Op de pijp met Steven van Wieren: ‘Ik krijg een kick van het samen muziek maken‘

Waar kom je vandaan?

Ik ben geboren in Delft als oudste van drie kinderen en heb daarna ook nog in De Lier, Schipluiden, Den Haag, Poeldijk en nu dus ‘s-Gravenzande gewoond. O ja, en nog twee jaar in Abu Dhabi.

Hoe kwam je daar terecht?

Vanwege mijn vader. Hij was ingenieur en werd voor Shell een paar jaar uitgezonden. Voor mij was het een fantastische ervaring. Toen ik terugkwam was dat ook weer een hele omschakeling.

Jij voelde je niet geroepen tot ingenieur…

Nee. Eigenlijk wilde ik al in mijn tienertijd wel iets met muziek. Mijn vader hield van klassieke muziek en ik was daar erg van onder de indruk, met name van Bach. We hadden thuis een elektronisch orgel waar ik met de orgelcursus van Stef Meeder wat op oefende. Later kreeg ik echt orgelles. Na de lagere school en het CLD in Delft werd ik aangenomen op het conservatorium in Den haag met orgel als hoofdvak en piano als tweede vak.

Wat spreekt je aan in het orgel?

Ik vind het geweldig dat je in je eentje de macht en kracht van zo’n groot instrument kunt bespelen. Eigenlijk is een orgel een compleet orkest. Al die registerknoppen en een extra klavier voor de voeten, het pedaal, vond en vind ik fascinerend. Als tiener droomde ik ervan om piloot te worden, maar eigenlijk is de speeltafel van een orgel ook een soort cockpit. Het orgel is enorm veelzijdig. Van zacht en intiem tot hard en heftig. Zeker dat laatste hou ik wel van. Nadat ik eerder in een gereformeerde kerk organist was geweest moest de eerste katholieke kerk waar ik speelde, de Nicolaas & gezellenkerk (Raamstraatkerk - EvE) in Delft, daar best aan wennen. Bij protestanten kun je best wat stevig aanzetten. Ze zijn daar gewend aan samenzang. Dat is in de katholieke kerk minder gewoon. Tegelijkertijd vind ik de katholieke dienst muzikaal wel interessanter.

Hoe ben je bij de Bartholomeuskerk beland?

Naast orgel en piano heb ik ook orkest- en koordirectie gestudeerd. Dat was precies de combinatie die ze hier in Poeldijk zochten. Hier in de Bartholomeuskerk staat natuurlijk een fantastisch orgel, een orgel van de firma Vermeulen, waar pijpwerk van een in 1889 door Maarschalkerweerd gebouwd orgel in verwerkt is. Maar door de jaren heen heb ik hier bij koorvereniging Deo Sacrum juist het dirigeren meer ontplooid. Ik had altijd al de ambitie om dirigent te worden. Uiteindelijk vind ik mezelf meer dirigent dan organist, al lopen die twee in elkaar over.

Wat is er leuk aan dirigeren?

Voor mij is het niet zozeer het leidinggeven dat me aanspreekt. Ik krijg een kick van het samen muziek maken. Iets moois neerzetten waar mensen graag naar luisteren. Ik ben geen hele strenge dirigent, denk ik, maar wel redelijk veeleisend. Het kan altijd wel beter tenslotte. Dat is ook goed voor het koor trouwens. Het houd je scherp en levendig.

Deo Sacrum heeft meerdere koren…

We hebben in totaal zeven koorgroepen. Te beginnen met het Bartholomeuskoor, dat zingt tijdens de vieringen in de kerk. Dan is er de Vrouwenschola, een klein vrouwenkoor dat Gregoriaanse muziek zingt. Dan is er het Concertkoor Westland. Een groter koor met 45 leden. Die doen vaak grote projecten. Bij dit koor is het ook mogelijk om op projectbasis mee te doen. Dan is er het Perosikoor.

Het wát voor koor?

