Honderd jaar Bartholomeuskerk: over wat was, is en komt

Door Rianne Dekker

De meer dan achthonderd jaar oude Poeldijkse geloofsgemeenschap viert de meest recente eeuw waarin zij verbonden was met de blikvanger en hoogste toren van Westland in het overwegend katholieke Poeldijk. “Als de muren konden spreken…….”, aldus Martien van Dijk (61), parochie bestuurslid en voorzitter van de speciaal voor het eeuwfeest in het leven geroepen werkgroep. Hij doelt hiermee op wat er zich in de kerk afspeelde in de kerkelijke bloeiperiode van de jaren ’30 tot ’90. “Het waren de jaren waarin je met bijna iedereen in de klas eerste communie deed, verspreid over drie weekenden. Ook het vormsel werd gevierd, er werd gedoopt, getrouwd en gerouwd. Het was echt een gemeenschap.”

Bloei

Het waren de jaren waarin het Poeldijkse verenigingsleven floreerde met sportclub Verburch, fanfare Pius X en de Zangkoren Deo Sacrum. Deo Sacrum had honderden leden en bloeide onder de bezielende leiding van Jos Vranken. Deze was onder andere ook directeur bij de overkoepelende Nederlandse korenorganisatie. Met buitenlandse contacten in de portefeuille zorgde hij voor vele uitwisselingen met buitenlandse koren, zelfs uit Kenia. Martien weet nog dat hij als 12-jarige zijn eerste koorreis maakte naar Roemenië. “Er zijn wel zo’n twintig uitwisselingen geweest. Ook het internationaal korenfestival vond op het podium van deze kerk plaats.”
Ook zette Vranken een kooropleiding voor kinderen op. “Je ging van aspirant naar de zilveren of gouden speld en was dan volleerd korist. Je wist dan het Credo en Pater Noster uit het hoofd, want je kreeg huiswerk mee en moest examen doen. Het was ook een perfecte school voorbereiding!” Martien was een respectabele veertig jaar lid en zelfs zestien jaar voorzitter.

Dak

Het waren ook de jaren van een steevast volle kerk, wat wel zo’n zevenhonderd mensen betekende met Kerst en Pasen. “Ze zaten tot achterin, waar nu de ontmoetingsruimte is”, aldus Martin. Hij haalt graag het lied “Zomaar een dak boven wat hoofden” van Huub Oosterhuis aan, dat hij met Deo Sacrum zo vaak heeft gezongen. “Een mooie zin is: “Huis dat een levend lichaam wordt als wij er binnengaan. Muren van huid, ramen als ogen. Speurend naar hoop.” Deze woorden geven mooi de betekenis van de kerk weer.”

Hoop

Hierbij moet ook vooral het “speurend naar hoop” worden benadrukt. Door de afnemende kerkgang gedurende de afgelopen drie decennia, moet met vereende krachten worden ingezet op het behoud van de Bartholomeuskerk, waar nu op zondag nog zo’n vijftig tot zeventig bezoekers zitten. Hiertoe is de Stichting Bij Barth in het leven geroepen. Deze zet zich in voor het behoud van het monumentale gebouw door er naast kerkelijke vieringen ook allerlei evenementen en sociale bijeenkomsten te organiseren. Dit gebeurt in de door de stichting gerealiseerde ontmoetingsruimte achterin de kerk, voorzien van gordijnen en meubilair, waarbij de tafelbladen van kerkbanken zijn gemaakt. “Deze hebben nu een nieuw bestaan gekregen. Een mooie gedachte. Uit deze ruimte spreekt ook hoop. Hier gaat nu weer een opleving komen van wat er was. Al is het moeilijk om te zien dat het gebouw, dat oorspronkelijk is bedoeld voor de geloofsgemeenschap, is gedecimeerd en er niet-kerkelijke activiteiten plaatsvinden. Maar dit geeft aan de andere kant ook weer inspiratie voor de toekomst. De meeste mensen zijn het erover eens dat de kerk overeind moet blijven. Het is het zicht van het dorp. Als dit weg zou vallen is Poeldijk onthoofd.”