Grethe over de explosie in Osdorp: “Zo’n enorme ravage zó dicht bij huis!”

door: Benjamin Corten & Shirley Brandeis

“De heftigheid van alles moet nog een beetje indalen” zegt Grethe over de nacht van donderdag op vrijdag. Ze sliep al, haar man Leo was nog wakker. “Het was net na middernacht. Ik had m’n gehoorapparaat niet in, dus de knal heb ik niet gehoord. Wel voelde ik een doffe dreun; ik dacht dat het een droom was. De ruiten trilden in de sponningen en ik lag te schudden in mijn bed.”

Penetrante lucht

Opeens hoorde ze haar man schreeuwen: “Kom eruit! Kom eruit!” Zo snel als ze kon stond Grethe op. “Inmiddels was me duidelijk dat het geen droom was. Opeens kwamen er brandweermannen aan de deur, die zeiden dat we onmiddellijk het gebouw uit moesten. Ik kon nog snel mijn telefoon en gehoorapparaat van het nachtkastje grissen.” Al ging alles daarna in sneltempo, de tocht via de wenteltrap vanaf de zesde verdieping verliep rustig. Mensen die slecht ter been zijn, werden met een hoogwerker naar beneden gehaald. “Een penetrante lucht prikkelde in mijn neus, de vloer was nat, overal zag je dikke rookwolken.” Eenmaal beneden zag ze waar de explosie had plaatsgevonden. “De rook was zo dicht dat we de ernst van de situatie nog niet helemaal beseften. We zagen hoge vlammen, ik voelde spetters van de bluskanonnen.” Grethe en Leo sloten zich aan bij de andere flatbewoners op straat. “Daar stonden we dan, de hele flat in pyjama op een kluitje. Het was net een film.”

Net geopereerd

De bewoners werden naar de hal van de nabijgelegen flat The Ox begeleid. “Daar was nog wel licht.” Of ze paniekerig of geschrokken waren? “We waren allemaal vooral heel erg verbaasd over de situatie. Wel maakte ik me zorgen over Leo. Hij was twee dagen eerder aan zijn hart geopereerd.” Rond half twee werden de bewoners met bussen naar het Stadsloket van de gemeente aan het Osdorpplein gereden. “Kinderen sliepen er op dekens, sommigen huilden. Oudjes zaten met hun ogen dicht, groepjes jongeren zaten op de grond. De sfeer was gelaten. Het was eerst stil, maar na verloop van tijd kwamen de gesprekken. We wisten dat het ernstig was, maar hoe ernstig nog niet.”

Niet pluis?

Na een gebroken nacht werden ze in de vroege ochtend naar het Van der Valk Hotel bij Schiphol gebracht. “We konden gelijk aan het ontbijt. En daarna vielen we snel in slaap. Niemand had natuurlijk een oog dicht gedaan door alle spanning. Het was fijn om in eigen hotelkamer even goed uit te rusten. Zo’n gebeurtenis kost onbewust heel veel energie.” In het hotel zagen ze ook op het journaal de eerste beelden en hoorden ze wat er was gebeurd. “Dat was schrikken. Zo’n ravage zo dicht bij je huis. Iedereen was heel boos op ‘de idioten met zware explosieven’ onder hun flat. Zo crimineel en asociaal. Ze brachten vierhonderd mensen in gevaar.” Onderling werd veel gepraat over hoe het kan dat dit niet bekend was bij de politie. Of ze zelf ooit iets merkte dat niet pluis was bij de flat? “Ik zag vanaf de galerij ’s avonds geregeld jongeren in en rondom de sportschool. Ik hoorde later dat ze in de boxen daaronder wat uitspookten. Ik heb m’n ogen natuurlijk niet in mijn zakken zitten, maar ik deed altijd alsof ik niks zag. Nu blijkt dat het daar een erg onveilige situatie was. En het is dus misgegaan, en hoe. Ik mag hopen dat er nu toezicht wordt gehouden op onze flats en de omgeving.”

Veel bekijks

Over de periode na de klap zijn bewoners erg te spreken. Grethe: “We kregen al snel te horen dat onze spullen thuis werden bewaakt door de politie. En de verzorging in het hotel, de ondersteuning van de hulpdiensten, van het Rode Kruis, de traumahulp… het was allemaal goed. Mensen van het wijkteam regelden medicijnen die bewoners nodig hadden en schoon ondergoed.” Na één overnachting konden ze weer naar huis. In afwachting en spanning van wat ze daar zouden aantreffen. “We hebben net de gemeenschappelijke ruimte, die pal naast de sportschool zit, opgeknapt en leuk ingericht. Ik was benieuwd wat daar nog van over was.” Bij de flat aangekomen liep een lange rij bewoners uit de bus richting flat. “We hadden veel bekijks. Omwonenden, fotografen en verslaggevers keken allemaal naar de stoet van bewoners: mensen met een baby op de arm, kinderen, ouderen met rollator, mensen in rolstoel. Bij de ingang zagen we meteen dat er veel beschadigd was in de hal en ook in onze vernieuwde ontmoetingsruimte. Die lag helemaal in puin.”

Papegaai

Wel ziet ze ook iets moois na de barre nacht. “De zorg en communicatie was erg goed. Bij terugkomst lagen onze sleutels klaar en bewoners van wie de deur was geforceerd kregen nieuwe sleutels voor hun nieuwe voordeur. Dat had Stadgenoot snel en goed geregeld.” Een dag later kwamen ook de huisdieren, die tijdelijk in het asiel waren ondergebracht weer thuis. Veel katten, honden en ook een papegaai. “Toen waren we weer compleet!” En dan is er nog iets moois. “Het allermooiste is dat we ons ondanks alle ellende als bewoners meer met elkaar verbonden voelen. We haalden eten en drinken voor elkaar, hielpen elkaar en de gesprekken waren helend. Ik hoop dat de gemeenschappelijke ruimte straks wat groter kan worden, zodat we elkaar met nog meer mensen kunnen ontmoeten en het fijne contact kunnen voortzetten. Ik merkte deze dagen: we hebben een mooie flat!”