Don Lorenzo Perosi was een Italiaanse priester die een Latijns requiem schreef, dat we hier in Poeldijk nog steeds kunnen zingen bij een uitvaart. Het Perosikoor heeft 35 (mannelijke) leden, waaronder ook mensen uit het Bartholomeuskoor en van buiten Deo Sacrum”. Het is mogelijk om alleen lid van het Perosikoor te zijn, maar omdat dit koor maar vijf of zes keer per jaar repeteert, is dat alleen geschikt voor wat meer geoefende zangers. Dan is er het kamerkoor Couleur Vocale, met een heel gevarieerd repertoire, van religieuze en niet-religieuze muziek. Het koor verzorgt jaarlijks in ieder geval een kerstconcert in de Uniekerk in ‘s-Gravenzande. De laatste twee koren staan niet onder mijn leiding. Dat is het kinderkoor Westland, dat gedirigeerd wordt door Toos de Vreede. Zij is echt een spil van Deo Sacrum. En als laatste: het Popkoor Fine Tuning. Met een moderner repertoire van bijvoorbeeld Top 2000 muziek. Daar heb ik wat minder affiniteit mee. Fine Tuning wordt geleid door Marlous Tolhuisen. Alle koren hebben trouwens altijd wel plek voor nieuwe leden. (hint).

Toch is Deo Sacrum een grote vereniging…

Ja, en heel gevarieerd. Toch merk je ook hier dat de ledentallen langzaam afnemen, al zijn we nog zeer gezegend. Maar vroeger was er voor mensen minder te doen en vonden mensen hier echt een thuis, waarbij ze van kinderkoor tot concertkoor als het ware een ‘muziekloopbaan’ doorliepen. Naast het geestelijke is er ook een grote sociale functie en die is niet minder geworden. Koren vind je nog steeds overal. Naast de koren hier heb ik ook nog een mannenkoor in Zoetermeer en een vrouwenkoor in Delft. Naast het leiden en dirigeren maak ik ook arrangementen en componeer eigen muziek. Ik heb bijvoorbeeld een mis geschreven. De Bartholomeusmis. Op 20 september is die in een speciale viering vanwege het honderdjarig bestaan van de kerk, in aanwezigheid van de bisschop, gezongen. Componeren is een behoorlijk tijdrovende klus, maar eigenlijk wil ik dat nog meer gaan doen als dat mogelijk is. Ik hou van het proces van componeren. Het is enorm inspirerend.

Wat is de betekenis van muziek in de kerk?

Die is groot denk ik. Muziek is in staat om iets in mensen te raken, zoals woorden dat niet kunnen. Het hoe en waarom is ongrijpbaar, al zijn er veel studies naar verricht. Hoe kan zoiets vluchtigs als muziek, het ene moment is het er, het andere moment is het alweer weg, zo’n impact hebben? Maar muziek raakt mensen spiritueel. Het spreekt rechtstreeks tot het hart.

Jullie gaan een jubileumconcert geven..

Met het concertkoor, Kamerkoor Couleur Vocale, het Zoetermeers Mannenkoor, begeleidingsorkest RBO Sinfonia, pianisten Wim Voogd en Patrick Hopper en leden van de band van Popkoor Fine Tuning. Op 11 oktober hier in de Bartholomeuskerk. Aanvang 14.30. Een concert met een prachtig programma waarin lichte en klassieke muziek elkaar afwisselen. En zelfs wat pop. Denk aan hDenk aan Meeresstille und glückliche Fahrt van Beethoven, Finlandia van Jean Sibelius, Music was my first love van John Miles, Proud Mary van Ike en Tina Turner, We all stand together van Paul McCartney, Conquest of Paradise van Vangelis als slot het bekende Land of Hope and Glory van Edward Elgar. Daarnaast hebben we ook de dans van balletgroepen van Het Dansatelier Den Haag.

Wat zou je nog graag willen?

Naast het componeren, het creëren van muziek, zou ik graag nog eens een orkest dirigeren. Dat is weer een hele andere uitdaging. Hoe dan ook, muziek maken is leuk. Ik nodig iedereen graag uit om te komen luisteren, óf mee te zingen!