Discussie over behandeling KOZP-actievoerders woedt voort

“Er is een forse inbreuk gemaakt op belangrijke, fundamentele grondrechten die de basis vormen van onze democratische samenleving. Dat is ontzettend kwalijk”, oordeelt het OM over de drie verdachten uit Staphorst. En: “Ze hebben samen met anderen het recht in eigen hand genomen en KOZP belemmerd in het uitoefenen het recht op vrije meningsuiting en betoging.” Tegen hen werd een werkstraf geëist van 180 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 weken.

Klemgezet

Wat gebeurde er ook alweer? De KOZP-demonstranten wilden op die novemberdag demonstreren in Staphorst tegen het verkleden als zwarte piet. Op de afrit van de A28 had zich een menigte verzameld van ruim 150 personen, deels verkleed als zwarte piet, die twee auto’s klemzetten en omsingelden. “Er wordt op de (ramen van) de auto’s gebonsd. Er worden rookfakkels afgestoken, er wordt geschreeuwd dat de activisten moeten ‘oprotten’ en de menigte bekogelt de auto’s met eieren”, zo schrijft het OM onder meer. Ook werd van één van de overtuigen de sleutel uit het contact gehaald en de achterklep geopend. De drie verdachten behoorden tot die menigte belagers. Er is nog een vierde verdachte, maar die verscheen vandaag niet voor de rechtbank, omdat zijn advocaat ziek is. 

Vergelijking met De Lier

Amnesty International trok eerder de vergelijking tussen dit incident in Staphorst en de Sinterklaasintocht in De Lier, op 18 november 2023. Ook hier werden eieren gegooid. 

In De Lier werden er vier verdachten aangehouden; drie mannen uit De Lier en een Hagenaar. Niet vanwege geweld, maar omdat ze politiecamera’s hadden bespoten met purschuim. Dat leverde een stevig gesprek op met de officier van justitie en een bekeuring van 500 euro, maar verder zijn ze niet strafrechtelijk vervolgd. Van één andere verdachte, die de ME heeft bekogeld, is het lot onbekend.

Hoewel de politie de KOZP-demonstranten in De Lier “tot op zekere hoogte had beschermd”, concludeerde Amnesty na afloop van de Lierse intocht dat er “nog steeds te weinig was geleerd van de gebeurtenissen in Staphorst”. Aan WOS verklaarde burgemeester Bouke Arends, die verantwoordelijk is voor de veiligheid, echter dat die in De Lier voor niemand in het geding was geweest.

Verstoring raadsvergadering

Toch wilde KOZP nog een gesprek met de burgemeester over de Lierse sinterklaasintocht; reden om op 13 december een raadsvergadering van gemeente Westland te verstoren. Ook hierna werd het optreden van de burgemeester bekritiseerd, en wel door drie Westlandse fracties: GroenLinks, PvdA en D66. Zij wezen er naderhand op dat de demonstranten in Westland de kans niet hadden gekregen om hun statement te maken voordat de raadszaal werd ontruimd, terwijl dat in gemeente Bunschoten een dag later wél kon. De actievoerders hoefden daar niet door de politie te worden afgevoerd; in Westland wel. De verdediging van de burgemeester luidde hierop dat hij nooit ruimte zal geven “voor het aantasten van de lokale democratie.” 

Agendapunt

In reactie op de kritiek van hun mederaadsleden van de genoemde drie fracties, staan nu drie andere Westlandse fracties op: GemeenteBelang Westland, Forum voor Democratie en LPF Westland. Zij hebben het verstoren van de raadsvergadering op 13 december als discussiepunt laten agenderen tijdens de Commissie Bestuur en Economie van de Gemeente Westland. Graag willen ze weten waarom GroenLinks, PvdA en D66 Westland vinden dat de burgemeester het gesprek met de KOZP-actievoerders had moeten aangaan. Dit zou volgens hen een - niet-wenselijke -  beloning zijn voor “het verboden gedrag”. Sterker nog: ze geven complimenten voor het kordate optreden van de gemeentebodes tijdens de verstoring van de raadsvergadering.

Toekomst

Tot slot wijzen ze erop dat KOZP/Extinction Rebellion in de media hebben aangegeven dat deze actie “pas het begin” was en dat er meer acties zullen volgen. De partijen willen weten wat voor maatregelen er worden getroffen om te voorkomen dat raadsvergaderingen überhaupt door bezoekers verstoord kunnen worden.