Opvallende pilaren aan de Padlaan in Krommenie: Is het een oude tempel, een kerkelijk kunstwerk of toch iets heel anders?

Door Katina Gruijs

Het monument, ‘Het Olum’, is een van de laatste tastbare herinneringen aan de Nederlandsche Linoleumfabriek (later Forbo), in de volksmond ook wel ‘De Lum’ genoemd. De fabriek stond hier ooit volop te draaien, maar werd in 1983 gesloopt en verhuisde naar Assendelft. Op de historische plek achter de Padlaan verrees later een woonwijk. Wie daar nu door de straten rijdt, krijgt alsnog een klein geschiedenislesje mee.

Straatnamen

De straatnamen vertellen namelijk precies waar de buurt zijn verleden vandaan haalt. Zo is er de Linoleumstraat, vernoemd naar het product waar de fabriek groot mee werd. De Marmoleumstraat verwijst naar Marmoleum, de bekende linoleumvloer van Forbo.

En dan zijn er nog de Lijnoliestraat, Jutestraat en Kurkstraat. Geen willekeurige namen: lijnolie was een belangrijk basisbestanddeel van linoleum, jute vormde de rug van het materiaal en kurkmeel werd gebruikt als vulstof voor bepaalde linoleumsoorten. Een stukje industriële geschiedenis dus, gewoon tussen de woonhuizen.

Zeven pilaren

Wie even de tijd neemt om ‘Het Olum’ van dichtbij te bekijken, ziet zeven gietijzeren pilaren met daartussen keramische elementen en een forse vierkante stenen zuil. Opvallend is de vrouwenfiguur in een blauw gewaad, die haar blik omhoog richt. Het geheel heeft iets weg van de resten van een eeuwenoude Griekse tempel. Het kunstwerk werd in 1986 gemaakt door Leonard Frederiks (1950), uitgevoerd in keramiek, gietijzer en beton en is ongeveer drie meter hoog.

De naam ‘Het Olum’ werd bedacht na een prijsvraag. De heer Busquet uit de Grote Beer kwam met de naam. De jury vond dat hierin de verbinding tussen verleden, heden en kunst het beste tot uitdrukking kwam. ‘Olum’ is afgeleid van het Latijnse woord olim, dat ‘van het verleden’ betekent. ‘Lum’ verwijst naar ‘De Lum’, de voormalige linoleumfabriek waar de pilaren afkomstig van zijn.

Zo nu en dan stoppen bezoekers even om een foto te maken. En terecht, want zo’n bijzonder stukje erfgoed kom je niet iedere dag tegen. Het monument staat inmiddels op een grasveld. Een grasmaaier wist zich onlangs vakkundig tussen de pilaren door te manoeuvreren. Ook het kunstwerk zelf krijgt zo nu en dan wat aandacht en een likje verf, zodat het niet helemaal ten prooi valt aan de tand des tijds.

Een bankje erbij?

Onder de grote boom die het grasveld deels overdekt, is het eigenlijk best een fijne plek om even neer te strijken. Een lunch mee, beetje schaduw zoeken en ondertussen kijken naar een stukje geschiedenis van Krommenie. Misschien is het wel een plek die met een paar bankjes nóg meer tot leven kan komen.

Wie weet ontstaan er nog leuke ideeën voor deze bijzondere plek. Een klein ontmoetingsplekje, een historische stop tijdens een wandeling of gewoon een rustig bankje onder de boom. Het monument verdient in ieder geval af en toe een bewonderende blik. Want De Lum mag dan al lang verdwenen zijn, aan de Padlaan staat nog altijd een klein stukje van dat industriële verleden overeind.

Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Zaanstad. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.