Wist je dat Nederland meeprofiteerde? Documentaire over de Afobakadam in Alphen

Bauxiet, het erts waaruit aluminium wordt gewonnen, is een relatief jong koloniaal product. Toch volgt het een vertrouwd patroon: mensen moesten onder erbarmelijke omstandigheden werken, voor een schamel loon. Net als eerder bij koffie, cacao en suiker werd ook hier in de kolonie Suriname een fortuin vergaard, ten koste van de lokale bevolking.

Nederlandse financiele instellingen speelden daarin een grote rol. Een voorloper van ABN AMRO, de Hollandsche Bank-Unie, zag economische kansen in de bauxietwinning. Eerder verdiende Hope & Co al fors aan de suikerhandel in dezelfde kolonie.

De aanleg van de Afobakadam had verwoestende gevolgen. Naar schatting 8.000 tot 10.000 mensen uit 43 dorpen werden gedwongen onteigend en verdreven van gronden waarop hun gemeenschappen al eeuwenlang leefden.

Het gezicht van een ramp

De documentaire stelt het dorp Ganse centraal. Daarmee krijgt de ramp een menselijk gezicht: door een dorp uitgebreid te volgen, wordt de impact op de Saramaka-gemeenschap concreet en invoelbaar voor een breed publiek.

Ook de Nederlandse betrokkenheid komt nadrukkelijk aan bod. Al in 1955 werd in parlementaire stukken gesproken over mogelijke onteigening van de bewoners van het gekerstende dorp dat als hoofdstad gold. In 1962 bezochten Prins Bernhard en Prinses Juliana het dorpje Klaaskreek, waar inmiddels voormalige bewoners van het verdronken Ganse waren ondergebracht.

De vertoning wordt aangeboden door Stichting Transmigratiedorp, in samenwerking met de gemeente Alphen aan den Rijn en het VSB-fonds. Na afloop is er gelegenheid de tentoonstelling te bezoeken. Meer informatie en tickets via castellum.nl.