Sociale Verhuurders Haaglanden: ‘Bouwen om woningtekort echt aan te pakken!’

Door Rianne Dekker

Het antwoord op de vraag wat de visie van de koepelorganisatie is op de huidige (sociale) woningmarkt in Westland en Haaglanden, zal niemand verbazen. Jozefine Hoft, directeur SVH: “Nederland - en daarmee ook onze regio Haaglanden - zit in een wooncrisis. Om deze te bestrijden moet er meer gebouwd worden, de bestaande woningvoorraad toekomstbestendig gemaakt en optimaal benut worden, en nog meer worden gefocust op een slimmere woonruimteverdeling om de doorstroom te bevorderen. Daarom is onze belangrijkste boodschap aan politieke partijen: ”Zet wonen op 1!””

1800 Sociale huurwoningen in Westland

De nieuwbouwopgave in de gemeente Westland en de regio Haaglanden is enorm. Jozefine: “Door het groeiend aantal woningzoekenden en een (te) lage woningbouwproductie van sociale- en middenhuurwoningen, wordt de wooncrisis nog groter. Vanuit de Woondeal staan gemeenten en corporaties samen aan de lat om 25.000 sociale en middenhuurwoningen toe te voegen in onze regio. En dat is hard nodig voor de ruim 206.000 woningzoekenden die inmiddels ingeschreven staan bij Woonnet-Haaglanden. Concreet voor Westland betekent dit dat er zo’n 1.800 sociale -en middenhuurwoningen toegevoegd moeten worden de komende jaren.”

Actieplan woonruimteverdeling

De woningnood zorgt bij veel woningzoekenden voor stress, onzekerheid en frustratie. Om hier wat aan te doen stelde SVH, in samenwerking met de Bestuurlijke Tafel Wonen (regionale samenwerking van gemeenten) en de Samenwerkende Huurdersorganisaties Haaglanden, het actieplan ‘Toekomstige woonruimteverdeling in Haaglanden’ op. Via dit plan wordt ingezet op vier doelen: verbetering van de klantbediening, herziening van beleid en afspraken, het onderzoeken van een spoedzoekersroute en meer inzet op passend wonen. Rick Kapper, communicatieadviseur bij SVH: “Hiermee hopen we meer verhuisbewegingen te kunnen creëren door slimmer en gerichter beleid te maken. Maar het belangrijkste blijft: woningen bouwen om het woningtekort echt aan te pakken! De woningcorporaties in Westland en in de regio Haaglanden hebben een enorme nieuwbouw- en verduurzamingsopgave. Helaas ontstaan bij het realiseren hiervan vaak ook vertragingen, bijvoorbeeld in het realisatieproces door stapeling van eisen, bezwarenprocedures of soms door een tekort aan mensen binnen de verschillende organisaties.”

Lokaal maatwerk

In regio’s waar sprake is van schaarste kan een gemeente die schaarste bestrijden via een huisvestingsverordening. Hierin is onder andere een volgordebepaling voor toewijzing opgenomen. Urgenten - woningzoekenden die in aanmerking komen voor lokaal maatwerk, en woningzoekenden die al lang staan ingeschreven - slagen het snelst. Door lokaal maatwerk slim in te zetten kan de doorstroming worden bevorderd. Ook kan een gemeente door de inzet van lokaal maatwerk sturen op toewijzingen aan eigen inwoners. De gemeente Westland vindt het belangrijk dat mensen de keuze hebben om te kunnen wonen waar zij willen wonen, en werkt daarom samen met andere gemeenten in de regio. Ze onderzoekt nog of bepaalde beroepsgroepen als leraren, politieagenten, zorgmedewerkers en mensen die uitstromen uit beschermd wonen, voorrang kunnen krijgen.

Waelpolder in ‘s-Gravenzande. - Arcade

Doorstroming

Wat men bij SVH vooral merkt, is dat mensen, die op dit moment in een sociale huurwoning wonen, niet of nauwelijks kunnen doorstromen naar een betaalbare koopwoning. Rick: “De prijzen van koopwoningen in Westland en de regio Haaglanden zijn tegenwoordig zo hoog dat veel huurders een koopwoning niet meer kunnen betalen. Ook de uitstroom van thuiswonende kinderen is een probleem, omdat er onvoldoende passende starterswoningen zijn. Een klein deel vindt een duurdere particuliere woning of een woning buiten het Westland.”

Verhuisketen

Jozefine: “Als we naar de toewijzing op Woonnet Haaglanden kijken, wordt ongeveer de helft van de woningen verhuurd aan doorstromers en de andere helft aan starters. Deze tweede groep laat geen (huur)woning (in Haaglanden) achter. Als een woning aan een doorstromer wordt verhuurd, komt er altijd weer een andere woning vrij. Dit noemen we een verhuisketen. Zo worden door één vrijkomende woning meerdere woningzoekenden geholpen aan een (beter) passende woning. Aan het einde van elke keten wordt altijd één starter bediend. Daar is alleen wat aan te doen door andere contractvormen aan te bieden, zoals friendscontracten. Hiermee kunnen twee of drie vrienden (starters) samen in één woning wonen. Door het stimuleren van de verhuisketens worden de kansen voor alle woningzoekenden vergroot. Een optimale verhuisketen begint bij het bouwen van aantrekkelijke woningen voor doorstromers.”

Naast nieuwbouw en doorstroming is het van belang om nieuwe woonvormen aan te bieden, zoals de hierboven genoemde ‘friendswoningen’ of hospitaverhuur. Woningen worden efficiënter bewoond en dat verkort de wachtlijsten.

Projecten

In Westland bouwt Arcade op dit moment drie projecten die geschikt zijn voor zowel starters, doorstromers als senioren: Choorstraat in Monster met 34 sociale huurwoningen en zes middenhuur appartementen, en Aan de Singel in De Lier met 39 sociale huurappartementen, waarvan 26 appartementen bestemd zijn voor mensen met een licht verstandelijke beperking.

Daarnaast realiseren Arcade en Woonwest samen in totaal 104 sociale huurwoningen (3- en 4-kamerappartementen) via Bouwstroom Haaglanden. De oplevering van deze woningen is gepland in het eerste kwartaal van 2026.

WoonWest realiseert op dit moment het project Heulpark fase 1 in Kwintsheul. Hier worden 37 nieuwbouwwoningen voor kleine huishoudens gerealiseerd. De oplevering wordt in november 2025 verwacht.

Heulzicht. - Anouk Raaphorst / Woonwest

Ook hebben beide corporaties diverse projecten in voorbereiding. Hiermee voegen ze niet alleen extra sociale huurwoningen toe, maar creëren ze ook nieuwe mogelijkheden voor verschillende doelgroepen, zoals starters en senioren.

Drieduizend conceptwoningen

Om de bouw van sociale en middenhuurwoningen betaalbaar te houden en in een hoger tempo te kunnen bouwen, hebben de corporaties in Haaglanden en aannemers de krachten gebundeld in de Bouwstroom Haaglanden. In dit samenwerkingsverband kopen woningcorporaties gezamenlijk conceptwoningen in, waardoor voor hetzelfde geld sneller, efficiënter en voor meer huishoudens gebouwd kan worden. Deze worden vaak (deels) ‘gebouwd’ in een fabriek, maar zien er niet allemaal hetzelfde uit. Per locatie worden ze met een eigen identiteit en verschijningsvorm gerealiseerd, waarbij rekening wordt gehouden met de omgeving waar ze komen te staan.

Alle deelnemende corporaties willen gezamenlijk 3000 conceptwoningen realiseren in de periode tot 2028, zoals appartementen met één, twee of drie slaapkamers. Jozefine: “Heel blij zijn we met de samenwerking met Arcade en WoonWest binnen Bouwstroom Haaglanden, en dat zij in de gemeente Westland nu het eerste Bouwstroomproject Waelpolder in ’s-Gravenzande realiseren.”

