Tranen, muziek en zonnebloemen bij Indische Herdenking in Nieuw-West

De bijeenkomst begon niet meteen in plechtige stilte. Sam Noya speelde muziek, waaronder het traditionele krontjong, terwijl bezoekers elkaar ontmoetten en gezamenlijk nasi bungkus aten. Er werd gepraat en gelachen. Pas daarna begon het officiële gedeelte van de herdenking.

Na het welkomstwoord door Martje Postma, sprak Denise Klomp bij drie kaarsen. Deze werden aangestoken door Jan Willem Gerritsen (derde generatie), Nazmi Türkkol, (dagelijks bestuurder stadsdeel Nieuw-West) en Hélène de Bruine (voorzitter van het 4 mei-comité Haarlemmerweg).

Na de gong zong Anneberber Siebering ‘Ken je mij?’. Die vraag liep als een rode draad door de bijeenkomst: kennen we de mensen achter de geschiedenis en kennen we de verhalen die soms tientallen jaren niet werden verteld?

Herdenken is niet alleen terugkijken

Ook de vier ‘Brieven aan Nieuw-West’ brachten de geschiedenis rechtstreeks naar het stadsdeel. Vier stemmen richtten zich tot de bewoners van nu en maakten duidelijk dat herdenken niet alleen terugkijken betekent. Het gaat ook om wat verhalen uit het verleden vandaag met ons doen.

Troostmeisjes

Muziek speelde een belangrijke rol. Annemarie Libbers verwees in haar muzikale bijdrage onder meer naar het lot van de zogenoemde troostmeisjes. Later werd ‘Nina Bobo’ door de aanwezigen meegezongen. Zo liep een muzikale lijn van de krontjongmuziek tijdens het eten naar een intiem gezamenlijk moment tijdens de herdenking.

Congo

Stadsdeelvoorzitter Lotte Terwel verbond de geschiedenis met het Nieuw-West van vandaag. Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga trok vanuit zijn eigen levensverhaal een parallel met Congo. Daarmee werd zichtbaar dat verschillende geschiedenissen elkaar kunnen raken in ervaringen van oorlog, kolonialisme, verlies, vertrek en opnieuw beginnen.

Trauma

Een van de verhalen die raakten was dat van Ferry Hooff. Zijn vader stierf tijdens dwangarbeid aan een spoorlijn en werd daar anoniem achtergelaten. Ferry droeg dat trauma tientallen jaren met zich mee voordat hij erover kon spreken.

Schrijven in zand

Ook de bijdrage van de bijna 90-jarige Rudi Becker maakte indruk. Bij zijn toelichting op het Indisch Onze Vader vertelde hij hoe hij Nederlands leerde schrijven in het zand. Wat was geschreven kon daardoor snel weer worden weggeveegd. Een eenvoudig beeld dat de geschiedenis plotseling heel dichtbij bracht.

Er was verdriet, herinnering, eten, muziek, warmte en ontmoeting

Verbonden

In het slotwoord werden de verhalen van voormalig Nederlands-Indië verbonden met die van Nederland, Suriname en de Antillen. De gedachte daarachter: pas wanneer verschillende stemmen uit dat verleden worden gehoord, wordt de herdenking compleet.

Kransen

Na de gongslagen volgde een lang moment van stilte en vervolgens één couplet van het Wilhelmus. Daarna verplaatste de herdenking zich naar het Vredesmonument in de Hoekenesgracht. De kransen werden per boot over het water naar het monument gebracht. Op de brug stonden zonnebloemen. Samen met het water, de bloemen en de aanwezige bewoners leverde dat een bijzonder slotbeeld op.

Het typeerde de hele bijeenkomst: verdriet en herinnering waren volop aanwezig, maar daarnaast was er ook eten, muziek, warmte en ontmoeting.

De Indische geschiedenis werd in Nieuw-West niet alleen herdacht. Ze werd gedeeld.