Leer zwaardvechten, beklim een molen en ontdek de gevangenis: Dít kun je doen op Open Monumentendag in Alkmaar

Wie zondag richting Graft rijdt, kan zomaar het kleinste snoepwinkeltje van Nederland binnenlopen. Letterlijk: Bram en Aagie is slechts 5,5 vierkante meter groot. Het winkeltje zit in een woonhuis uit 1890 en staat vol met snoepgoed uit grootmoeders tijd.

De geschiedenis van het winkeltje is minstens zo bijzonder als het formaat. Bram van Petten en zijn vrouw Aagie waren tuinders en runden later een camping. Het winkeltje werd ooit gebruikt als sigaren- en sigarettenwinkel. Nu is kleinzoon Jaap Klaver de uitbater van het snoepwinkeltje.

“Tijdens Open Monumentendag krijg je ontzettend veel leuke reacties”, zegt Jaap. “Je merkt dat mensen écht geïnteresseerd zijn. En het zijn lang niet altijd alleen maar ouderen op zo’n dag. Ik zie ook gezinnen en jongeren.”

Op zondag kunnen bezoekers er snoep van vroeger kopen. En bij warm weer? Dan is er ook softijs.

Een geheime tuin midden in de stad

Ook in het centrum van Alkmaar zijn plekken te ontdekken waar je normaal misschien achteloos aan voorbijloopt. Neem het Hofje van Splinter aan het Ritsevoort. Achter de poort ligt een rustige binnentuin die bijna niet te rijmen is met de drukte van de binnenstad.

Het hofje werd in 1646 gesticht door Margaretha Splinter. Oorspronkelijk waren de woningen bedoeld voor ongetrouwde vrouwen van goede komaf. Er golden duidelijke regels: zo mochten de bewoners onder meer niet ‘achterklappen of kijven’. Tegenwoordig is het hofje vooral een bijzondere plek om even stil te staan.

Juist dát maakt Open Monumentendag leuk: je loopt niet alleen langs een oud gebouw, maar krijgt de kans om daadwerkelijk naar binnen te gaan en te ontdekken wat zich achter die gevel bevindt.

Bezoek de gevangenis en doe mee met zwaardvechten

Wie liever wat meer actie heeft, hoeft zich al helemaal niet te vervelen. In de voormalige gevangenis Schutterswei vertellen ex-cipiers over hun werk en kunnen bezoekers zelf het gebouw ontdekken. In de Grote Kerk zijn ondertussen exposities, kinderactiviteiten, een erfgoedmarkt en zelfs een virtuele monumentenwereld.

En voor wie écht even terug wil in de tijd is er het voormalige kasteelterrein De Nieuwburg in Oudorp. Daar verrijst een middeleeuws kampement. Bezoekers kunnen oude ambachten bekijken, tingieten, munten slaan en – met een gratis ticket – leren zwaardvechten. Een troubadour zorgt ondertussen voor middeleeuwse muziek.

Varen, klimmen en bekijken

Ook wie minder heeft met geschiedenis kan makkelijk een route samenstellen. Bekijk hoe glas-in-lood wordt gemaakt bij de Alkmaarse Glazenier, stap aan boord van het varende monument Res Nova of beklim de Waagtoren. Bij het Hollands Kaasmuseum mag je zelf kaas boren, keuren én proeven.

Speurtochten, race-auto bouwen en workshops voor kinderen

Voor kinderen zijn er speurtochten, workshops en spelletjes. In de Grote Kerk kunnen ze onder meer een race-auto bouwen, kleien, een monumentale puzzel maken en met ganzenveer en inkt schrijven. In de Oud-Katholieke Kerk kunnen ze zich zelfs verkleden in een liturgisch gewaad.

Open Monumentendag is daarmee misschien wel minder een geschiedenisles en meer een ontdekkingstocht. Van een piepklein snoepwinkeltje tot een eeuwenoud hofje en van een middeleeuws kasteelterrein tot een oude gevangenis: achter deuren waar je normaal voorbijloopt, blijkt verrassend veel te gebeuren.

Kijk voor alle locaties en activiteiten op www.omdalkmaar.nl. Let op, voor sommige monumenten moet je tickets bestellen.