Column van Hubert Mich: Oost west, thuis best?

Terwijl ik deze column tik, heb ik officieel nog vakantie. Met de laatste puntjes op de i zetten van mijn scriptie. Die scriptie gaat niet geheel toevallig over de berichtgeving rondom Poolse arbeidsmigranten in Nederlandse kranten. Toen in de krant van vorige week naar aanleiding van vragen in de gemeenteraad aandacht was voor dit thema, voelde ik me geroepen om van me te laten horen.

Een van de bevindingen van mijn scriptie is even helder als ongemakkelijk: sinds de toetreding van Polen tot de EU in 2004 is er weinig veranderd. Veel van de discussies die we vandaag de dag voeren rondom arbeidsmigratie, speelden twintig jaar geleden ook al.

Terwijl asielmigratie de politieke debatten domineert, blijft arbeidsmigratie opvallend onderbelicht. En dat terwijl recent CPB-onderzoek aantoont dat juist deze groep de afgelopen twintig jaar sterk is gegroeid, waarmee arbeid een van de belangrijkste drijfveren achter migratie blijft. Migratie is van alle tijden, maar het debat is inmiddels zo gepolariseerd dat je schijnt te moeten kiezen tussen vóór of tegen zijn. Een belangrijkere vraag is wat mij betreft hoe we er als stad en samenleving mee omgaan.

In de media is vaak alleen aandacht voor de heftige excessen: misstanden, overlast of mensen die in tenten en kelderboxen slapen. Het ‘alledaagse’ leed wordt vergeten. Een bestaan dat wordt gekenmerkt door continue onzekerheid, een gebrek aan privacy doordat je een kamer moet delen met vreemden en de schaamte tegenover het thuisfront. Terwijl familie in het land van herkomst denkt dat je het hebt gemaakt, voelt het hier alsof je faalt.

Arbeidsmigratie is geen tijdelijk verschijnsel en vraagt dus om meer dan tijdelijke doekjes voor het bloeden. Als we als samenleving profiteren van de handen die onze economie laten draaien, dragen we ook de verantwoordelijkheid voor de omstandigheden waarin deze mensen leven. Dat vraagt om fatsoenlijke huisvesting en een menswaardig bestaan. Wie hier werkt, verdient meer dan alleen een mooie spreuk aan de muur: die verdient de kans om zich hier ook echt thuis te voelen.