Alkmaar wil huishoudens met minder restafval belonen: gemeente komt met nieuw beleidsplan

Het huidige Beleidsplan Afval en Grondstoffen is verlengd tot 2027. Een scenario-onderzoek moet de basis leggen voor het nieuwe plan. Daarin keek de gemeente naar manieren om huishoudelijk restafval verder te verminderen, grondstoffen beter te scheiden en de kosten van afvalbeheer te beheersen.

Die kosten staan landelijk onder druk. De afvalstoffenbelasting en de verwerkingskosten stijgen, en er komt een CO₂-heffing. Minder restafval is daarom niet alleen goed voor het milieu, maar helpt ook de afvalstoffenheffing op lange termijn beheersbaar te houden.

Pakket van maatregelen

De gemeente beoordeelde verschillende scenario’s op milieueffecten, kosten, dienstverlening, uitvoerbaarheid en maatschappelijke effecten. Een samenhangend pakket van maatregelen biedt volgens het onderzoek de beste balans tussen betaalbaarheid, service, milieuresultaat en uitvoerbaarheid.

Het pakket bestaat onder meer uit de invoering van GFE/T-inzameling bij hoogbouw, intensievere communicatie en handhaving, en optimalisatie van de inzamelstructuur voor restafval. Een belangrijk onderdeel is een positieve prijsprikkel: huishoudens worden beloond als ze restafval minder vaak aanbieden.

De gemeente verwacht met deze voorkeursrichting de grootste vermindering van restafval, een betere afvalscheiding en de gunstigste ontwikkeling van de afvalbeheerkosten. De richting past ook bij het coalitieakkoord, dat afvalreductie voorop stelt, afvalscheiding wil stimuleren en positieve prijsprikkels wil onderzoeken.

Motie ‘Afval met gemak’ wordt meegenomen

In de komende periode werkt de gemeente de maatregelen uit in een nieuw beleidsplan. Daarbij betrekt ze ook de onderwerpen uit de motie ‘Afval met gemak’. Het gaat onder meer om keuzevrijheid bij het gebruik van minicontainers, maatwerk in containermaten, digitale toegang tot ondergrondse containers en uitbreiding van GFE-voorzieningen.

Inwoners en stakeholders denken mee

Participatie is een belangrijk onderdeel van het vervolgproces. Inwoners en stakeholders denken mee over de inrichting van de positieve prijsprikkel en over ondersteunende maatregelen op het gebied van afvalpreventie, communicatie, dienstverlening en handhaving. De precieze invulling en planning van die participatie moeten nog worden uitgewerkt.

Planning

Het college stelde de voorkeursrichting in oktober 2026 vast. Daarna startte de uitwerking van het beleidsplan. Aan het einde van het jaar staat een raadsinformatiebijeenkomst over afval gepland, waarin de raad wordt bijgepraat over de voortgang. Het definitieve beleidsplan gaat naar verwachting in de eerste helft van 2027 naar de gemeenteraad voor besluitvorming. Planning en uitwerking kunnen op basis van participatie en bestuurlijke afstemming nog veranderen.