Waar in Nederland is de lucht nog écht schoon? Dit zijn de 10 gemeenten met de beste luchtkwaliteit

Nieuws di 11 mrt 2025, 14:38 Update: 15:13

REGIO - In grote delen van Nederland ademen we dagelijks lucht in die schadelijk is voor onze gezondheid. Toch zijn er nog plekken waar de lucht schoon is en je met een gerust hart diep kunt inademen. Uit een analyse van journalistiek platform Pointer, gebaseerd op RIVM-gegevens, blijkt dat vooral in het noorden en op de Waddeneilanden nog écht schone lucht te vinden is.

Vooral kleine, dunbevolkte gemeenten komen het beste uit de bus. In deze gebieden is nauwelijks industrie, weinig verkeer en profiteert men van frisse zeewind of uitgestrekte natuur. Hieronder vind je de tien gemeenten met de schoonste lucht van Nederland, op basis van een gecombineerde vervuilingsscore voor stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM2.5).

De top 10 schoonste gemeenten van Nederland

De vervuilingsscore die Pointer hanteert, combineert de concentraties van stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM2.5), en vergelijkt die met de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit zijn de tien gemeenten met de schoonste lucht in Nederland:

Schiermonnikoog (Friesland) – Vervuilingsscore: 0,89
Terschelling (Friesland) – 0,90
Vlieland (Friesland) – 0,91
Ameland (Friesland) – 0,92
Het Hogeland (Groningen) – 1,00
Texel (Noord-Holland) – 1,02
Noardeast-Fryslân (Friesland) – 1,02
Noordenveld (Drenthe) – 1,05
Oldambt (Groningen) – 1,05
Waadhoeke (Friesland) – 1,05

Zoals te zien is, worden de topplaatsen allemaal bezet door de Waddeneilanden of noordelijke, landelijke gebieden. Met name de Waddeneilanden steken met kop en schouders boven de rest van Nederland uit. Met zes gemeenten doet Friesland het erg goed in deze ranglijst. Gemeenten uit Groningen (twee), Drenthe (één) en Noord-Holland (één) vullen de top 10 aan.

Waarom dit ertoe doet

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) mag de gemiddelde concentratie stikstofdioxide niet boven de 10 microgram per kubieke meter uitkomen, en fijnstof (PM2.5) niet boven de 5 microgram. In veel Nederlandse gemeenten liggen die waarden ruim boven die normen, soms zelfs twee keer zo hoog. Luchtvervuiling veroorzaakt of verergert gezondheidsproblemen zoals astma, hart- en vaatziekten, beroertes en longkanker.

In de schoonste gemeenten van Nederland blijven de concentraties vaak onder de WHO-advieswaarden. Dat maakt deze gebieden niet alleen prettig om te wonen, maar ook aantoonbaar gezonder.

Grote contrasten met de rest van het land

Daar staat tegenover dat andere delen van Nederland het aanzienlijk slechter doen. In steden als Schiedam, Rijswijk en Ridderkerk is de lucht meer dan twee keer zo vervuild als wat de WHO aanvaardbaar vindt. Oorzaak: een mix van verkeer, industrie, houtkachels en luchtvervuiling die via de wind wordt aangevoerd.

Volgens de GGD sterven Nederlanders gemiddeld tien maanden eerder door ongezonde lucht, en de maatschappelijke kosten zijn hoog. Vooral kinderen, ouderen en mensen met long- of hartproblemen lopen meer risico.

Wil je weten hoe schoon (of vies) de lucht in jouw gemeente is? Via het platform van Pointer kun je per buurt bekijken hoe ver jouw woonplek afwijkt van de WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit.