Meer kans op kwallen, maar in Westland zijn ze zo gevaarlijk niet

Door Debbie van Eijk

Een van hen is Johan Mink (74), die een dagje op het strand is met zijn vrouw en drie kleinkinderen. De kinderen hebben een studiedag, papa en mama moeten werken, en wat is er dan leuker dan met je opa de zee in springen? Gelukkig doen ze dat onbezorgd. Johan maakt zich om kwallen niet druk. “Ik heb me daar nooit druk om gemaakt”, vertelt hij. 

Als er veel liggen, douw ik ze gerust opzij met mijn voet

Hoewel hij al meerdere keren meemaakte dat een strand vol lag met kwallen - zelf woont hij in Wieringerwaard in Noord-Holland en gaat hij vaak naar het strand van Petten -, is hij nog nooit gebeten. “Als er veel liggen, douw ik ze gerust opzij met mijn voet,” zegt hij dapper.  En mocht het wel een keer misgaan? Johan wijst naar de post van de Monsterse Reddingsbrigade. “Dan kunnen ze je daar helpen.” 

Deze woensdagochtend 14 juni is er geen kwal op het strand te bekennen. “Als ze er zijn, zie je ze al snel liggen,” is Johans ervaring. “Meestal als er een sterke oostenwind staat.”

Westlandse kuststrook

Dat laatste bevestigt een vrijwilliger van de Monsterse Reddingsbrigade. Ze vertelt: “De wind is nu een beetje noordoostelijk. Hij moet echt uit het land komen om veel kwallen op het strand te krijgen.” Áls er dan eenmaal veel kwallen zijn, zullen ze in de praktijk weinig kwaad uitrichten, is de ervaring van de Reddingsbrigade. Dat heeft alles te maken met de zandbank die het strand van Monster/Ter Heijde heeft: “Kwallen moeten daaroverheen. Door het schuren over die zandbank raken ze hun tentakels kwijt. En de tentakels geven de eiwitten waar mensen last van krijgen.” Die zandbank ligt langs de hele Westlandse kuststrook. “Misschien heb je dan nog wel een beetje last van een kwallenbeet, maar het is wel minder heftig. Dan heeft een kwal bijvoorbeeld nog maar één tentakel, in plaats van zes.”

Niet gevaarlijk

Zelf heeft deze vrijwilliger geen ervaring met kwallenbeten - bij zichzelf, dan -, maar sommige collega’s van de Monsterse Reddingsbrigade zijn weleens van de boot afgesprongen en in een kwallenschool getrapt. Dramatisch is dat echter niet: “Het is vaak de schrik. Als je gewoon weer teruggaat de zee in, of je bankpas pakt en over je been gaat van boven naar beneden, veeg je de eiwitten al weg.”

Toch zijn strandgasten die gebeten zijn door een kwal altijd welkom bij de EHBO-post. Vooral kinderen vinden dat vaak fijn. “Wij kalmeren ze dan. Maken de beet schoon met water, gewoon met een spons.”

Meer kwallen

Hoe komt het eigenlijk dat er de laatste jaren vaker kwallenplagen zijn? Door overbevissing en klimaatverandering, stelt Kwallenradar.nl: “Door overbevissing worden roofvissen zoals tonijn, haring en zalm uit de zee gevangen.” Voor deze roofvissen gelden de kwallen als prooi en zo houden zij de populatie in stand, aldus de website over de eerste factor. Over de tweede: “Doordat de zeeën en oceanen langzaam opwarmen, kunnen de diertjes zich makkelijker en op grotere schaal ontwikkelen. Ook kan plankton, het voedsel van de kwal, makkelijker groeien. Goed nieuws voor de kwallen dus!”

Waarschuwing voorbij

Langs het overgrote deel van de Nederlandse westkust staan aan het einde van woensdagmiddag gele waarschuwingsplaatjes op Kwallenradar.nl. Ook in Hoek van Holland is het nu iets meer oppassen geblazen, en in Kijkduin. In Ter Heijde is het plaatje echter groen gekleurd. De waarschuwing is geweken.