De terugkeer van Rynbende: een oude jenever met cultuur in het verhaal

Door Kor Kegel

De terugkeer van Rynbende was een bijzonder programmapunt tijdens het Jeneverfestival Schiedam van anderhalve week geleden. Een oude bekende werd in de Havenkerk en het Jenevermuseum aan de Lange Haven verwelkomd.

Rynbende, heropgericht door Sjaak Pappe en Erik Post, lanceerde zijn eerste oude jenever, een vintage, genaamd The Mayor of Exploration. De typische naam verwijst naar Simon Rijnbende (1777-1853), die behalve brander en distillateur ook burgemeester, kantonrechter en zeevaarder was. In alle opzichten een verkenner, een explorer.

Hij was een succesvol zakenman, die de ij in zijn naam veranderde in een y in het naar hem genoemde jenevermerk. Dat deed hij met het oog op de internationale handel. Aan de Noordvest op nummer 33 stichtte hij zijn distilleerderij in 1793, op de jonge leeftijd van 22 jaar. Twee eeuwen lang floreerde de distilleerderij. Rynbende was voor de Tweede Wereldoorlog een van de grotere drankmerken in Schiedam, toen de onbetwiste jeneverhoofdstad van de wereld. Dankzij talrijke initiatieven na het ineenstorten van de sector een halve eeuw geleden, is Schiedam dat nog steeds. Een van die initiatieven is de terugkeer van Rynbende.

Grootvader

Sjaak Pappe en Erik Post zijn de eigenaren van het nieuwe Rynbende. Bij de productpresentatie werd duidelijk dat de grootvader van Sjaak Pappe ooit was opgeklommen tot meesterknecht bij Simon Rijnbende. Die grootvader, Job Kramer Freher, begon als bijna 15-jarig manusje-van-alles in 1911 in de distilleerderij. Hij werd vervolgens jeneverstoker en meesterknecht en vanaf 1940 tot aan zijn pensioen in 1963 was hij bedrijfsleider.

Sjaak Pappe bracht zijn jeugd door in en om de distilleerderij. Opa en kleinzoon deelden de wens om ooit eens zelfstandig dranken uit te brengen. Met het erven van het Rynbende-receptenboekje van opa Job startte voor kleinzoon Sjaak een twaalfjarig avontuur, waarin hij verwoed pogingen deed om het merk in eigen handen te krijgen. Via overnames en fusies waren de rechten naar Henkes overgegaan en na de overname door Bols naar deze producent van vele soorten gedistilleerd. Maar het lukte en Sjaak Pappe kon niet alleen een droom waarmaken, maar ook gerenommeerd Schiedams erfgoed nieuw leven inblazen.

De vintage genever is gebaseerd op een recept uit het oude receptenboekje. Rynbende Spirits BV beperkt zich niet tot de jeneverproductie, maar in de geest van de voorgangers wordt gewerkt aan een culturele ambiance. Achter de schermen is Sjaak Pappe druk bezig met het uitwerken van zijn Rynbende Community, waar diverse activiteiten en producten al binnenkort het licht gaan zien. En net als vroeger zullen kunst en literatuur er een rol bij spelen. De distilleerderij bracht ooit het Blijmoedig Maandblad uit, waar vooraanstaande Nederlandse schrijvers aan meewerkten, onder wie Herman de Man, Simon Carmiggelt, A. de Doolaard, Jan Campert, Albert Helman, Anton van Duinkerken, H. Marsman, Stijn Streuvels en J. Slauerhoff. Ze mochten schrijven wat ze wilden, als er maar drank in voorkwam.