondigen. Ik zit hier ook om ordentelijk te besturen en de stad financieel gezond te houden. We kunnen als college niet alle ambities die we hebben realiseren. Daarin moeten we dus goed afwegen welke beslissingen we nemen en wat we bewust wel en niet uitvoeren.” Dit laatste vindt de wethouder belangrijk nog even extra aan te stippen. “Er zijn ook nog dingen die wel kunnen”, constateert hij enigszins opgelucht. “We zien dat er bijvoorbeeld nog ruimte is om zwembad De Schilp in de toekomst te renoveren. Ook moet er nog noodzakelijk onderhoud worden uitgevoerd bij de stallen van kinderboerderij het Akkertje, er zijn middelen gevonden om de buitenruimte rond het Huis van de Stad te verbeteren en tenslotte is er ook nog wat budget voor een tweede kunstgrasveld bij Vredenburch.”

Voorstel over maatregelen

In 2023 viel het begrotingstekort van Rijswijk bijna 2 miljoen lager uit dan verwacht. Het tekort komt daarmee uit op 10,8 miljoen. De jaarrekening is op 14 juni, tegelijk met de 1e halfjaarrapportage en de kadernota, naar de raad gestuurd. In de kadernota doet het college van B&W voorstellen aan de gemeenteraad over welke maatregelen nodig zijn. Op 2 en 9 juli gaat de gemeenteraad in gesprek over de maatregelen. Beide vergaderingen zijn live te volgen. Daarna start de gemeente met het opstellen van de begroting 2025.