Marten houdt de Dodendans in leven: ‘Zolang ik leef, gaat-ie door’
MONNICKENDAM - Onder aanvoering van de dood en begeleid door doedelzak, fakkels en trommels. Ook dit jaar gaat een grote stoet Monnickendammers achter Magere Hein door de eeuwenoude binnenstad. Vanaf 2005 is de Dodendans een begrip. Al worden er nog wel mannelijke deelnemers gezocht voor de macabere tocht.
Door Wesley Dekker
Hij is bekend van legendes. Zijn gezicht spreekt boekdelen. Toch zien we alleen zijn masker. In het schemerdonker van de smalle straatjes van de Monnickendamse binnenstad verschijnt Magere Hein. Achter hem volgt een bonte stoet van figuren in uitbundige kostuums. Samen vormen zij de Dodendans. Een inmiddels vertrouwde traditie, die is ontstaan bij de Stadsfeesten rond 650 jaar Monnickendam.
Meer dan een verkleedpartij
“Soms zeggen mensen dat het een verkleedpartij lijkt, maar voor mij is het meer dan dat. Je speelt met de dood en daardoor wordt het bespreekbaar, benoembaar.” Aan het woord is organisator Marten Horjus. Alweer 21 jaar geleden werd de Dodendans voor het eerst opgevoerd. Tijdens de feesten van toen organiseerde Horjus onder meer een pestuitvaart. De Dodendans werd destijds door anderen opgezet. “Maar in 2020 verhuisde de organisator. Toch vond ik dat dit bijzondere schouwspel moest blijven. Ik vond het te uniek en te betekenisvol om ermee te stoppen”, zegt hij stellig. “Zolang ik leef, gaat-ie door.”
Tekst gaat verder onder de foto
Eerbied
Nog een paar weken en dan trekt de stoet weer door de straten. Voorop loopt de dood, daarachter de doden die hij heeft opgehaald. “Voor sommigen is het angstaanjagend, maar het is in ieder geval intrigerend.”
“En het heeft ook iets eerbiedigs”, vervolgt Horjus. De dans is namelijk ook een ritueel ter ere van overleden Monnickendammers. Als de stoet langs een huis komt waar het afgelopen jaar iemand is gaan hemelen, valt een minuut stilte. Nabestaanden worden vooraf benaderd en gevraagd of zij dat op prijs stellen. “Er is een vrijwilliger die zorgvuldig bijhoudt wie is overleden en wat de nabestaanden willen”, vertelt Horjus. “Soms wordt er een foto geplaatst, want we kunnen niet door de hele stad gaan.”
Verandert de Dodendans ook met de jaren?
“Ja en nee. De dans op zich is hetzelfde, maar het gevoel verandert wel. Als mens verander je wel. Toen het begon was ik 47 of 48. Hoe je het wendt of keert, ik ben nu 69 jaar. De dood komt toch wat dichterbij.” Volgens Horjus wordt dat gevoel versterkt doordat inmiddels ook bekenden en voormalige deelnemers worden herdacht bij de dans. “Dit jaar zitten er ook weer mensen tussen die ik goed heb gekend. Dan komt het dichtbij. Het is dus iets voor het echie.”
Terug naar de oproep. Wat moeten de mannelijke deelnemers doen?
“Hetzelfde als de vrouwen”, lacht de Monnickendammer. “Ten eerste kunnen we maximaal twintig mensen meenemen in de sliert. Als er zeventien heren meedansen is het een beetje uit balans en andersom natuurlijk ook. Ten tweede willen we een verdeling hebben in de verschillende leeftijden.” Met een kleine glimlach: “En je moet vooral sterfelijk zijn.”
Meer informatie over de Dodendans of aanmelden? Mail naar horjus4@gmail.com.
Meer nieuws uit Waterland?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie