10 vragen over project Transparante Tuinder

Het project Transparante Tuinder heeft een looptijd tot en met 2028. Binnen het project gaan ondernemers met innovatieve sensoren van Plant-E zelf de oppervlaktewaterkwaliteit meten rondom hun kassen. Dat moet telers helpen hun watersystemen lekvrij te krijgen en te houden. Uiteindelijk moet dat leiden tot verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater in glastuinbouwgebieden.

Transparante Tuinder is een samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden. Deelnemende partijen zijn: Division Q, WUR Glastuinbouw uit Bleiswijk, Glastuinbouw Nederland, Plant-E, tuinbouwbedrijf KoppertCress, Stichting Kennis in je Kas (KIJK), het Hoogheemraadschap van Delfland en diverse glastuinbouwbedrijven.

Hoogheemraad Stijn van Boxmeer, die bij het Hoogheemraadschap van Delfland de waterkwaliteit van oppervlaktewateren in portefeuille heeft, hoopt dat het project een flinke stap vooruit zal betekenen in de waterkwaliteit van de glastuinbouwgebieden. “Nu meten we namelijk nog te veel gewasbeschermingsmiddelen en andere nutriënten in het oppervlaktewater. Als hoogheemraadschap voeren we metingen uit om de waterkwaliteit te monitoren, lekkages op te sporen en overtreders aan te pakken, maar dit doen we niet overal en niet continu. De kans bestaat dus dat wij, net als de verantwoordelijke tuinders, lekkages niet of pas laat opmerken. Het mooie aan het project Transparante Tuinder is dat de deelnemende tuinders straks via een dashboard real-time inzicht krijgen in eventuele lekkages”.

Het bijzondere aan het project Transparante Tuinder is dat er realtime en continu gemeten gaat worden. Bart van Meurs, directeur van Division Q uit Monster, raakte vorig jaar in gesprek met het bedrijf Plant-E. “Bij Division Q ontwikkelen we, samen met partners, technische innovaties die de glastuinbouw verduurzamen. Plant-E is een Nederlandse startup die wereldwijd innovatieve sensoren plaatst op de meest uitdagende plekken. Bijzonder is dat hun sensoren continu meten en dat ze niet op batterijen werken, maar op energie uit levende planten en bacteriële processen in de bodem”.

Het project Transparante Tuinder verloopt in vier fasen. De eerste fase, die met de kick-off van 17 maart van start ging, betreft de doorontwikkeling van de meetmethode. Jim van Ruijven, onderzoeker bij de WUR: “Wij onderzoeken onder andere welke stoffen de sensoren moeten kunnen meten. Daarnaast besteden we aandacht aan het meetnetwerk. Ondernemers kunnen namelijk efficiënter monitoren als zij bepaalde informatie hebben.

Zodra Plant-E de sensoren kan gaan produceren en testen, gaat het project over naar fase twee. Dan krijgen de eerste drie glastuinbouwbedrijven elk vijf sensoren en een eigen dashboard, waarop zij allerlei waarden kunnen gaan bijhouden. Deze drie telers gaan daar de eerste ervaring mee opdoen en testen of de sensoren betrouwbaar genoeg zijn.

Als de sensoren betrouwbaar genoeg blijken, is het tijd voor fase drie en breidt Division Q het project uit naar minstens tien telers. Ook zij gaan weer ervaring opdoen met de sensoren. Van Meurs: “Hier leren zij zelf van, maar wij leren er ook van. Zo kunnen we de methode blijven verbeteren.”

De vierde fase draait om het breed delen van kennis. “We willen niet alleen de eindresultaten tonen, maar ook het proces inzichtelijk maken. Daarom maken we de dashboards openbaar, zodat de maatschappij kan zien hoe tuinders actief bijdragen aan een betere waterkwaliteit”, aldus Van Meurs.

Het consortium achter Transparante Tuinder hoopt dat het project aanslaat en dat uiteindelijk alle 1.500 glastuinbouwbedrijven in het gebied van Delfland zullen meedoen. “Dat zal geen kaarsrechte weg zijn, maar we hopen een oplossing te ontwikkelen die voor alle ondernemers praktisch toepasbaar, betrouwbaar en betaalbaar is”, aldus Van Meurs. Ook Delfland hoopt dat meer tuinders aansluiten. Van Boxmeer: “Ik hoop dat dit project een vast onderdeel wordt van de bedrijfsvoering van tuinders. We hebben met zijn allen belang bij schoon en gezond water, dus laten we ons hier dan ook met zijn allen voor blijven inspannen.”

Wil je meedoen met Transparante Tuinder? Neem dan contact op met Bart van Meurs of Jim van Ruijven, via bart.vanmeurs@divisionq.nl of jim.vanruijven@wur.nl. Deelname vraagt een investering van €3.000 per jaar. “We hopen dat bedrijven dit als een goede investering zien, want als deelnemer ben je vanaf het begin betrokken en heb je inspraak in het project en de aanpak”, aldus Van Meurs.