Regionale Versnellingstafel

De Woondeals hebben als doel het aantal woningen evenwichtig en in een hoger tempo te realiseren. De afspraken hieruit worden per regio vertaald in een woningbouwprogrammering. Deze bestaat uit verschillende woningbouwprojecten. De voortgang hiervan wordt gemonitord door de lokale bouwtafels en de Regionale VersnellingsTafels. Ook de regio Haaglanden heeft een versnellingstafel, de Regionale Versnellingstafel Haaglanden (RVTH). Hoofddoel van de RVTH is dat meer mensen sneller aan een passende woning geholpen worden in de regio Haaglanden. Dit door vanuit de verschillende invalshoeken en aanwezige kennis te kijken naar de woningbouwontwikkeling. Afhankelijk van de oorzaak waarom een bouwproject vertraagt of stagneert, kan de RVTH diverse acties in gang zetten. De RVTH bespreekt met elkaar welke kansen er zijn om de woningbouw in de regio Haaglanden te versnellen en hoe knelpunten in woningbouwprojecten opgelost kunnen worden. Zo leert men van eerdere projecten en van elkaar.

Zoekcriteria verruimen

Om voor een sociale huurwoning in aanmerking te komen is het belangrijk dat je ingeschreven staat bij Woonnet Haaglanden. Hoe langer je staat ingeschreven, hoe groter de kans op een woning. Ook is het belangrijk dat woningzoekenden hun zoekcriteria verruimen. Rick: “Als je alleen op zoek bent naar een 6-kamerwoning in een hele specifieke wijk, kan het vinden van zo’n woning heel lang duren. Het is verstandig om je goed te oriënteren en ook open te staan voor andere mogelijkheden. Zo kunnen 55-plussers die nu in een grote (eengezins)woning wonen en kleiner of gelijkvloers willen wonen, de hulp inschakelen van een seniorenmakelaar. Meer informatie hierover vind je op de website van Woonnet Haaglanden: https://www.woonnet-haaglanden.nl/plus.”

Starters in nood: wat statistieken

Een woningzoekende die haast heeft met het vinden van een woning is een zogenaamde ‘spoedzoeker’. Denk aan starters, zoals jongeren, maar bijvoorbeeld ook aan mensen die in scheiding liggen. Zo laten statistieken van 2018 en 2024 een groter aantal actieve woningzoekende eenoudergezinnen zien in de hele regio Haaglanden, maar ook specifiek in Westland. In 2018 zochten 22.766 eenoudergezinnen een woning in Haaglanden en 1.622 in Westland. In 2024 was dit 29.529 in Haaglanden en 2.572 in Westland. Het aantal alleenstaanden dat een woning zocht in 2024 is ten opzichte van 2018 opvallend hoog in Haaglanden en Westland. Waren het er in 2018 respectievelijk 56.642 en 2.419; in 2024 waren dat er 73.911 en 4.713. Ook het aantal startende woningzoekenden is in 2024 behoorlijk hoger dan in 2018 in Haaglanden en Westland, met respectievelijk aantallen van 55.550 en 2.382 in 2018 en 77.627 en 5.057 in 2024. Interessant is het hoe de aantallen actief zoekenden zich verhouden tot het aantal geslaagde woningzoekenden in deze categorieën. In Haaglanden slaagden in 2018 1.580 eenoudergezinnen in het vinden van een woning, en in 2024 waren dat er 1.403. In Westland waren dat beide jaren 99 en100. In Haaglanden vonden in 2018 4.174 alleenstaanden een woning, en 4.377 in 2024. In Westland waren dat er 267 in 2018, en 355 in 2024. De opvallendste cijfers laat de categorie starters zien. In 2018 slaagden 4.664 starters in hun woningzoektocht in Haaglanden; in 2024 waren dat er 4.191. In Westland slaagden in 2018 354 starters erin een woning in Westland te vinden, en 346 in 2024. Het gat tussen zoekenden en geslaagden staat symbool voor de woningnood.

Dit artikel verscheen eerder in de speciale woonbijlage van Nieuwsblad Westland.