Raad is Daad: bellen, bellen, bellen tussen kastje en muur

Shirley Brandeis 

De tafel ligt bezaaid met formulieren, dossiers, laptops en telefoons. En taart; gekregen van een blije (geholpen) bewoner. Aycan staat al minuten in de wacht. Een openstaande rekening, die echt al lang betaald is, zorgt bij een bewoner voor slapeloze nachten. Aycan zal nog voor het weekend zorgen dat de slaap weer kan worden hervat. Maryam helpt ondertussen iemand met een energierekening van 1500 euro. Per maand, benadrukt ze. “Hij woont in een piepklein en koud huis. Hij snapt er niks van. Ik ga het nu voor hem uitzoeken.” Naast Özlem zoekt een man op zijn telefoon de nodige gegevens op. Zijn burgerservicenummer misschien, of een activeringscode voor DigiD. Nodig voor de volgende stap in de ambtelijke molen.

Overvloed aan problemen

Bij Raad is Daad nemen de sociale raadsvrouwen veel uit handen van bewoners die door taalbarrière, lamleggende angst of een overvloed aan problemen niet meer weten wat ze moeten doen. Vragen gaan over belastingzaken (denk aan toeslagen, aangiftes en opgelegde betalingen), over mantelzorg, re-integratiegespreken, problemen met de woningcorporatie, de voedselbank, over AOW. En alles daar tussenin en omheen. Geholpen en wel kunnen ze verder. Waarbij zelfredzaam maken, er sterker uitkomen en onderdeel worden van de maatschappij hoog in het spreekwoordelijke vaandel staan. 

Vandaar de cursus Grip op je Knip naast het inloopspreekuur deze ochtend. Om maar een voorbeeld te noemen.

Kastje en muur

“We hebben zesentwintig mensen vandaag geholpen,” vertelt Özlem Bayar na het spreekuur. Het is nog net geen middag en het werk zit er nog niet op. Dossiers moeten worden aangevuld, onbereikbare instanties nogmaals gebeld en bewoners teruggebeld. Hopelijk met een antwoord waardoor ze weer wat rust krijgen in lijf en leven. “Ik weet dat mensen me nodig hebben,” is het antwoord op de vraag waarom ze dit werk is gaan doen. “We hebben in de eerste vijf jaar van Raad is Daad achtduizend mensen geholpen.” Onder dit immense aantal een dakloze vrouw met een verstandelijk beperkte dochter. Een verhaal van een kastje en een muur, van doorzetten, bellen, bellen en nog eens bellen. Özlem: “Er moest toch ergens een uitzondering op het beleid zijn!” En van tranen. “Ja, soms huil ik nog wel eens, van opluchting na zoveel onrecht.”

Diploma is niet alles

In haar werk als ambtenaar op de afdeling Armoedevoorziening en in haar vrije tijd bij een welzijnsorganisatie zag ze de vele drempels die mensen ervaren. “Het systeem is lastig en taalgebruik vaak onduidelijk. Neem het gebruik van ‘specimen’. Dat is geen alledaags woord. Niet iedereen is zo taal- en digitaalvaardig. Daardoor bereiken de vele mooie voorzieningen die er zijn om te helpen de mensen niet. Het systeem moet laagdrempeliger.” Laagdrempelig is haar motto. Wie bij haar wil werken wordt niet afgerekend op een diploma, maar op interesse en empathie. “Ik heb zelf een opleiding sociaal raadsvrouw gedaan. Ik weet inmiddels dat de praktijk je meer leert.”

Onmisbaar

Bij Raad is Daad wordt niet alles uit handen genomen, benadrukt Özlem. “We leggen uit wat we doen en laten elke beslissing aan de bewoner. Wel leunen ze erg op ons. Mensen zijn door ervaringen helaas argwanend. Het vertrouwen in de overheid is laag. Dan is het fijn als ze van ons horen hoe het werkt, dat een gesprek met een UWV-klantmanager bijvoorbeeld oké is. Daarnaast kijken we wat iemand nodig heeft om verder te kunnen. En dan kom je bij cursussen als Grip op je Knip, informatiebijeenkomsten over hoe het systeem in Nederland in elkaar zit, hoe je een aanvraag voor huurtoeslag doet, hoe je een sollicitatiebrief schrijft.” Er zijn toch Buurtteams, is een reactie die ze geregeld krijgt. “Heel fijn ja, maar die hebben nu al een wachttijd van twee weken. En voor sommige mensen is de drempel daarnaartoe te hoog. We zijn een onmisbare aanvulling.”

Vechten

Achtentwintig vrijwilligers werken er op de spreekuren in Het Pluspunt in Geuzenveld, de Honingraat in Slotermeer en nog enkele andere locaties in (Nieuw-)West. Sommigen kwamen er de eerste keer met een hulpvraag. Anderen raakten geïnspireerd door een tante of oom die er al werkte. Özlem: “Dit werk geeft hen en ook mij zoveel voldoening. Meer dan ik ooit kreeg bij al die andere instanties waar ik heb gewerkt, waaronder Waternet, UWV en de Belastingdienst. De ervaringen en kennis die ik daar heb opgedaan komen enorm van pas. Het was in het begin wel vechten om een plek te krijgen met Raad is Daad. Maar ik ben altijd blijven geloven in mezelf, in ons.”

Help mee

Stichting Raad is Daad is er voor iedereen. Dankzij de vrijwilligers met een multiculturele achtergrond kunnen veel bewoners met een migratie-achtergrond in hun moedertaal geholpen worden. Ook vrijwilliger worden bij Raad is Daad? Of heeft u nog een gebruikte, maar prima laptop over voor een van de vele cursussen? Meer informatie: www.stichtingraadisdaad.nl.