Ontdek Alkmaarse historie tijdens Kaeskoppenstad

Door Oesha van Dijk

De naam Kaeskoppenstad verwijst naar de bijnaam van de inwoners van Alkmaar, die bekend staan als ‘kaaskoppen’. Deze bijnaam is ontstaan tijdens de strijd tegen het Spaanse leger in 1573, waarbij bij gebrek aan helmen kaasmallen werden gedragen. Kaeskoppenstad werd voor het eerst georganiseerd in 2008 door Lions Club Alkmaar om de Alkmaarse geschiedenis meer bekendheid te geven. Sindsdien is het evenement uitgegroeid tot een geliefd jaarlijks spektakel.

Een stap terug in de tijd

Tijdens Kaeskoppenstad worden de straten van de oude Alkmaarse binnenstad omgetoverd tot een levendig middeleeuws decor. Honderden vrijwilligers, gekleed in historische kostuums, brengen verschillende aspecten van het 16e-eeuwse bestaan tot leven. Van marktkramen en ambachtslieden tot muzikanten en straattoneel, overal waar je kijkt, word je ondergedompeld in de sfeer van toen.

Wendy van de organisatie legt uit: “Kaeskoppenstad is een historisch evenement dat het leven in Alkmaar na het Ontzet laat zien. Waar de geschiedenis normaliter alleen in boeken, schilderijen of op tv voorkomt, sta je er hier míddenin! Je kan de historische figuren ontmoeten en ze vragen stellen. Ook maak je kennis met belangrijke uitvindingen uit die tijd, in de vorm van levensgrote, werkende replica’s. Zo is het niet alleen een leuk uitje, maar ook nog eens heel leerzaam!”

Het creëren van een authentieke historische sfeer is een belangrijke uitdaging voor de organisatie. Wendy vervolgt: “We maken zoveel mogelijk gebruik van authentieke materialen, zoals hout, touw en stro. Ook wordt er veel research gedaan door het bouw- en kledingteam om te zorgen dat alles zoveel mogelijk klopt in het tijdsbeeld.”

Tekst gaat door onder de foto.

Je mag de nonnen alles vragen. - (Foto: Lucienne van der Stouwe)

Historische personages en verhalen

Een van de hoogtepunten van Kaeskoppenstad is de aanwezigheid van historische personages die door de straten zwerven. Je kunt er alles leren over het dagelijks leven in de 16e eeuw door in gesprek te gaan met boeren, edellieden, handelaren en zelfs de stadsomroeper. Elk personage heeft zijn eigen verhaal. Voor bezoekers is het leuk om vragen te stellen aan de figuranten die ze tegenkomen. Wendy raadt dit ten zeerste aan: “Ze vertellen je graag over hun leven en wat ze bezighoudt. Ook kom je oude ambachten tegen en daar is het zeker de moeite waard om even stil te staan en te kijken hoe de ambachtslieden te werk gaan.”

Nieuwe elementen in 2024

Dit jaar zijn er enkele spannende nieuwe elementen toegevoegd. Wendy vertelt: “De route is omgedraaid en het beginpunt is direct in de oude binnenstad: het Fnidsen en de Hekelstraat. Deze straatjes zijn ‘terug van weggeweest’, want die zaten ook in de eerste paar edities van Kaeskoppenstad. We kregen de afgelopen jaren vaak de vraag of de route weer door deze mooie straatjes kon lopen, omdat de bezoekers daar zo van genieten. Dit jaar hebben we daar gehoor aan gegeven!”

Ook is er dit jaar een fonkelnieuw bouwwerk: de zaagmolen. Deze revolutionaire uitvinding werd gedaan door de Uitgeester Cornelis Corneliszoon. Hij plaatste een krukas op een windmolen, waardoor het mogelijk werd om de kracht van de wind om te zetten in aandrijving voor een zaag. Hiermee ging zagen maar liefst dertig keer sneller dan met de hand! Het gaf een boost aan de scheepvaart, want ineens konden ze een stuk sneller nieuwe schepen maken. Het bouwteam van Kaeskoppenstad heeft maandenlang gewerkt aan een gedetailleerde replica en presenteert dit imposante bouwwerk dit weekend met veel trots.

Tekst gaat door onder de foto.

De Zaagmolen -  (Foto: Lucienne van der Stouwe)

De Bonte Stoet

Een ander hoogtepunt van Kaeskoppenstad is de Bonte Stoet. Wendy legt uit: “De bonte stoet is een optocht van alle figuranten en muzikanten van Kaeskoppenstad. De optocht start om 11:15 uur en gaat door de Kitsteeg, Laat, Koorstraat en Langestraat naar de Gewelfde Stenenbrug, waar om 11:45 uur de officiële opening van Kaeskoppenstad plaatsvindt. Het is een geweldig gezicht en het is voor de hele binnenstad meteen duidelijk: Kaeskoppenstad is er weer!” Dit jaar wordt de opening gedaan door maar liefst drie burgemeesters: Anja Schouten, burgemeester van Alkmaar, samen met kinderburgemeester Malaika Mughal Uribe, die de sleutel van de stad zal overdragen aan de nieuwe burgemeester van Kaeskoppenstad, Daniëlle Koelemij.

Wendy sluit af met: “Dit jaar vieren we de vijftiende editie van Kaeskoppenstad, iets waar we enorm blij mee zijn. Als stichting zonder winstoogmerk, met als doel het promoten van Alkmaarse kunst, cultuur en historie, kunnen we dit evenement alleen organiseren dankzij de steun van onze sponsoren, relaties en fondsen. We zijn elk jaar dankbaar voor deze financiële steun en de inzet van honderden figuranten, vrijwilligers en crew. We hopen dat veel bezoekers komen, want dat is de grootste beloning voor al het harde werk!”

Meer informatie

Kaeskoppenstad vindt dit weekend plaats in de binnenstad van Alkmaar. Voor meer informatie over het programma, bezoek www.kaeskoppenstad.nl.

Er zijn 650 figuranten aanwezig. - Lucienne van der Stouwe