SCHAGEN – Wie september tegenwoordig vooral associeert met nazomer en milde temperaturen, had in 1974 heel andere herinneringen. September van dat jaar was uitzonderlijk nat én koud. In Noord-Holland viel bijzonder veel regen. In Den Helder werd maar liefst 204 millimeter afgetapt. Sinds 1957 was er in september niet zoveel regen gevallen.
Op veel plaatsen in Nederland kwam de neerslagsom boven de 150 millimeter uit. De aanhoudende regen zorgde voor grote problemen voor boeren. Akkerland in onder meer Zeeland, West-Brabant en op de Zuid-Hollandse eilanden veranderde in modderpoelen. De oogst van aardappelen, uien en suikerbieten kwam daardoor ernstig in gevaar.
Om boeren te helpen de oogst alsnog binnen te halen, werden ruim 7.000 Nederlandse dienstplichtige militairen ingezet.
Storm en mist
Ook het weerbeeld liet weinig te wensen over. De eerste twintig dagen van september verliepen wisselvallig, maar daarna ging het snel bergafwaarts met de temperatuur. Op 12 september trok een stevig koufront over Nederland. Op 16 en 17 september was er veel mist.
Op 19 september zorgde een stormdepressie voor stormachtige omstandigheden. Ook eerder die maand was het raak: op 7 september kwam het op Texel tot zware storm.
Temperatuur keldert
Na 18 september zakte de temperatuur snel. Een krachtig hogedrukgebied boven de Atlantische Oceaan stuurde koude lucht vanuit het noorden naar Nederland.
Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in september 1974 uit op slechts 13,5 graden. Ter vergelijking: september is in de 21e eeuw gemiddeld ongeveer twee graden warmer.
De warmste momenten waren toen al voorbij. Op 12 en 16 september liep de temperatuur nog op tot boven de 23 graden. Aan het einde van de maand was daar weinig meer van over. Op 29 en 30 september zakte het kwik lokaal tot dicht bij het vriespunt.
Ook elders in Europa was de winter vroeg van de partij. In de Alpen viel in september 1974 al volop sneeuw.
Weerzien is een maandelijkse rubriek van weerman Theo Leijen uit Tuitjenhorn, waarin hij terugblikt op opvallende weersituaties uit het verleden.
Meer nieuws uit Schagen?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie